Поиск

.jpg

ВСЕ ЭТО РОДИНА МОЯ

newbooks222.jpg

Поздравляем С Днем Рождения!

vgif-ru-9988

Библиотека детям

_детям2.jpg

333333333333333.jpg

160.jpg

_библиотек_170.jpg

Внимание

.jpg

Досуг, творчество, библиотека

Tvorchestvoall.jpg

Спадчына Прыбужжа ў раённым альманаху

rukapis3-2013.jpgrukapis4-2013.jpgrukapis1-2014.jpgrukapis3-2014.jpgrukapis2-2013.jpgrukapis2-2015.JPGrukapis4-2014.jpgrukapis2-2014-1.jpgrukapis1-2015.jpgrukapis1-2013.jpgrukapis3-2015.jpg

Книги Александра Волковича онлайн

volkovich-us-open

Аудио книги

Elektronnaya-biblioteka.jpg

Новые поступления

newbooks22.jpg

radio10.jpg

.jpg

_.jpg

Полезные ссылки

ssilki

Среда, 05 Февраль 2014 12:35

Радваничи

ПАМЯТЬ

автор стихотворных строк, фотохудожник А.А. Романович (1948-2013; уроженец д.Б.Радваничи)

Меж двух лесов река течет,
Никто не знает, сколько лет,
Она с собою нас зовет,
И без нее нам жизни нет.

Когда-то, лет пятьсот назад,
Здесь предки наши поселились,
Об этом камни лишь молчат,
Как в бездну годы удалились.

Всё в памяти стирается людской,
Лишь книга – этот вечный кладезь знаний-
Нас возвращает в прошлое с тобой,
И мы о предках наших все узнаем. 

Нам сразу станет легче жить,
Теперь наш путь мы сможем сверить,
Землей сильнее дорожить,
Любить, надеяться и верить! 

Кто голову за Родину сложил,
Тот вечно будет в памяти людской,
Здесь каждый вечной славы заслужил,
Об этом надо помнить нам с тобой! 

Радваничи Церковные – то Родина моя,
В Радваничах Заречных гулял я до утра,
Тут мое детство босоногое прошло,
И юность нам счастливую с тобою принесло. 

Об этом стоит помнить нам всю жизнь,
Среди лесов живем мы, как в раю,
Живи, мой друг, и за историю держись,
Люби и прославляй ты Родину свою! 

И предки наши нас с тобой заметят,
И будут они нас благословить,
Но перед ними нам придется всем ответить,
Как мы желали нашей Родине служить!                                  

12.08.12

***

С местами дивной красоты в природе
У нас волшебный длительный роман…
Бунтует речка, мирно в огороде,
С грибами лес и сена аромат.

Ты с каждым годом становилась краше,
Дороже сердцу, чем воспетый Рим.
Тебя сегодня, деревенька наша,
От всей души за все благодарим.

Рубцами в памяти остались войны.
Знал мой земляк и радость и беду.
Радваничи – и гордо, и достойно
В районе деревенька на виду.

Свои победы смело умножая,
Ты начерти без лабиринтов путь.
Гордись, родная, щедрым урожаем,
Неповторимой, современной будь.

Оценит труд высокая награда,
Веками путь проложенный знаком.
Буренушка в сарае – в доме радость,
Детишки будут с молоком.

Помочь нам ангелы спустились будто,
Не ради похвалы, не на показ,
Радваничи для нас сегодня – круто,
Вот-вот придет в деревню газ.

Стучись и открывай любые двери,
Ты покровитель наш, ты наш герой!
Гостеприимной будь, в тебя я верю.
Мы за тебя, а ты за нас горой.

  автор стихотворных строк Зиновчик Людмила Андреевна (бывший библиотекарь Радваничской СБ)

 Агульныя звесткі аб вёсцы, першых жыхарах. Версіі аб паходжанні назвы вёскі.  Паданні, традыцыі і абрады.

За тихой тропинкой, где светлеют поля, к лесам вековым прилегая,
есть самая лучшая в мире земля – деревня моя дорогая!
В медовом саду соловьиную трель я трепетным сердцем ловлю.
Твой голос услышу я за сто земель, тебя бесконечно люблю! 

Гістарычная даведка

Першыя паселішчы на тэрыторыі сельскага савета, выяўленыя ва ўрочышчы Акоп, каля вёскі Франопаль, на ўзвышшы поймы р. Рыта, пад час археалагічных раскопак. У 1970 г. беларускія археолагі П.Ф.Лысенка і Т.М. Камароўскі выявілі гарадзішча, а ў 1988 г. А.В. Іоў правёў раскопкі. Матэрыялы раскопак знаходзяцца у Інстытуце гісторыі НАН РБ.

Раскопкі далі магчымасць усталяваць, што спачатку людзі жылі ў паселішчы, але ў другой палове Х ст . вымушаныя былі пабудаваць гарадзішча, якое праіснавала да канца Х ст. і было варварскі знішчана у час варожага разбурэння. Разам з гэтым спынілася жыццё і на паселішчы і больш на гэтым месцы не аднаўлялася. Гарадзішча не ўтрымалася, нягледзячы на тое, што было ўмацавана земляным кальцавым валам вышынёй 2-2,5м. Унутры вала расчышчаны драўляныя канструкцыі, якія ахоўвалі яго ад абсыпання. Уздоўж вала былі пабудаваны часовыя драўляныя памяшканні, якія прадстаўлялі сабой невялікія па памеры клеці. У адной з клецей знойдзены склеп, які меў падлогу і ніжнюю частку сцен з дошак. Верх сцен быў выкладзены з валуноў, сярод якіх стаяў гаршок Х ст. с зернем проса.

На селішчы і на гарадзішчы знойдзена шмат кавалкаў ганчарнай керамікі, зброя прадстаўлена наканечнікамі стрэлаў і дзідаў, ажурным бронзавым наканечнікам ножан мяча, баявымі сякерамі. З рэчаў хатняга карыстання - нажы, кубічнай формы замак, шыферныя прасліцы, жорны. З жаночых упрыгожванняў - разнастайныя пацеркі.

Характар ​​ўмацавання і знаходкі разнастайнай зброі сведчаць пра тое, што на беразе р. Рыта размяшчаўся своеасаблівы пасёлак, які быў знішчаны падчас варожага нападу.

Першая згадка аб вёсцы Радванічы (Радованічы, Радованішчы) Барасцейскага павета – 1450 г. падаецца ў “Вялікім гістарычным атласе Беларусі”.

Згадваецца паселішча Радванец і ў грамаце 15 стагоддзя, якая была выдадзена манахам - езуітам на валоданне зямлёй, лугамі, лесам з селішчамі Шэбрын, Булькова, Ямна па рацэ Мухавец і па рацэ Рыць, якая ўпадае ў раку Мухавец да паселішча Радванец. Паселішча Радванец знаходзілася ў прыватным валоданні. У той далёкі час селішчу Радванец належалі землі, дзе цяпер размешчаны в.Франополь, в.Вялікія Радванічы, в. Малыя Радванічы, в. Муры і в. Херма. Сама сядзіба - маёнтак была размешчана на ўзвышшы на левым беразе ракі Рыць, дзе знаходзілася в. Муры.

Існуе некалькі версій і легенд аб паходжанні назвы вёскі Радванічы. Па адной з версій першачатковая назва паселішча Радванец паходзіла ад прозвішча феадала Радван або Радванскі, якому ў мінулым належалі тутэйшыя землі. Па іншай версіі назва вёскі азначае “вялікая дарожная карэта” ад слова “Рыдван”. Па яшчэ адной легенде падставай для назваў існуючых сення вёсак: Малыя Радванічы, Франопаль, Міхалін, Антонава (на тэррыторыі Маларыцкага раёна) – паслужылі імены пяцярых дзетак мясцовага памешчыка, які жыў меркавана у ХVII стагоддзі. Радэк Малы, Радэк Вялікі, Франэк, Антэк і дачка Міхаліна атрымалі ад бацькі ў спадчыну маенткі.

У 16 стагоддзі вёска Радванічы Царкоўныя - цэнтр Радваніцкай воласці Берасцейскага стараства Трокскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага. У той час і адбыўся падзел у назве паселішчаў. Вёска Вялікія Радванічы называлася Радванічы Царкоўныя, вёска Малыя Радванічы называлася Радванічы Зарэчныя .

У 1600 годзе была пабудавана праваслаўная Свята - Праабражэнская царква. Царкве было адпісана 5 валок зямлі: сенакосны луг, лес, названы сялянамі пушча Папіўка. Паводле легенды, царква тут існавала яшчэ ў ХI стагоддзі, калі найстаражытныя плямёны , што жылі ў гэтай мясцовасці прынялі праваслаўнае веравызнанне .

У ХVII стагоддзі уладальнікамі Радванічаў Касцёльных былі паны Гасеўскія. З 1708 г. – Казімір Сапега, пасля пан Якуб Флемінг.

Гістарычная даведка Радванічскага сельскага савета.

Радваніцкі сельскі савет дэпутатаў утвораны ў 1939 годзе. Адміністрацыйны цэнтр - вёска Вялікія Радванічы. На тэрыторыі сельскага савета знаходзяцца чатыры населеныя пункты: вёскі Вялікія Радванічы, Малыя Радванічы, Міхалін і Франопаль.

Тэрыторыя сельскага савета займае плошчу ў 7960 га. Размешчана на тэрыторыі Брэсцкага раёна ў 25 км. на паўднёвы ўсход ад г. Брэста, на ўсходзе Брэсцкага Палесся. Праз тэрыторыю сельскага савета працякае рэчка Рыта, якая ўпадае ў раку Мухавец.

Назва ракі Рыта ( Рыць ) паходзіць ад слова « рыць », гэта значыць капаць ўручную. У 1510 у грамаце караля Жыгімонта 1 Старога згадваецца рака Рыта пад назвай рака Рыць.

У нашай мясцовасці ў в. Радванічы раку Рыта часта называлі « копанка », ад слова капаць.

Гістарычная даведка аб утварэнні калгаса «Расія».

Першыя калгасы на тэрыторыі Радваніцкага сельскага савета арганізаваныя ў 1949 г. У вёсцы Вялікія Радванічы - калгас імя Крупскай. У вёсцы Франополь - калгас імя Я. Купалы. У вёсцы Малыя Радванічы - калгас «Камунар». У вёсцы Міхалін - калгас імя Андрэева. У вёсцы Муры - калгас імя Катоўскага.

У 1951 г. з трох калгасаў («Камунар», імя Андрэева​​, імя Катоўскага) утвораны адзін калгас імя Андрэева.

У 1951 г. з дзвух калгасаў (імя Крупскай, імя Я. Купалы) утвораны адзін калгас імя Крупскай. У 1957 г. калгасы імя Андрэева ​​і імя Крупскай аб'ядналі ў адзін калгас «Рассвет». У 1961 г. калгас «Рассвет» перайменаваны ў калгас «Расія».

У 1967 г. калгас «Расія» узбуйнены ў два калгасы: «Расія» і «Зара». У 1989 г. два калгасы «Расія» і «Зара» аб'яднаны ў адзін калгас «Расія».

У 1973 г. калгас «Зара» за высокія паказчыкі ў галіне земляробства узнагароджаны Чырвоным Сцягам Міністэрства сельскай гаспадаркі СССР.

У 1979 г. калгас «Расія» за высокія вытворчыя паказчыкі узнагароджаны Ганаровай граматай Прэзідыўма Вярхоўнага Савета.

Брэсцкі пчалагадавальнік

Арганізаваны ў 1949 г. У 1978 і 1983 гг. Брэсцкі пчалагадавальнік узнагароджаны дыпломамі ВДНГ 2 ступені, як пераможца ва ўсесаюзным сацыялістычным спаборніцтве. Першым дырэктарам Брэсцкага пчалагадавальніка быў Палывяны Ф.К. У розныя гады дырэктарамі былі Піліпавіч В.Д., Мароз М.В., Мароз А.В., Дзмітраніца.

Бібліяграфія:

Белорусская СССР: административно-территориальное деление: на 1 января 1974 года[Текст] – Минск: Беларусь, 1947 .

Брестский район: местное управление и самоуправление [Текст] : [перечень сельских советов] - Брест: Брест. тип., 2007. - 39с.

З гісторыі паходжання назваў населеных пунктаў Брэсцкага раёна[Тэкст] // Заря над Бугом. – 2009. - № 77, 79. – 2010. – 82-84, 87.

Мешечко, Е.Н. Путешествие по Беларуси. В краю Нёмана, Западного буга и Припяти: путеводитель / Е.Н. Мешечко. – Брест:ОАО Брестская типография, 2012. – 284 с.

 

Опубликовано в История моей деревни
Вторник, 04 Февраль 2014 14:36

Остромечево

 

Астрамечава… Адна з соцен вёсак нашай Бацькаўшчыны, родная вёска, дарагая травамі дзяцінства, белымі туманамі на лугах, вясновым гоманам птушак…

         Гэтыя мясціны з багатым гістарычным і культурным мінулым. На кожным кроку тут шчырае дыханне гісторыі: язычніцкі каменны ідал, курганы ХI-ХIII стагоддзяў, былая сядзіба мысліцеля-атэіста Казіміра Лышчынскага, Пакроўская царква, пабудаваная ў 1742 годзе, Свята-Міхайлаўская царква, пабудаваная ў 1846 годзе. Помнік беларускай музычнай культуры XVII стагоддзя “Астрамечаўскі рукапіс” таксама з’явіўся ў ваколіцах Астрамечава. На гэтых землях размясцілася сельскагаспадарчае калектыўнае прадпрыемства “Астрамечава”, якім паспяхова кіруе эканаміст-аграрнік, заслужаны работнік сельскай гаспадаркі Аляксей Сцяпанавіч Скакун. Яго гаспадарка лічыцца адной з лепшых у рэспубліцы, флагманам аграрнага сектара краіны.

         Менавіта тут, на гэтай зямлі, багатай культурна-гістарычнымі помнікамі, а таксама актыўнымі, неабыякавымі, таленавітымі людзьмі з’явілася восенню 1905 года першая народная бібліятэка, якая і цяпер, праз 110 год, з’яўляецца цэнтрам культуры для мясцовых жыхароў розных узростаў.

         Астрамечаўская сельская бібліятэка – неад’емная частка сацыяльна-культурнай структуры сельскага Савета. Яна садзейнічае адукацыйнаму працэсу, забяспечвае вяскоўцам правы на роўны з гараджанамі доступ да інфармацыі, служыць крыніцай ведаў і правядзення вольнага часу. Але адной з асноўных сваіх задач бібліятэкары Астрамечаўскай сельскай бібліятэкі    імя Ф.Ф. Паўленкава лічаць зберажэнне інфармацыйных краязнаўчых рэсурсаў і актыўную папулярызацыю звестак аб родным краі сярод шырокага кола рэальных і віртуальных наведвальнікаў.

Традыцыйна краязнаўчая работа ажыццяўляецца бібліятэкай у наступных накірунках:

– выяўленне, набыццё ў фонд дакументаў, якія па зместу звязаны з краем, іх захаванне і папулярызацыя; стварэнне сістэмы каталогаў, картатэк, бібліяграфічных паказальнікаў на краязнаўчы фонд; краязнаўчае бібліятэчна-бібліяграфічнае абслугоўванне;

– вывучэнне роднага краю, пошук новых матэрыялаў. Гэты накірунак бібліятэчнага краязнаўства арыентаваны на атрыманне новых ведаў, першасных дакументаў, артыкулаў і г.д.

Вялікую дапамогу ў гэтым напрамку аказваюць бібліятэцы аматары-краязнаўцы роднага краю. Сярод іх: даследчык роднага краю, жыхар вёскі Лышчыцы Лышчыцкага сельскага Савета Міхаіл Мартынчук; пісьменнік і збіральнік мясцовага фальклору, рэдактар альманаха “Астрамечаўскі рукапіс” Аляксандр Валковіч; дырэктар раённага Дома рамёстваў і шчырая аматарка нацыянальнай культуры і традыцый Таццяна Лук’янюк.

         Краязнаўчая асвета вялася бібліятэкарамі з першых гадоў існавання бібліятэкі. Фотаздымкі, артыкулы з перыядычных выданняў, разнастайныя матэрыялы накопліваліся ў тэматычных папках, рукапісных альбомах, бібліяграфічных дапаможніках. З цягам часу, калі ў бібліятэцы з’явілася камп’ютарная тэхніка краязнаўчая дзейнасць напоўнілася новым зместам. Электронныя прэзентацыі, базы дадзеных, рэсурсы з сеткі Інтэрнэт значна пашырылі інфармацыйныя магчымасці бібліятэкараў Астрамечаўскай сельскай бібліятэкі.

         Пры падрыхтоўцы і афармленні бібліяграфічнага агляду “Па хвалях часу: памяць аб мінулым захоўвае бібліятэка” бібліятэкары выкарыстоўвалі матэрыялы, назапашаныя бібліятэкай за некалькі апошніх дзесяцігоддзяў.

         Галоўныя крытэрыі, якіх прытрымліваліся бібліятэкары пры стварэнні выдання – насычаны змест, актуальнасць тэматыкі, арыгінальнасць афармлення і выкарыстанне фота і відэаматэрыялаў.

         Асноўная задача ў працэсе выяўлення, адбору, вывучэння краязнаўчага матэрыялу і падрыхтоўкі агляду заключалася ў намеры бібліятэкараў дапамагчы чытачам лепш пазнаць малую радзіму, прывіць пачуцце гонару за асаблівасці гісторыі, культуры, прыроды краю, пазнаёміць са старажытнымі помнікамі, незвычайнымі мясцінамі мясцовага наваколля, а таксама людзьмі, якія у розныя часы ўнеслі значны ўклад у развіццё населенага пункта.

         Бібліяграфічны агляд “Па хвалях часу: памяць аб мінулым захоўвае бібліятэка” па-свойму каштоўны і непаўторны, бо ўтрымлівае ўнікальныя звесткі аб невялікім кутку беларускай зямлі, прызначаны для шырокага кола чытачоў, асабліва тых, хто цікавіцца роднымі каранямі і хоча ведаць як мага больш аб зямлі, на якой жыве.

У канцы ХІХ-пачатку ХХ стагоддзя ў Расійскай імперыі з’явіліся першыя народныя бібліятэкі, накіраваныя на асвету малазабяспечаных слаёў грамадства. Грамадскай сілай, якая ўзяла на сябе арганізацыю народных бібліятэк для сялян на тэрыторыі сучаснай Беларусі, з'явілася мясцовая інтэлігенцыя, у першую чаргу – навучэнцы вышэйшых навучальных устаноў і сельскія настаўнікі.

У гэты перыяд развівае сваю дзейнасць па арганізацыі народных бібліятэк Паўленкаўскі фонд. Па запавету вядомага прагрэсіўнага выдаўца Ф.Ф. Паўленкава яго душапрыказчыкі адкрылі ў Расіі ў першым дзесяцігоддзі ХХ ст. звыш 2000 бясплатных народных бібліятэк-чытальняў, атрымаўшых назву паўленкаўскіх.

Восенню 1905 года ў вёсцы Астрамечава была створана адна з першых у Беларусі народных бібліятэк. Астрамечаўская бібліятэка з'яўляецца першай і найбольш значнай сярод усіх паўленкаўскіх бібліятэк у Беларусі. Гэтая бібліятэка разгарнула найбольш працяглую і плённую дзейнасць і адыграла значную ролю ў культурным і грамадскім жыцці жыхароў Астрамечава і навакольных вёсак. З 11 створаных на тэрыторыі Беларусі паўленкаўсіх бібліятэк толькі аб адной Астрамечаўскай захаваліся ў друку больш ці менш падрабязныя звесткі.

Ініцыятарамі ўтварэння бібліятэкі ў Астрамечава былі навучэнцы Пецярбургскага ўніверсітэта, браты Сяргей і Мікалай Раманскія – сыны астрамечаўскага святара, а таксама два іх сябра з горада Брэста – Сяргей Басякоў і Яўген Жуковіч. Карыстацца сродкамі з Паўленкаўскага фонда магчыма было толькі з дазволу губернатара на адкрыццё бібліятэкі і наяўнасці ў гэтай бібліятэцы кніг на 50 рублёў, або суму грошай – 50 рублёў.          Пры такіх умовах душапрыказчык Ф.Ф. Паўленкава В.І. Якавенка пасылаў бібліятэцы дадаткова кніг на 50 рублёў, дазваляючы тым самым адкрыццё бібліятэкі.

Губернатар назначыў загадчыкам Астрамечаўскай бібліятэкай святара Льва Раманоўскага, а назіральнікам гэтай жа бібліятэкі быў назначаны мясцовы настаўнік Антон Паўлавіч Зянкевіч. Ніякага ўдзелу ў рабоце бібліятэкі святар не прымаў, а ўзначаліў усю гэту работу А.П. Зянкевіч, які і лічыцца яе першым бібліятэкарам. Па звестках апошняга, бібліятэка пры адкрыцці мела пачатковы кніжны фонд на суму 100 рублёў. Кнігі былі сабраны арганізатарамі бібліятэкі часткова са сваіх уласных бібліятэк, часткова на ахвяраванні мясцовай інтэлігенцыі. Бібліятэка мала асобны пакой ў будынку школы. Кнігі размяшчаліся ў дзвюх вялікіх шафах.

         Звесткі аб рабоце бібліятэкі час ад часу друкавала газета «Наша ніва». Па яе дадзеным, ужо ў 1907 годзе, праз два гады пасля ўтварэння бібліятэкі, фонд налічваў 1039 кніг, якімі карысталіся 220 сялян з навакольных вёсак. Бібліятэка атрымлівала дапамогу грашыма і кнігамі ад Максіма Горкага, Янкі Купалы, Якуба Коласа (газета «Наша ніва», 1908 г., №21).

         У цяперашні час знойдзена толькі адна кніга з пячаткай Астрамечаўскай бібліятэкі. Гэта лячэбнік дамашняй жывёлы ветэрынарнага ўрача А.Н. Сцяпанава “Вясковая гаспадарка і вясковае жыццё”. Кніга выйшла ў свет у 1903 годзе. У цяперашні час яна захоўваецца ў Брэсцкім краязнаўчым музеі. На тытульным лісце можна ўбачыць авальную пячатку з тэкстам: «Народная бібліятэка імя Ф. Паўленкава ў сяле Астрамечава».

         Па паведамленнях беларускага друку таго часу Астрамечаўская бібліятэка ў 1908 годзе налічвала 240 чытачоў, якім за год было выдадзена 2500 кніг. Трэба падкрэсліць, што плённая праца А.П. Зянкевіча ў народнай бібліятэцы праводзілася зусім бясплатна. На працягу сямі год (з 1905 па   1912 гг.) ад бібліятэкара Астрамечаўскай бібліятэкі ад А.П. Зянкевіча ніхто ні разу не патрабаваў нават справаздачы аб рабоце бібліятэкі, і ён таксама ніякіх справаздач не складаў. Гэты факт яшчэ раз сведчыць аб тым, якая “ўвага” надавалася ў той час бібліятэкам.

         Восенню 1912 года А.П. Зянкевіч выехаў з Астрамечава ў Пецярбург з мэтай паступлення ў ВНУ, аднак бібліятэка працягвала сваю дзейнасць і пасля яго ад’езду. Работа там праводзілася настаўнікамі Астрамечаўскай народнай школы Р.А. Карповічам. Гэта акалічнасць садзейнічала таму, што народ доўгі час не аддзяляў бібліятэку ад школы, ролю настаўніка ад ролі бібліятэкара.

       Народная паўленкаўская бібліятэка ў Астрамечава існавала да восені 1915 года, да моманту, калі рускія войскі пакінулі Гродна, і Гродзенская губерня была акупіравана нямецкімі войскамі. Кайзераўскія салдаты разрабавалі і часткова знішчылі яе кніжны фонд, у тым ліку і кнігі, падараваныя Максімам Горкім і Янкам Купалам.

         Што стала з бібліятэкай у перыяд нямецкай акупацыі, дакладна выявіць не удалося. Відавочна, што як культурна-асветніцкая ўстанова яна спыніла сваё існаванне.

Цяга да чытання, выпрацаваная за 10 год існавання паўленкаўскай бібліятэкі, прымусіла жыхароў вёскі Астрамечава падумаць аб стварэнні сваёй бібліятэкі і ў перыяд панскай Польшчы. Стварала бібліятэку ў канцы 20-х гадоў кааператыўна-спажывецкая арганізацыя сяла Астрамечава. Але у пачатку 1933-1934гг. кааператыўная арганізацыя ў Астрамечава была разгромлена ў сувязі са зменай палітычнай сітуацыі ў Польшчы. Разам з ёй спыніла сваё існаванне і кааператыўная бібліятэка, таму што яе лічылі асяродкам рэвалюцыйных настрояў сярод сялян Прыбужжа. Лёс кніг гэтай бібліятэкі – невядомы. Па ўсёй верагоднасці, частка з іх засталася на руках у чытачоў, а астатняя была канфіскавана і разграблена.

У 1939 годзе, пасля аб’яднання Заходняй Беларусі з Беларускай ССР, у Астрамечава зноў ствараецца бібліятэка. Яна існавала да пачатку Вялікай Айчыннай вайны, а ў перыяд нямецка-фашысцкай акупацыі была знішчана.

Упарта і настойліва узнаўляюць астрамечаўцы культурныя традыцыі. Тры разы знішчалася бібліятэка, але як толькі наступіў мірны час, – у чацвёрты раз жыхары Астрамечава адраджаюць яе. Насенне, кінутае ў астрамечаўскую зямлю, яшчэ ў пачатку стагоддзя, не засохла, а дала ўсходы ў сярэдзіне стагоддзя.

         Пасля заканчэння вайны, ў 1946 годзе, у вёсцы Астрамечава была арганізавана новая бібліятэка – Астрамечаўская сельская. У момант адкрыцця яна была пастаўлена ва ўмовы непараўнальна лепшыя з тымі, у якіх прыходзілася працаваць паўленкаўскай народнай бібліятэцы.

         Да таго часу бібліятэка камплектавала свой фонд дрэнна, таму што не кіравалася ніякімі паказальнікамі, а сродкі, якія былі дадзены на ўтрыманне ўстановы, выкарыстоўваліся не ў поўнай меры.

         Напрыклад, у 1951 годзе бібліятэка мела 1542 экз. кніг. Такая колькасць кніг не магла задаволіць запатрабаванні чытачоў. І, пачынаючы з 1953 года, бібліятэка стала сістэматычна камплектаваць фонд па рэкамендацыйных спісах з улікам запатрабаванняў чытачоў. Рэгулярна сталі паступаць часопісы “Коммунист”, “Колхозник Белоруссии”, “Огонёк”, “Беларусь”, “Библиотекарь” і інш.

         У 1953 годзе было пабудавана новае, вялікае на той час памяшканне для бібліятэкі, якое складалася з 2-х пакояў. У бібліятэцы стаў працаваць штатны бібліятэкар, які атрымліваў зарплату з дзяржаўных сродкаў. Аб лёсе бібліятэкі сталі турбавацца мясцовыя ўлады – выканаўчыя камітэты сельскага і раённага Саветаў дэпутатаў працоўных.

        У сярэдзіне 50-х гадоў кніжны фонд быў параўнальна добра ўкамплектаваны. У ліку кніг былі зборы твораў У.І. Леніна, І.В. Сталіна на рускай і беларускай мовах. Сталі паступаць кнігі па розных галінах ведаў. Аднак больш за ўсё было мастацкай літаратуры – больш 3-х тысяч экзэмпляраў. Адна з найбольш актыўных чытачоў А.В. Гарадзей успамінае: «Бібіліятэка стала лепей, багацей. Тут шмат старых і новых цікавых кніг…”.

        Вялікі ўклад у работу ўнесла бібліятэкар Фаіна Крукоўская, яна цесна супрацоўнічала з працаўнікамі вёскі, праводзіла шмат масавых мерапрыемстваў. З пэўных крыніц вядома тэматыка некаторых з іх: чытацкая канферэнцыя па кнізе В. Лацыса “К новому берегу”, тэматычны вечар “Павышэнне прадуктыўнасці малочнай жывёлы”. Крукоўская Ф. арганізавала літаратурны вечар і запрасіла на яго беларускіх пісьменнікаў: А. Лознева, А.Зарэцкага, М. Засіма.

        У 60-70-е гады ўзрасла роля бібліятэкі як ідэалагічнага цэнтра. Бібліятэка прапагандавала рашэнні партыі і ўраду, змагалася за званне “Бібліятэка выдатнай работы”, выконвала лозунг “Кожнаму працаўніку, кожнаму калгасніку – кнігі па прафесіі”. На той час фонд бібліятэкі складаў 12000 экз. кніг, абслугоўвалася каля 800 чытачоў. Для найбольш лепшага выкарыстання фонду бібліятэкі састаўлялі індывідуальныя спісы літаратуры. Бібліятэкару Вользе Цыбулька актыўную дапамогу аказвалі энтузіясты з ліку чытачоў і актыву бібліятэкі, яны таксама дапамагалі арганізоўваць і праводзіць тэматычныя канферэнцыі і дыспуты, сустрэчы з пісьменнікамі і літаратурныя мерапрыемствы для дзяцей.

         У сувязі з цэнтралізацыяй сеткі масавых бібліятэк, у 1978 годзе Астрамечаўская бібліятэка ўвайшла ў склад Брэсцкай раённай цэнтралізаванай сістэмы, як структурнае падраздзяленне. Калі да гэтага часу вяліся інвентарныя кнігі на фонд, што адбірала шмат часу, то цяпер спросцілася камплектаванне кніжнага фонду. У бібліятэку літаратура стала паступаць ужо апрацованая, з карткамі для сістэматычнага і алфавітнага каталогаў, што аблегчыла працу бібліятэкара.

         На 01.01.1979 года ў бібліятэцы налічвалася 12151 экз. кніг; з іх мастацкай літаратуры – 6510 экз., грамадска-палітычнай – 3200 экз., на беларускай мове – 2712 экз. З 1979 года бібліятэка амаль кожны год спісвае па розных прычынах і набывае 1000 экз. кніг.

        З 1978 па 1988 гады, г.зн. з пачатку цэнтралізацыі, загадчыкам бібліятэкі працавала Лукашук (Сянько) Алена Іванаўна, якая прыбыла ў Астрамечава па размеркаванню пасля заканчэння Магілёўскага бібліятэчнага тэхнікума. Алена Іванаўна была вельмі ініцыятыўным супрацоўнікам, складала цікавыя сцэнарыі масавых мерапрыемстваў. Шмат мерапрыемстваў праводзілася на вытворчых участках, фермах, на палях пад час уборкі ўраджаю, загатоўкі кармоў; праводзілася работа ў чырвоных кутках. У 1979 годзе Астрамечаўская бібліятэка атрымлівае вымпел “Пераможцу ў сацыялістычным спаборніцтве”.

         Колькасць чытачоў з кожным годам павялічвалася, таму з жніўня 1988 года была ўведзена другая штатная адзінка. З гэтага часу загадчыцай стала выпускніца Магілёўскага бібліятэчнага тэхнікума Іллюк (Казаўчук) Таццяна Уладзіміраўна. Працаваць даводзілася ў складаных умовах, таму што пад бібліятэку было выдзелена два невялікія пакоі ў падвальным памяшканні будынка праўлення калгаса. Нягледзячы на ўсе цяжкасці, працаўнікі рабілі ўсё, каб бібліятэка заставалася інфармацыйна – культурным цэнтрам Астрамечава. Для больш поўнага ахопу насельніцтва кнігай былі заснаваны два бібліятэчныя пункты выдачы кніг: на ферме і ў вайсковай частцы. На індывідуальнае інфармаванне былі ўзяты спецыялісты СВК “Астрамечава”.

         Пачынаючы з 1993 года, загадчыцай бібліятэкі працуе выпускніца Мінскага інстытута культуры Лашчэўская Тамара Ануфрыеўна, а бібліятэкарам – Янюк Надзея Васільеўна, шчыра адданыя прафесіі бібліятэкара.

У сакавіку 1995 года Астрамечаўская бібліятэка набывае доўгачаканае памяшканне ў новым будынку Дома культуры. А ўжо ў снежні адзначае свой юбілей. Святкаванню 90-годдзя з дня заснавання народнай бібліятэкі імя Ф.Ф. Паўленкава быў прысвечаны цыкл мерапрыемстваў. Найбольш запамінальным стала раённае свята “Нязгасная лампада духоўнасці”.

       Багатымі на творчыя справы былі 90-я гады, калі пры бібліятэцы працаваў дзіцячы клуб па інтарэсам “Рукадзельніца”. На пасяджэннях клуба дзеці сустрэліся з таленавітымі землякамі: майстрам па вырабам з керамікі В.В. Панько, рэзчыкам па дрэву І.М. Карабейка, майстрам па соломапляценню Л.П. Грыгор’евай. Народныя ўмельцы пазнаёмілі дзяцей са сваімі работамі і расказалі аб тэхналогіі іх вырабу. Выкарыстоўваючы багаты фонд бібліятэкі і расказы майстроў, члены клуба навучыліся рабіць сваімі рукамі нескладаныя сувеніры. А пазней амаль усе дзеці працягвалі сваё навучанне ў раённым Доме рамёстваў.

         З 1995 года пры бібліятэцы працуе літаратурна-асветніцкая група (ЛАГ) «Крыніца». У яе склад уваходзяць работнікі культуры, настаўнікі, выхавальнікі дзіцячага сада. ЛАГ выступае перад рознымі катэгорыямі чытачоў па месцы працы. Сярод найбольш яркіх і запамінальных было раённае свята кнігі “Крыніца ёсць у родным краі”, прысвечанае юбілею Казіміра Лышчынскага, атэіста і асветніка ХVII-га стагоддзя. Людзі, якія прыйшлі на гэта мерапрыемства, наведалі гістарычныя месцы на тэрыторыі СВК “Астрамечава”, звязаныя са славутым земляком, пазнаёміліся з найбольш цікавымі фактамі яго біяграфіі.

         З мэтай развіцця ў дзяцей цікаўнасці да роднай зямлі ў 1999 годзе было створана аматарскае аб’яднанне “Краязнавец” для школьнікаў 6-8 класаў, дзе яны знаёміліся з гісторыяй наваколля па дакументам і фотаздымкам, якія былі сабраны бібліятэкарамі Астрамечаўскай бібліятэкі. Таксама дзеці дапамагалі бібліятэкарам весці рукапісныя альбомы “Вёска Астрамечава”, “Казамір Лышчынскі”, альбом вершаў мясцовай паэтэсы Н.У. Рубін.

         Прытулкам для душы стала аматарскае аб'яднанне "Залаты ўзрост", якое было створана ў 2004 годзе і дзейнічае па сённяшні дзень для людзей сталага ўзросту. Формы работы ў клубе самыя розныя: літаратурныя гасцёўні, вечары-партрэты, вечары-ўспаміны, вечары паэзіі. Члены аб’яднання маюць магчымасць абмяркоўваюць розныя тэмы, дзяліцца ўражаннямі аб прачытанай кнізе, наведанай выставе, дэманстраваць вырабы, якія зробленыя ўласнымі рукамі і дзяліцца вопытам у гатаванні страў.

         На пачатку 2000-х гадоў бібліятэка адна з першых у раёне атрымала камп’ютарную і ксеракапіравальную тэхніку, была падключана да сеткі Інтэрнэт. Электронны бібліятэчны каталог дазволіў палепшыць якасць абслугоўвання наведвальнікаў. Акрамя кніг і перыядычных выданняў пачала абслугоўваць чытачоў электроннымі выданнямі. Найбольш папулярнымі ў сельскіх жыхароў сталі паслугі ксеракапіравання, сканіравання, работа з электроннымі дакументамі, рэсурсамі Інтэрнэта.

         Камп’ютарная тэхніка вабіць ў бібліятэку дзяцей і падлеткаў: з дапамогай энцыклапедый, навучальных праграм на CD-ROM яны рыхтуюць школьныя заданні, а малыя бавяць час за пазнавальнымі гульнямі. Як і раней, дзейнасць бібліятэкараў скіравана на папулярызацыю лепшых твораў класікаў і сучасных беларускіх аўтараў, з мэтай выхавання, асабліва ў моладзі, любові і беражлівых адносін да роднай мовы і мастацкага слова ў цэлым, а таксама на ўзмацненне ролі кнігі і чытання ў фарміраванні высокаадукаванай і творчай асобы.

         На сённяшнім этапе Астрамечаўская сельская бібліятэка імя       Ф.Ф. Паўленкава – установа аснашчана аптымальным наборам матэрыяльных і інфармацыйных рэсурсаў. Адрамантаванае, утульнае памяшканне з новай мэбляй, сучасным камп’ютарным абсталяваннем прапануе наведвальнікам цэлы комплекс паслуг для вучобы і правядзення вольнага часу.

1.О Павленкоуских библиотэках: адкрылася библиотэка имени Ф.Ф. Павленкова ў вёсцы Остромэчэве Гродзенскай губерніі Брэсцкага павету [Текст] // Наша доля (факсімільнае выданне). – 1906. – № 2. – С. 3-4.

2.Антонава-Мельяновiч, Т. Заснаваная ў 1905 годзе [Тэкст] : [Астрамечаўская бібліятэка] // Культура. – 2005. – 15-21 кастрычніка.– С. 14.

3.Астрамечаўская бібліятэка [Тэкст] // Беларуская энцыклапедыя: у 18 т. – Мінск: БелЭН, 2003. – Т.1. – С. 186.

4.Астрамечаўская бібліятэка імя Ф.Ф. Паўленкова [Тэкст] // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі: у 6 т. – Мінск : БелЭН, 1993. – Т.1. – С. 221.

5.Бершадская, Э. Передвижная работа сельской библиотеки [Текст] : [из опыта Остромечевской сельской библиотеки] / Э. Бершадская // В помощь работникам учреждений культуры. – Брест, 1958. – С. 22-27.

6.Библиотека [Текст] // Остромечево и “остромычивци” / сост. И.А. Панасюк. – Брест: Альтернатива, 2010. – С. 140-141.

7.Библиотека имени Ф.Ф. Павленкова [Текст] // Белорусская краткая энциклопедия, 1980. – Т. 3. – С. 104.

8.Бібліятэка імя Ф.Ф. Паўленкава ў в. Астрамечава [Тэкст] // БелСЭ, 1980. – Т. 2. – С. 325, 327.

9.Бібліятэчная справа на старонках «Нашай нівы» [Тэкст] : [аб Астрамечаўскай бібліятэцы] // Бібліятэчны свет. – 2003.– № 1. – С. 32.

10.Богданова, Н. Летопись века [Тэкст]: старейшей сельской библиотеке в Остромечево – 100 лет / Н. Богданова // Вечерний Брест. – 2005. – 14 сентября. – С. 10.

11.80 год з часу заснавання ў вёсцы Астрамечава Брэсцкага раёна бібліятэкі імя Ф.Ф. Паўленкава – адной з першых на Беларусі бясплатных народных бібліятэк [Тэкст] // Новыя кнігі БССР. – 1985. – № 6. – С. 20-21.

12.Вынікі 11-га рэспубліканскага конкурсу «Бібліятэка – асяродак нацыянальнай культуры за 2002 год [Тэкст] // Бібліятэчны свет. – 2003. – № 2.– С. 3.

13.Вьюн, И. “У нас любят книгу” [Текст] : [заведующий Остромечевским клубом, И. Вьюн – об истории Остромечевской библиотеки и повышении читательского интереса среди сельских жителей] / И. Вьюн // Заря над Бугом. – 1967. – 16 сентября. – С. 8.

14.Горба, М. Свята вясковай бібліятэкі [Тэкст] : [вечар, прысвечаны 90-годдзю Астрамечаўскай бібліятэкі] //Заря над Бугом.–1995. – 13 декабря.

15.Горба, М. Гарэла свечка на стале… [Тэкст] : [святкаванне з нагоды 90-годдзя Астрамечаўскай бібліятэкі] //  Заря над Бугом. ––

16.Гартаем старонкі гісторыі [Тэкст] : 90 гадоў з часу заснавання ў в. Астрамечава бібліятэкі // Белорусская нива. – 1995. – 28 февраля.

17.Гжэшчак, М. Букет ведаў у каштоўнай вазе: найстарэйшая бібліятэка Беларусі сёлета ў кастрычніку адзначае сваё 100-годдзе [Тэкст] / М. Гжэшчак // Голас Радзімы. – 2005. – 27 кастрычніка.

18.Гурская, Н. Народжаная рэвалюцыяй [Тэкст] : [пра Астрамечаўскую сельскую бібліятэку] / Н. Гурская // ЛіМ. – 1985. – 19 лістапада. – С. 13.

19.Гурская, Н. Старейшая народная [Текст] : [к 70-летию Остромечевской сельской библиотеки] / Н. Гурская // Заря. – 1976. – 23 января.

20.Дарыў Горкі…[Тэкст] : [кнігі бібліятэцы в. Астрамечава Брэсцкага павета] // Ленінскі шлях. – 1984. – 23 чэрвеня.

21.Динин, Ю. Человеку, создавшему библиотеки, – 160! [Текст] : [об Ф.Ф. Павленкове] / Ю. Динин // Свободные новости. – 1989. – 15-22 октября. – С. 7.

22.Ермолов, С. Первая народная [Текст] / С. Ермолов //  Заря над Бугом. ––

23.Жаўручок, Т. Сёння ў Астрамечаве Свята “Першая народная”… [Тэкст] / Т. Жаўручок //  Народная трыбуна. –2005. –29 кастрычніка. 

24.Иваненко, С. Юбилей библиотеки [Текст] : [80 лет Остромечевской библиотеке] / С. Иваненко //  Заря над Бугом. ––

25.Ильевский, З. Слово – борец [Текст] : из истори Остромечевской сельской библиотеки / З. Ильевский // Советская Белоруссия. – 1968. – 28 марта.  

26.Ильеўскі, З. Крыніца святла і ведаў [Тэкст] : з гісторыі Паўленкаўскай бібліятэкі ў Астрамечава / З. Ильеўскі // ЛіМ. – 1978. – 22 снежня. – С. 14.

27.Ильеўскі, З. Свята ў сяле Астрамечава [Тэкст] : [да 50-годдзя старэйшай сельскай бібліятэкі ў Беларусі] / З. Ильеўскі // Зара. – 1955. – 22 лістапада.

28.Ильин, М. Село меняет свой облик [Текст] : [о повышении уровня жизни сельчан Остромечево, радификации и телевидении] / М. Ильин // Заря над Бугом. – 1966. – 7 июня. – С. 1.

29.Казловіч, Н. Народная бібліятэка [Тэкст] / Н. Казловіч // Звязда. – 1976. – 1 кастрычніка.

30.Кавалёў, А. Астрамечава: повязь зямлі і духоўнасці [Тэкст] / А. Кавалёў // ЛіМ. – 2007. – 29 чэрвеня. – С. 3.

31.Кавалёў, В. Курс на Астрамечава [Тэкст] : [наведванне бібліятэкі пісьменнікамі] / В. Кавалёў // Маладосць. – 2007. – № 9. – С. 135-137.

32.Капачова, А. Хата, што кнігамі багата [Тэкст] : [гісторыя стварэння сельскай бібліятэкі ў Астрамечава] / А. Капачова // Белорусская нива. – 2005. – 1 декабря. – С. 4.

33.Козавчук, Т. Очерк истории Остромечевской сельской библиотеки Брестской области [Текст] / Т. Козавчук // Очерки истории библиотек Брестской области. – Брест, 1996. – С. 27-32.

34.Крэйдзiч, А. Сустрэліся сейбіты… слова і зерня: беларускія пісьменнікі прывезлі ў Астрамечава кнігі, дождж і настрой на дзелавое супрацоўніцтва [Тэкст] / А. Крэйдзіч // Заря над Бугом. – 2007. – 23 июня. – С. 8.

35.Литвинович, Е. Сто лет чтения [Текст] : [об Остромечевской библиотеке] / Е. Литвинович // Заря. – 2005. – 1 ноября.

36.Лозовский, А. Завещание: об истории открытия Остромечевской сельской библиотеки им. Ф.Ф. Павленкова Брестского района [Текст] / А. Лозовский // Заря. – 1982. – 31 июля.

37.Лозовский, А. Светоч культуры [Текст] : к 75-летию со дня основания народной библиотеки в Остромечево / А. Лозовский // Заря над Бугом. – 1980. – 27 декабря.

38.Лощевская, Т. Очерк истории Остромечевской сельской библиотеки им. Ф.Ф. Павленкова Брестской РЦБС [Текст] / Т. Лощевская // Нарысы гісторыі бібліятэк Брэсцкай вобласці / склад. Л.І Рачкоўская і інш. – 2-е выд. – Брэст, 2001. – С. 31-38.

39.Лучко, Л. Ровесница революции: рассказ о праздновании 80-летия со дня основания Остромечевской народной библиотеки им. Ф.Ф. Павленкова //  Заря над Бугом. ––

40.Любите книгу – источник знаний [Текст] : [О пропаганде книги, которую ведёт Остромечевская библиотека] // Заря над Бугом. – 1967. – 29 июля. – С. 1.

41.Ляхаў, Я. Праз віхуры гадоў [Тэкст] : [аб Астрамечаўскай бібліятэцы] / Я. Ляхаў // Чырвоная змена. – 1970. – 26 мая.

42.Мазіна, Г. І матчына слова, і мудрасць народа : [аб юбілеі Астрамечаўскай бібліятэкі] / Г. Мазіна //  Заря над Бугом. –2005. – 2 ноября. – С. 1, 4.

43.Мазіна, Г. Масты сяброўства ладзяць беларускія пісьменнікі на Берасцейскай зямлі [Тэкст] / Г. Мазіна // Народная трыбуна.–2007.–23 червеня. – С. 8.

44.Марков, М. В старейшей белорусской [Текст] / М. Марков //  Заря над Бугом. –

45.Марков, М. Традиции старейшей библиотеки [Текст] / М. Марков //  Заря над Бугом. – – 7 декабря.

46.Марков, М. Очаг культуры в Остромечево [Текст] / М. Марков //  Заря над Бугом. –

47.Маслюк, Н. В именной библиотеке [Текст] / Н. Маслюк //  Заря над Бугом. ––

48.Меламед, А. Ровесница первой революции: Остромечевской сельской библиотеке имени Ф. Павленкова – 80 лет [Текст] / А. Меламед // Сельская газета. – 1985. – 21 мая.

49.Меламед, А. Сельскай бібліятэцы – 80 год / А. Меламед // Чырвоная змена. – 1985. – 20 красавіка.

50.Мицкович, К. Птицей феникс воскресла… [Текст] : [об Остромечевской библиотеке] / К. Мицкович //  Заря над Бугом. ––

51.Морозова, Э. Ради памяти павших и во имя живых [Текст] : [ встреча с ветеранами ВОВ в Остромечевской библиотеке] / Э. Морозова // Заря над Бугом. – – 2 июля. – C. 3.

52.Морозова, Э. Года не беда, когда душа молода [Текст] : [ «Золотой возраст» в Остромечевской сельской библиотеке] / Э. Морозова // Заря над Бугом. – – 6 декабря. – C. 4.

53.Муха, Ф. Нерукотворный памятник [Текст]: сто лет назад его воздвиг себе российский издатель Флорентий Павленков, учредив в белорусской деревне под Брестом библиотеку / Ф. Муха // Рэспубліка. – 2005. – 2 лістапада. – С. 3.

54.Налимов, В. Остромечевские просвятители [Текст] : [из истории Остромечевской сельской библиотеки] / В. Налимов // Знамя юности. – 1970. – 23 июля.

55.Народная библиотэка у с. Остромэчэве [Тэкст] // Наша Нива. – 1908. – № 21. – 9 акцябра. – С. 1.

56.О народном библиотекаре Антоне Павловиче Зенкевиче [Текст] : [д. Остромечево] //  Заря. – – 19 ноября. 

57.Оркин, М. Старейшая в республике [Текст] : [ к 70-летию со дня основания народной библиотеки в Остромечево] / М. Оркин //  Заря над Бугом. ––

58.Оркін, М. Старэйшая ў рэспубліцы [Текст]: [пра Астрамечаўскую сельскую бібліятэку] / М. Оркін // ЛіМ. –

59.Оркин, М. Рассказ о библиотеке колхоза «Память Ильича» [Текст] / М. Оркин  //  Заря над Бугом. ––

60.Панасюк, М. Адзін дзень у 100 год [Тэкст] / М. Панасюк // Народная трыбуна. – 2005. – 5 лістапада.

61.Павлова, Л. Старейшая в республике народная библиотека сиротствует в год своего 90-летия [Текст] / Л. Павлова // Брестский курьер. – 1995. – 14-20 декабря. – С. 11.

62.Павлова, Л. Сто лет горит огонь в очаге просвещения – сельской бибилиотеке [Текст] / Л. Павлова // Брестский курьер. – 2005. – 15 сентября. – С. 9.

63.Палушкіна, Я. Дарога да святла: з гісторыі Астрамечаўскай сельскай бібліятэкі [Тэкст] / Я. Палушкіна // Настаўніцкая газета. – 1977. – 17 жніўня.

64.Палушкіна, Я. Святло ведаў: з гісторыі Астрамечаўскай сельскай бібліятэкі [Тэкст] / Я. Палушкіна // Звязда. – 1977. – 11 жніўня.

65.Панасюк, М. “Ад лучыны да святла ведаў” [Текст] : [да 90-годдзя Астрамечаўскай бібліятэкі] / М. Панасюк // Народная трыбуна. – 1995.– 23 снежня.

66.Раскрытые страницы истории [Текст] : Остромечевская сельская библиотека // Заря. – – 31 января. 

67.Рашевский, Н. Остромечевская сельская библиотека [Текст] / Н.Рашевский // Брестская область. – Минск: Беларусь, 1968. – С. 148-149.

68.Редкая книга из библиотеки им. Ф.Ф. Павленкова [Текст] // Астрамечаўскі рукапіс. – 2013. – №3[3]. – С. 9. : фото.

69.Россихин, В. Книгу – в массы [Текст] : [заметка о работе библиотек района, в том числе Остромечевской библиотеке] / В. Россихин // Заря над Бугом. – 1983. – 19 марта. – С. 3.

70.Рубашевский, Ю. Остался в памяти потомков [Текст] : [об Ф.Ф. Павленкове] /Ю. Рубашевский // Заря. – 1995. – 25 февраля.

71.С.Г. Кравчук [Фото] : [один из первых читателей Остромечевской сельской библиотеки] // Политинформатор и агитатор. – 1977. – № 19. – С. 47.

72.Сацута, І.У. З гісторыі народных бібліятэк Берасцейшчыны [Текст] : [в. Астрамечава] / І.У. Сацута // Берасцейскія кнігазборы. – Мінск, 2010. – С. 153-159.

73.Сацута, І.У. На ніве адраджэння [Тэкст] : [дзейнасць Астрамечаўскай бібліятэкі] / І.У. Сацута // Веснік Брэсцуага універсітэта : серыя філалагічных навук. – 2007. – № 1. – С. 13-17.

74.Сельской библиотеке в Остромечево – 90 лет [Текст] // Вечерний Брест. –1995. – 10 февраля.

75.Светава, В. Бібліятэцы – 100 [Тэкст] / В. Светава // Звязда. – 2005. – 12 лістапада. – С. 4.

76.Скакун, А. Остромечевская библиотека как центр белорусской культуры [Текст] / А. Скакун // Матэрыялы выязднога пашыранага пасяджэння Пастаяннай камісіі па адукацыі, культуры, навуцы і навукова-тэхнічнага прагрэсу. – 2001.– 1-2 чэрвеня. – С. 47-50.

77.Спиридонов, П. Старейшая библиотека [Текст] / П. Спиридонов // Сельская жизнь. – 1976. – 27 января.

78.Старейшая в Республике [Текст] // Заря. – 1971. – 19 марта.

79.Старосотников, В. Сегодня в Остромечево [Текст] : [рассказ секретаря Брестского райкома КПБ об истории Остромечевской библиотеки] / В. Старосотников // Заря. – 1960. – 7 ноября.

80.Сто лет рядом с читателем [Текст] // Рэспубліка. – 2005. – 1 лістапада. – С. 3.

81. Сухапар, У. Першая народная бібліятэка [Тэкст] / У. Сухапар // Народная трыбуна. – 1995. – 4 лютага.

82. Суходолова, Т. Старейшая в Республике [Текст] : [об истории Остромечевской сельской библиотеки с 1905 по 1967 год]   / Т. Суходолова // Заря над Бугом. – 1967. – 19 декабря. – С. 3.

83.Сусікаў, П. Працягваючы слаўныя традыцыў [Тэкст] : [аб рабоце Астрамечаўскай сельскай бібліятэкі ] / П. Сусікаў // Ленінец. – 1967. – 5 студзеня.

84.Суходолова, Т. Начинали при лучине [Текст] : [из истории Остромечевской сельской библиотеки] / Т. Суходолова // Заря. – 1970. – 11 апреля.

85.Тоболич, А. Времён связующая нить [Текст] : столетний юбилей встречает Остромечевская сельская библиотека / А. Тоболич // Заря. – 2005. – 15 сентября.

86.Харламаў, А. Заснавальнік бібліятэкі [Тэкст]: адна з вуліц в. Астрамечава названа ў гонар Паўленкава / А. Харламаў // ЛіМ. – 2008. – 13 красавіка. – С. 3.

87.Хоміч, Я. Бібліятэка імя Ф.Ф. Паўленкава – адна з самых старэйшых у Беларусі [Тэкст] / Я. Хоміч // Заря над Бугом.–1993.–14 апреля.

88.Цыхун, А. Светлый дом знаний [Текст] : [об Остромечевской библиотеке] / А. Цыхун // Заря. – 1984. – 8 декабря.

89.Якимова, Н. Сельская библиотека в Остромечево [Текст] / Н. Якимова //  Заря над Бугом. 

 

 АСТРАМЕЧАВА: УЧОРА І СЁННЯ

[spoiler title=" АГУЛЬНЫЯ ЗВЕСТКІ АБ ВЁСЦЫ"]

Астрамечава – вёска ў прыгараднай зоне, за 24 км на паўночны захад ад Брэста, за 7 км ад чыгуначнай станцыі Лышчыцы. Старадаўняя сядзіба. У пісьмовых крыніцах упамінаецца з 15 стагоддзя як радавое гняздо Астрамечаўскіх, а пазней Іллінічаў. Вядома, што ў 1-й палове ХIХ ст. у Астрамечава існавалі два маёнткі. Уладальнікамі іх быў Юліян Сузін з небагатага шляхецкага роду. У 1840 годзе яго дачка Разалія выйшла замуж за вайсковага палкоўніка Юзафа Пузыну (1800-1874), і з той пары Астрамечаўская сядзіба па спадчыне перайшла да роду Пузынаў. Пасля Юзафа ўладальнікам Астрамечава стаў яго старэйшы сын Аляксандр.

Існуе дзве легенды аб паходжанні назвы вёскі. Першая паведамляе, што прыкладна ў 1516 годзе на гэтай тэрыторыі прайшла вялікая бітва паміж рускімі і шведамі. Перамогу атрымалі рускія, у якіх былі вострыя мячы, выкаваныя мясцовымі кавалямі. Дзякуючы вострым мячам, была атрымана перамога. Пасля гэтай бойні людзей, якія тут жылі, пачалі зваць “астрамечаўцы”, а само паселішча – Астрамечава.

Па другому паданню – тутэйшая мясцовасць была глухая, нешматлюдная. Толькі каля рэчкі ўзвышаўся велічны касцёл, які наведваў польскі кароль. Насупраць знаходзіліся тры курганы. Людзі гаварылі, што ў іх захаваны каштоўнасці, але колькі іх не шукалі, так нічога істотнага не знайшлі. Назва вёскі пайшла ад прозвішча Астрамеч, якое меў каралеўскі кухар, ён вельмі смачна гатаваў ежу. Кароль яго вельмі шанаваў. З часам кухар састарэў і кароль адпусціў яго на адпачынак, а замест яго пакінуў кухарыць яго сына. Застаўся Астрамеч з дачкой. Аднойчы яму не спалася, і ён вырашыў прагуляцца па начным парку. Зайшоў Астрамеч у самы далёкі куток, толькі сеў на пень, як пачуў цікавую размову, размаўлялі чатыры чалавекі. Ён толькі пачуў, што калі яны стануць уладальнікамі гэтых каштоўнасцей, то будуць вельмі багатыя. Праз тыдзень яны дамовіліся ісці да курганоў, схавалі паперу (гэта быў план) у дупле і зніклі. Астрамеч украў гэтую паперу і ўцёк. Назаўтра ён прыйшоў да караля і пачаў прасіць, каб яго пасялілі ў мясцовасці, што была на плане. Кароль згадзіўся пасяліць свайго любімага слугу на гэтым месцы. Пасяліўся Астрамеч са сваёй дачкой у закінутай старой хаце. Днём дачка заставалася дома, а Астрамеч кудысьці знікаў. Хутка ён стаў прыносіць многа золата. Адбудаваўся, жывёлы стала шмат ў яго. Адным словам, разбагацеў, не стаў спраўляцца з гаспадаркай і наняў чатырох парабкаў (гэта былі тыя бандыты, што размаўлялі ў парку). Аднойчы ноччу парабкі ўварваліся ў хату і сталі пытаць старога, дзе скарб. Але Астрамеч нічога не сказаў. Тады бандыты забілі яго, а дачку згвалтавалі і павесілі. Спалілі і знішчылі ўсё, толькі чуткі аб гэтай гісторыі і засталіся. Адсюль і пайшла назва Астрамечава.

У 1570-х гадах маёнтак Астрамеч належыў двум зямянам Харытам.

Нешматлікія ўрочышчы паблізу сярэдневяковага Астрамечава былі пакрытыя мноствам камянёў рознай велічыні. Гэта акалічнасць адыграла сваю станоўчую ролю. Мясцовыя жыхары будавалі сабе каменныя хаты, адрыны і нават склепы. Некаторыя пабудовы, у прыватнасці ХIХ стагоддзя, захаваліся па гэты дзень. У 1846 годзе мясцовыя дойліды з мясцовага жа бутавага каменя ўзвялі Свята-Міхайлаўскую царкву на месцы старога драўлянага храма. Праца была няпростай, таму што без "сучасных балгарак" трэба было падагнаць, роўна прасвідраваць і дакладна раскалоць камень.

Цікавая акалічнасць звязана з драўляным Міхайлаўскім храмам, дзе ў ХVII стагоддзі нейкі манах пераплеў у вокладку ўніяцкага трэбніка помнік беларускай музычнай культуры, цяпер вядомы як “Астрамечаўскі рукапіс”.

Глебы на пагорыстай Прыбужскай раўніне былі не шмат урадлівымі. Апісанне гэтай тэрыторыі амаль заўсёды пачыналася са слоў: "Нетры багатыя будаўнічым матэрыялам: жвірам, пяском, глінай. Глеба дзярнова-падзолістая і часткова тарфяна-балотная". І тым не менш, сяляне Астрамечава не толькі здабывалі торф, але рупліва і з веданнем справы займаліся сельскай гаспадаркай.

Непадалеку ад вёскі, на полі размясцілася самая высокая геаграфічная кропка Брэсцкага раёна; яе вышыня, па пасведчанням вучоных – 186 метраў над узроўнем мора. У пачатку 2000-х гадоў аматары ўстанавілі тут знак з даведачнай інфармацыяй.

У Першую сусветную вайну, калі нямецкі фронт блізка падышоў да Астрамечава, ваяры з казачага атрада царскай арміі прымусова загадалі насельніцтву рыхтавацца да выезду з родных мясцін. Ланцуг павозак быў накіраваны ў бок Брэста, а казакі падпалілі вёску, каб ні водная хата не дасталася кайзераўцам. Людзі перасяліліся ў розныя губерніі Расіі, Украіны, Каўказа. Толькі пасля 1920 года, калі тэрыторыя адышла па дагавору да Польшчы, астрамечаўцы пачалі вяртацца ў родныя мясціны, дзе іх сустрэлі руіны і папялішчы. Аднак прыхільнасць да роднай зямлі дапамагла людзям адбудаваць новую вёску Астрамечава. Да гэтага часу старэйшыя жыхары памятаюць млын, што дзейнічаў з канца 30-х гадоў ХХ стагоддзя на ўскрайку сяла. Некалькі пабудоў тых часоў захаваліся і выкарыстоўваюцца і сёння, напрыклад, склеп Ульяна Паднюка, які быў пабудаваны ў 1921 годзе, хлеў Міхаіла Уюна, 1935 года пабудовы.

У 1940 годзе ў вёсцы Астрамечава жылі 776 чалавек, налічвалася 155 двароў. Гэта быў нават не пасёлак, а раскіданыя хутары. Такія былі вынікі зямельнай рэформы, якую праводзіў польскі ўрад у сярэдзіне трыццатых гадоў ХХ стагоддзя. Астрамечаўцаў рассялілі па бліжэйшым урочышчам, якіх, паводле некаторых дадзеных, было не менш за паўтара дзясятка. І гэта адна з прычын, па якой у 1939-1940 гадах тут не паспелі стварыць калектыўную сялянскую гаспадарку па савецкай мадэлі.

22 чэрвеня 1941 года Германія, парушыўшы мірны дагавор, усю сваю моц абрушыла на мяжу СССР. У пачатку шостай гадзіны, уранку, па расказах мясцовых жыхароў, па палях збажыны, ланцугом ішлі фашысты, усё змятаючы на сваім шляху. Калоны чужынцаў рухаліся праз вёску чатыры дні, а потым акупацыйны рэжым рабаваў і катаваў мясцовае насельніцтва. На прымусовыя работы ў замежжа з Астрамечава было вывезена 10 чалавек.

Шмат землякоў удзельнічалі ў баях на франтах Вялікай Айчыннай вайны, 17 загінулі, прапалі без вестак на тэрыторыі Польшчы, Германіі.

У вызваленні Лышчыцкага сельскага Савета, вёскі Астрамечава ўдзельнічалі чырвонаармейцы 28 арміі 1-га Беларускага фронту. Гэта было ў ліпені 1944 года. Першым праз вёску прайшоў партызанскі атрад пад кіраўніцтвам камандзіра Р. Кірычэнкі, у гонар якога была названа адна з вуліц вёскі.

Жыхары Астрамечава, нягледзячы на вялікую шкоду, што прынеслі роднай зямлі акупанты, адбудоўвалі новае жыццё. 8 лютага 1949 г. у Астрамечава быў арганізаваны калгас “Памяць Ільіча”. Ён аб'яднаў 75 сялянскіх гаспадарак, 109 чалавек, 58 коней і 780 гектараў зямлі. Першым старшынёй быў абраны Андрэй Данілюк. Тады гаспадарка называлася сельгасарцель. Ужо ў сакавіку ў калгасе былі ўкамплектаваны тры паляводчыя, будаўнічая брыгады і агародніцкае звяно.

У пяцідзесятыя гады ўзрасла дапамога сельскай гаспадарцы з боку дзяржавы. Стала паступаць тэхніка – трактары, камбайны, іншыя матэрыяльна-тэхнічныя сродкі. Першае аб'яднанне калгасаў у Астрамечаўскім сельскім Савеце адбылося 30 сакавіка 1950 г., а завяршылася ўзбуйненне летам 1986 года. Тады гэта быў ужо калгас-камбінат – правобраз таго, што можна бачыць у Астрамечава сёння: горадаўтваральнае комплекснае прадпрыемства з максімальна закрытым вытворчым цыклам і развітай інфраструктурай.

Летам 1985 года саюзная газета “Праўда” пісала: “Вялікіх поспехаў дабіліся ў гэтай пяцігодцы працаўнікі калгаса “Памяць Ільіча” Брэсцкага раёна. Змяніўся воблік калгаса. Пабудаваны новы пасёлак. Цяпер тут ва ўтульных кватэрах жывуць 150 сем’яў. Завяршаецца будаўніцтва дзіцячага садка, Палаца культуры, гандлёвага цэнтра”.

У 1992 годзе на дэмакратычнай хвалі, калі распускаліся калгасы, агульны сход калгаса-камбіната пастанавіў: калгасу быць. Ён застаўся і быў ператвораны ў сельскагаспадарчае калектыўнае прадпрыемства "Астрамечава". У ліпені 2003-га года перайменаваны ў сельскагаспадарчы вытворчы кааператыў.

У 2005 годзе вёска Астрамечава атрымала статус аграгарадка.
Паспяхова працуюць аб'екты сацыяльнай інфраструктуры: амбулаторыя, аптэка, сярэдняя школа, дзіцячы сад, Дом культуры, дзіцячая школа мастацтваў, банк, паштовае аддзяленне, лазнева-пральны комплекс, 4 крамы, гасцініца, 2 прадпрыемствы грамадскага харчавання.

Сёння ў СВК больш за семдзесят прафесій і спецыяльнасцяў. Ёсць свой галоўны архітэктар, які імкнецца зрабіць так, каб вытворчыя і жылыя памяшканні арганічна ўпісваліся ў навакольны ландшафт.

Аграгарадок "Астрамечава" сёння - гэта вуліцы і добраўпарадкаваныя кварталы ўтульнага сучаснага жылля, мадэрнізаваныя прамысловыя прадпрыемствы і сельская гаспадарка, насычанае культурнае жыццё, кваліфікаванае медыцынскае і бытавое абслугоўванне.

 БІБЛІЯГРАФІЯ да раздзелу "АГУЛЬНЫЯ ЗВЕСТКІ АБ ВЕСЦЫ":

1.Астрамечава [Тэкст] // Архітэктура Беларусі : энцыклапедычны даведнік. – Мінск : БелЭН, 1993. – С. 59.

2.Астрамечава [Тэкст] // Беларуская савецкая энцыклапедыя : у 12 т. – Мінск, 1969. – Т. 1. – С. 536.

3.Астрамечава [Тэкст] // Беларуская энцыклапедыя : у 18 т. – Мінск: БелЭН, 2003. – Т.1. – С. 186.

4.Астрамечава [Тэкст] // Гарады і вёскі Беларусі : энцыклапедыя. Т. 3. Брэсцкая вобласць. – Мінск, 2006. – Кн.1. – С. 95-96.

5.Астрамечава [Тэкст] // Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь : Брэсцкая вобласць: нарматыўны даведнік / І. А. Гапоненка, В. М. Емельяновіч і [інш.] – Мінск : Тэхналогія, 2010. – 319 с.

6.Астрамечава, забудова па вуліцы Леніна : [фота] // Архітэктура Беларусі : энцыкл. даведнік. – Мінск : Бел. Энцыкл. імя П. Броўкі, 1993. – С. 59.

7.Брестчина, устремлённая в будущее: фотоальбом [Текст] / гл.ред. Владимир Шпарло. – Брест : РИА Вечерний Брест, 2009. – 304 с. : ил.

8.Бунеева, Л. Неизвестное Остромечево со страниц книги Ивана Панасюка [Текст] / Л. Бунеева // Вечерний Брест. – 2010. – 16 апреля. – С. 7.

9.Вуліца імя Паўленкава ў Астрамечава [Текст] // Народная трыбуна. – 2001. – 31 сакавіка.

10. Губарев, М. А. Будем жить в агрогородке [Текст] : // Заря над Бугом.– 2006. – 15 апр. – С. 2.

11. Дегтярёв, М. Новое Остромечево [Текст] / М. Дегтярёв // Заря. – 1949. – 24 ноября.

12. Дыялектныя прысказкі і прымаўкі Астрамечаўскага рэгіёна [Тэкст] : з краязнаўчых сшыткаў патрыёта і даследчыка жыхара вёскі Лышчыцы сына Петрыка Міхаіла Мартынчука // Астрамечаўскі рукапіс. – 2013. –№4[4]. – С. 9-10.

13. Жилко, В. "Остромечево и "остромычивци" [Текст] // Информ-прогулка (Лунинец). – 2010.– № 10 (11 февр.) – С. 11.

14. З гісторыі населеных пунктаў [Тэкст] : Астрамечава // Памяць : гісторыка-дакументальная хроніка Брэсцкага раёна. – Мінск : БЕЛТА, 1998. – С. 533 – 534.

15. З гісторыі паходжання назваў населеных пунктаў Брэсцкага раёна [Тэкст] : Остромечево // Заря над Бугом.– 2009. – № 77, 79.

16.З гісторыі паходжання назваў населеных пунктаў Брэсцкага раёна [Тэкст] : Остромечево // Заря над Бугом.– 2010. – № 82-84, 87.

17. З глыбі вякоў. Наш край [Тэкст] : [у т.л. в. Астрамечава] // Гісторыка-культуралагічны зборнік. – Вып. 2. – Мінск : Бел. навука, 1997. – 240с. : іл.

18. Зямля добрых людзей [Тэкст] : [аб в. Астрамечава] // Народная газета. – 2000. – 8 чэрвеня.

19. Из книги Судных дел. Первое летописное упоминания Остромечево [Текст] : [фото страницы книги] // Астрамечаўскі рукапіс. – 2013. –№3[3]. – С. 6.

20. Лапшин, Ю. Остромечевские проспекты [Текст] / Ю. Лапшин // Народное хозяйство. – 1986. – № 4. – С. 24-25.

21. Левчук, О. Колхозный почтальон [Текст] : [начальник Остромечевского отделения связи, О. Левчук, рассказывает о колхозном почтальоне, бывшем ковалеристе Н. Н. Андреюке] / О. Левчук // Заря над Бугом. – 1967. – 4 мая. – С. 1.

22. Лыщицкий сельский совет [Текст] // Брестский район : местное управление и самоуправление. – Брест : Брестская типография, 2007. – 39 с.

23. Мельников, Т. Остромечево [Текст]: две легенды о происхождении села / Т. Мельников // Заря над Бугом. – 1967. – 16 сентября. 

24. Наша ніва [Тэкст] : першая беларуская газета з рысункамі. Вып. 1 : 1906 – 1908 гг. [упамінаецца Астрамечава] // Наша нива. – 1907. – № 33. – С. 8.

25. Новый облик села [Текст]: Остромечево // Сельское строительство Белоруссии. – 1984. – № 5. – С. 22-23.

26. Новь белорусского села : как мы живём [Текст] : [новоселья в д. Остромечево] // Селькое хозяйство Белоруссии. –1983. – № 12. – С. 37.

27. Об изменении границ сельского населённого пункта Остромечево Брестского района [Текст] : [решение, 28 декабря 2009 г., № 189] // Заря над Бугом. – 2010. – 24 марта. – С. 2.

28. Остромечево [Текст] // Брестская область : 3-е изд. перераб. и доп. – Минск : Беларусь, 1987. – С. 96–97.

29. Остромечево [Текст] // Регионы Беларуси : энциклопедия : в 7 т. – Т. 1 : Брестская область. – Минск, 2009. – Кн. 2. – С. 176–177.

30. Остромечево [Текст] // Республика Беларусь : энциклопедия : в 7 т. – Минск, 2006. – Т. 5. – С. 644.

31. Остромечево [Текст] : планирование и архитектурно-художественные особенности застройки // Строительство и архитектура Белоруссии. – 1986. – № 2. – С. 26-28.

32. Остромечево [Текст] : экскурс в историю ( 1570 – 2003 гг.) // Заря над Бугом. – 2006. – 1 ноября. – С. 2.

33. Остромечево и “остромычивци” [Текст] / сост. И.А. Панасюк. – Брест : Альтернатива, 2010. – 210 с. : ил.

34. Остромечево сегодня [Текст] // Остромечево и “остромычивци” / сост. И.А. Панасюк. – Брест : Альтернатива. – С. 201-203.

35. Памяць. Брэсцкі раён [Тэкст] / [ рэдкал.: Г.К. Кісялёў, Л. К. Грыцко, А. Л. Петрашкевіч і інш.]. – Мінск : БЕЛТА, 1998. – 574 с.

36. Панасюк, М. Летапіс вёскі ад земляка [Тэкст] // Ляхавіцкі веснік. – 2010. – 9 красавіка. – С.8.

37. Пилипчук, П. Из Германии – в Остромечево [Текст] / П. Пилипчук // Заря. – 1993. – 4 декабря.

38. Пилипчук, П. Кошиловские горы [Текст] : [на их территории находится СПК «Остромечево»] / П. Пилипчук // Заря. – 2008. – 30 августа. – С.8.

39. Пилипчук, П. Радует новь села [Текст] : [ д. Остромечево] / П. Пилипчук // Заря над Бугом. – 1987. – 27 мая.

40. Посёлок Остромечево: жилые дома [Текст] // Сельское строительство Белоруссии. – 1985. – № 1. – С. 4.

41. Россихин, В. Праздник новой улицы [Текст] : [материал о тёплой встрече участников 3-го фестиваля художественной самодеятельности социалистических стран, посвящённому 40-летию Победы, на новой улице посёлка Остромечево] / В. Россихин // Заря над Бугом. – 1985. – 2 мая. – С. 3.

42. Свинчук, Е. Остромечево – моя гордость [Текст] / Е. Свинчук // Заря над Бугом. –– 22 мая. – C. 3.

43. Сергеева, Л. От памятника к памятнику: автопробег, посвящённый Великому Октябрю [Текст] : [об автомотовелопробеге, посвящённом 50- летию Советской власти, конечный пункт которого – Остромечево] / Л. Сергеева // Заря над Бугом. – 1967. – 26 октября. – С. 4.

44. Скакун, А. Коттеджи на сельской улице [Текст] / А. Скакун // Заря. – 1983. – 15 апреля.

45. Старосотников, В. Сегодня в Остромечево [Текст] / В. Старосотников // Заря. –– 7 ноября.

46. Сусиков, П. Как в городе : новая улица в д. Остромечево : [Текст] / П. Сусиков // Советская Белоруссия. – 1985. – 17 июля.

47. Сусиков, П. Получите ключи [Текст] : [новоселья в д. Остромечево] / П. Сусиков // Заря. – 1985. – 12 июля.

48.Ткачук, Ж. Остромечевский вариант [Текст] : архитектурно-планировочное решение посёлка Остромечево / Ж. Ткачук // Сельская газета. – 1986. – 5 августа.

 [/spoiler]

[spoiler title="  АБ ГІСТОРЫІ НАЗВАЎ ВУЛІЦ"]

Усюды, дзе жывуць людзі, ёсць свая гісторыя і свае героі. Вёска Астрамечава таксама па праву лічыцца захавальніцай народнай культуры, духоўнасці, нацыянальных краязнаўчых традыцый. Гэта датычыцца не толькі беражліва захаваных старых будынкаў, храмаў, але і па крупіцам сабраных фальклорных традыцый і абрадаў, папулярызацыі краязнаўчых ведаў сярод жыхароў. Благадарныя астрамечаўцы захоўваюць сваю гісторыю і культуру, называючы вуліцы роднай вёскі імёнамі тых, хто праславіў гэтыя мясціны. Нашчадкі памятаюць выдатных дзеячаў мінулага і беражліва перадаюць гэтыя веды далей, сваім дзецям.

Вуліца імя Ф.Ф. Паўленкава названа ў гонар выдатнага рускага кнігавыдаўца Фларэнція Фёдаравіча Паўленкава. Забудова вуліцы пачалася ў 1991 годзе.

Ф.Ф. Паўленкаў нарадзіўся 8 кастрычніка 1839 года ў Тамбоўскай губерніі. Рана ён стаў сіратой і выхоўваўся ў Аляксандраўскім кадзецкім корпусе (Царскае сяло), які скончыў у 1859 годзе і быў накіраваны для далейшага ваеннага выхавання ў Міхайлаўскую Акадэмію. У перыяд вучобы пазнаеміўся з выданнямі А.І. Герцена, М.Р. Чарнышэўскага,                      М.А. Дабралюбава. Гэтыя знаёмствы паўплывалаі на яго далейшую выдавецкую дзейнасць. У 1861 годзе быў накіраваны на службу ў Кіеўскі арсенал, пасля канфлікту з кіраўніцтвам пераехаў ў Бранск. У 1865г. пераехаў у Пецярбург і вырашыў займацца кнігавыдавецтвам. У 1866г. адкрыў тут кніжны магазін і заняўся перакладной і выдавецкай дзейнасцю. У 1868 годзе, у час пахавання Д.І. Пісарава, публіцыста і літаратурнага крытыка, выступіў з прамовай, за якую быў арыштаваны і заключаны ў Петрапаўлаўскую крэпасць.

У самы цяжкі перыяд палітычнага стану краіны, нягледзячы на суровы гнет цэнзуры, Ф.Ф. Паўленкаў стварыў новы тып выдавецтва, галоўнай мэтай якога з’явілась адукацыя народных мас, а не камерцыйная выгада. Ён змог зацікавіць сваімі выданнямі не толькі людзей адукаваных, але і малапісьменных рабочых і сялян.

Адданасць Ф.Ф. Паўленкава справе адукацыі простага народа вызначылася ў яго завяшчанні аб стварэнні на сяле 2000 народных чытален.

Памер Ф.Ф. Паўленкаў у 1900 годзе.

Вуліца імя А.П.Зянкевіча названа ў гонар першага бібліятэкара. Забудова вуліцы пачалася ў 1998 годзе.

Антон Паўлавіч Зянкевіч нарадзіўся ў 1886 годзе ў невялічкім мястэчку Свіслач, Гродзенскага павета. У сям’і было 10 дзяцей. Ен скончыў царкоўна-прыходскую школу, потым Свіслачскую настаўніцкую семінарыю. У 1905 годзе быў накіраваны на працу настаўнікам у сяло Астрамечава. У гэты час тут была адчынена бібліятэка, першым бібліятэкарам якой стаў А.П. Зянкевіч. Жыў і працаваў ён тут з 1905 па 1912 гады. У 1912 годзе А.П. Зянкевіч паехаў на вучобу ў Санкт-Пецярбург. Аднак сувязь з астрамечаўцамі падтрымліваў пісьмова. З 1947 года жыў і працаваў у Маскве. У 1955 годзе ён сустракаецца са сваім вучнем з Астрамечава Сілуанам Краўчуком, які быў накіраваны за добрасумленную працу ў Маскву на выставу ВДНГ.

У 1955 годзе Астрамечаўская бібліятэка ўпершыню святкавала 50-гадовы юбілей. Адным з пачэсных гасцёў быў на свяце А.П. Зянкевіч. Ён быў узнагароджаны Ганаровай граматай Вярхоўнага Савета БССР.

Памер А.П. Зянкевіч у 1968годзе.

Вуліца імя Р.С. Кірычэнкі названа ў гонар камандзіра партызанскага атрада, які вызваляў вёску ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў.

Нарадзіўся Раман Сцяпанавіч Кірычэнка 17 верасня 1924 года ў п. Шчыты Рэчыцкага раёна. Скончыў 7 класаў школы, дапамагаў бацькам весці гаспадарку. У час Вялікай Айчыннай вайны стаў партызанам атрада імя      Р.І. Катоўскага. У 1943 годзе гэты атрад увайшоў у склад партызанскага атрада імя С.А. Каўпака. Так Р.С. Кірычэнка стаў партызанам-каўпакаўцам. 21 сакавіка 1944 года партызанскі атрад пад кіраўніцтвам Р.С. Кірычэнкі вызваляў вёску Астрамечава ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў. Пасля вайны Р.С. Кірычэнка выбраў для мірнага жыцця разбураны г. Мінск. Працаваў у ваенным шпіталі. Быў узнагароджаны медалём “За перамогу над Германіяй”. Памёр у 1980 годзе.

 БІБЛІЯГРАФІЯ да раздзелу "АБ ГІСТОРЫІ НАЗВАЎ ВУЛІЦ"

1.Астрамечава [Текст] // Беларуская энцыклапедыя : у 18 т. – Мінск : БелЭН, 2003. – Т. 1. – С. 186.

2.Астрамечава [Тэкст] // Гарады і вёскі Беларусі : энцыклапедыя. – Т. 3 : Брэсцкая вобласць. – Мінск, 2006. – Кн. 1.– С. 95-

3.Астрамечава [Тэкст] // Памяць : гісторыка-дакументальная хроніка Брэсцкага раёна. – Мінск : БЕЛТА, 1998. – С. 533-

4.Бунеева, Л. Неизвестное Остромечево со страниц книги Ивана Панасюка [Текст] / Людмила Бунеева // Вечерний Брест. – 2010. – 16 апр. – С.

5.Глебов, О. Четвёртый НЭП “Остромечево” [Текст] / Олег Глебов // Заря. – 2010. – 11 марта. – С.

6.Екель, Л. В “Остромечево” всё путём [Текст] / Леонид Екель // Советская Белоруссия. – 2012. – 11 марта. – С.

7.З гісторыі паходжання назваў населеных пунктаў Брэсцкага раёна [Тэкст] // Заря над Бугом. – 2009. – № 77,

8.З гісторыі паходжання назваў населеных пунктаў Брэсцкага раёна [Тэкст] // Заря над Бугом. – 2010. – № 82-84,

9.Крят, Д. Три НЭПа Алексея Скакуна [Текст] / Дмитрий Крят // Советская Белоруссия. – 2009. – 18 июля. – С.

10.Курец, А. 60 – возраст молодой [Текст] / Александр Курец // Заря над Бугом. – 2009. – 18 февраля. – С.

11.Курец, А. Остромечевские высоты чётче просматриваются сквозь годы [Текст] / Александр Курец // Заря над Бугом. – 2009. – 14 февраля. – С. 1, 3.

12.Курец, А. Четыре НЭПа от Алексея Скакуна [Текст] / Александр Курец // Белорусская нива. – 2011. – 1 марта. 

13.Мощик, С. Четверть века, которые преобразили деревню [Текст] : четырнадцатый председатель / Сергей Мощик // Вечерний Брест. – 2009. –13 февр. 

14.Назвы населеных пунктаў Рэспублікі Беларусь: Брэсцкая вобласць [Тэкст] : нарматыўны даведнік / [І. А. Гапоненка, В. М. Емельяновіч і інш.] – Мінск : Тэхналогія, 2010. – 319 с.

15.«Остромечево» [Текст] // Республика Беларусь : энциклопедия : в 7 т. – Минск, 2006. – Т. 5. – С.

16.Остромечево [Текст] // Регионы Беларуси : энциклопедия : в 7 т. – Т. 1 : Брестская область. – Минск, 2009. – Кн. 2. – С. 176–177.

17.Остромечево и “остромычивци” [Текст] / сост. И.А. Панасюк. – Брест : Альтернатива, 2010. – 210 с. 

18.Панасюк, М. Летапіс вёскі ад земляка [Тэкст] / М. Панасюк // Ляхавіцкі веснік. – 2010. – 9 красавіка. – С. 8.

19.Сабіна, П. Сузор’е “Астрамечава” [Тэкст] / П. Сабіна // Полымя. – 2009. – № 3. – С. 123–129.

20.Скакун, А.С. Единственный выход, или Три НЭПа “Остромечево” [Текст] / А. С. Скакун ; лит. обраб. О. А. Степаненко. – Минск : Беларусь, 2008. – 431 с., [16 ]л. ил.

21.Улица имени Ф.Ф. Павленкова [Текст] : [в Остромечево] // Заря над Бугом. – 001. – С. 4.

 [/spoiler]

КУЛЬТУРНАЯ СПАДЧЫНА

Брэсцкая зямля багатая на выдатныя гістарычныя падзеі, таленавітых ураджэнцаў. Наваколле вёскі Астрамечава ўнесла значны ўклад у агульную гісторыка-культурную спадчыну рэгіёна. Сярод аб’ектаў, якімі ганарацца астрамечаўцы – россып курганных насыпаў ХІ – ХІІІ стагоддзя, старажытны артэфакт – язычніцкі ідал, клад са срэбнымі дынарыямі I—II вв. н. э. і канешне апошняе адкрыцце – помнік беларускай музычнай культуры 1640-1670 гадоў, раней вядомый як “Полацкі сшытак”. На самой справе гістарычна апраўданай неабходна лічыць назву “Астрамечаўскі рукапіс”.

         У 2016 годзе Астрамечава будзе святкаваць свой 500-гадовы юбілей. Ад даўніх часоў да сенняшняга дня людзі, што жылі і жывуць на гэтай зямлі сваімі справамі і ўчынкамі славяць і самі ганарацца ёй.

[spoiler title=" КУРГАННЫ МОГІЛЬНІК ХІ – ХІІІ СТ."]

 Да нашага часу ў ваколіцах Астрамечава, каля вёсак Малыя Шчытнікі, Малыя Зводы, Уладычыцы і хутара Гуркі захаваліся сведкі даўняй гісторыі - магільнікі, якія сведчаць аб тым, што на працягу IV-ХХІІІ стагоддзяў тут жылі старажытныя славяне. Больш таго, на тэрыторыі Беларусі такіх могільнікаў няшмат. Звычайна ў курганнай групе налічваецца ад аднаго да дзесяці курганных насыпаў. Калі ў групе больш за гэтую колькасць, то могільнік лічыцца вялікім.

Сярод археалагічных знаходак мінулых стагоддзяў вылучаецца курганны могільнік перыяду ранняга сярэднявечча (датуецца XI — XIII ст.). Вядома, што ён належаў дрыгавічам. Знаходзіцца ён на поўдзень ад хутара Гуркі, 0,2 кіламетра на левы бок ад дарогі Відамля — Высокае. Гэты могільнік — самы вялікі па колькасці курганных насыпаў у Брэсцкай вобласці (173 насыпа).

Курганы, 171 насыпі вышышей 0,4-1,7 метра, дыяметрам 6-14 метраў, выцягнутыя з поўначы на поўдзень, у падножжы абкладзены камянямі, зараслі дрэвамі і кустоўем. Рэчышча невялікай высахлай рэчкі падзяляе могільнік на дзве няроўныя часткі. Большая колькасць насыпаў знаходзіцца на заходняй палове. Пры раскопках знойдзены ганчарны посуд, нажы, каваныя цвікі, срэбраныя пярсценкі.

З 25 вывучаных курганоў пахаванні выяўлены толькі ў 12 насыпах. Курганы без пахаванняў насыпаны з улікам усіх бакоў тагачаснага пахавальнага абраду. У некаторых з іх апрача кавалкаў ганчарнага посуду знойдзены вуголле, попел. А ў адным з такіх курганоў была расчышчана куча апаленых жалудоў, якія ляжалі асобна ад кучы вуголля. Можна меркаваць, што яны з’яўляліся своеасаблівым сімвалам пры пахаванні.

Упершыню гэтыя могільнікі абследаваны ў 1937 годзе К. Салевічам, потым у 1959 і у 1960 г.г. І.В. Бірулей, у 1980, 1985 і 1986, 1990 г.г. Т.М. Каробушкінай. Матэрыалы раскопак захоўваюцца ў Інстытуце гісторыі НАН Беларусі і у Брэсцкім краязнаўчым музеі.

 БІБЛІЯГРАФІЯ да раздзелу "КУРГАННЫ МОГІЛЬНІК ХІ-ХІІІ":

1.Коробушкина Т. Курганы Белорусского Побужья Х-ХIII вв. [Текст] / Т. Коробушкина – Минск, 1993.

2.Курганны могільнік, х. Гуркі. Датуецца ХІ - ХІІІ ст. [Тэкст] // Памяць : гісторыка-дакументальная хроніка Брэсцкага раёна. Мінск : БЕЛТА, 1998. С. 534.

3.Лысенко, Б. Берестье [Текст] / Б. Лысенко. – Минск : Наука и техника, 1985. – 399 с., ил.

 [/spoiler]

 

          Гісторыя не захавала ў поўнай меры паданні ўсходніх славян дахрысціянскага перыяда. Але вызначыць іх можна дзякуючы фальклорнаму матэрыялу і, у першую чаргу, археалагічным знаходкам. Адна з такіх знаходак, звязаных са светапоглядам берасцейцаў дахрысціянскай эпохі, выяўлена на тэрыторыі сучаснага Брэсцкага раёна.

         У 1955 годзе жыхар вёскі Астрамечава А. Мацвеюк паблізу праўлення калгаса на глыбіні каля 60 см знайшоў галаву каменнага ідала. Галава выявы падобная на грыб: шляпка, прамы, шырокі нос, глыбока пасаджаныя вочы. Раней месца, дзе быў знойдзены ідал, называлася “Дубовы Грудок”, што сведчыць аб існаванні там у мінулым таямнічай пляцоўкі для ажыццяўлення сакральных абрадаў. Верагодна, што ў цэнтры стаяў ідал, а вакол яго адбываліся нейкія абрадавыя дзеянні.

         Але дакладна сказаць, якому язычніцкаму богу адпавядаў Астрамечаўскі ідал, немагчыма. Аднак, ён мог і не быць выявай якога-небудзь бога, бо ў нашых продкаў ідалаў-куміраў рабілі таксама ў гонар памерлых старэйшын і герояў. Адпраўленне культаў рабілася менавіта жрацамі, але ёсць меркаванні, што ідальская служба здяйснялася таксама і князямі, племяннымі і родавымі старэйшынамі.

         У цяперашні час ідал захоўваецца сярод экспанатаў Брэсцкага абластнога краязнаўчага музея.

 БІБЛІЯГРАФІЯ да раздзелу "КАМЕННЫ ІДАЛ":

 1.Дучык, А. Старажытныя выявы [Тэкст] / А. Дучык // Помнікі гісторыі і культуры Беларусі. – 1987. – № 4.

2.Дучыц, Л. У. Археалагічныя помнікі ў назвах, вераваннях і паданнях беларусаў [Тэкст] / Л.У. Дучыц. – Мінск., 1993. – С. 23

3.Рубашэўскі, Ю. Берасцейскія землі ў старажытнасці [Тэкст]: [пра Астрамечаўскі ідал] / Ю. Рубашэўскі // Памяць: гісторыка-дакументальная хроніка Брэсцкага раёна. – Мінск : БЕЛТА, 1998. – С. 37.

 

[spoiler title=" СКАРБ ПЕРЫЯДА РЫМСКАЙ ІМПЕРЫІ"]

 Сярод іншых калекцый, што зберагаюцца ў Брэсцкім краязнаўчым музеі, асаблівую ўвагу наведвальнікаў прыцягвае нумізматычная калекцыя, якая ўтрымлівае ўнікальныя срэбныя дынарыі III стст. н. э. У 1974 годзе жыхар Лышчыцкага сельскага Савета, вучань 7-га класа, Леанід Рышчук знайшоў у ваколіцах Лышчыцкага торфазавода скарб. Першымі на месца знаходкі прыбылі навукоўцы з Акадэміі Навук Беларускай ССР, якія выявілі пры раскопках звыш 400 антычных манет, чаканеных пры рымскіх імператарах Нероне, Веспасіяне, Траяне і іншых. Вядомы беларускі археолаг, доктар гістарычных навук Леанід Побаль дапускаў, што гэта была абшчынная каса.

Находка такога скарба на тэрыторыі сучаснага Лычшыцкага сельскага Савета сведчыць аб даўняй абжытасці гэтых мясцін і добрых гандлёвых сувязях мясцовага насельніцтва з продкамі жыхароў сучаснай Італіі.

 БІБЛІЯГРАФІЯ да раздзелу "СКАРБ ПЕРЫЯДА РЫМСКАЙ ІМПЕРЫІ":

 1.Коршунов С. Клад перевели в белорусские рубли [Текст] / С.Коршунов // Брестская газета. – 2012. – №14. – С. 4.

2.Лыщицкий клад серебряных римских денариев [Текст] // Астрамечаўскі рукапіс. – 2014. – №1 [5]. – С. 48-50.

3.Макарчук, Ю. Тайны земли прибужской [Текст] / Ю.Макарчук // Заря над Бугом. – 2014. – август. – С.16.

4.Нумизматическая коллекция Брестского областного краеведческого музея // Банкаўскі веснік [Электронный ресурс]. – 2012. – Режим доступа : http://www.nbrb.by/bv/cont.asp . – Дата доступа: 01.03.2012.

5.Владислав Ксеволодович Кропоткин – археолог и нумизмат /Е.В.Каменецкая // Сyberleninka [Электронны рэсурс]. – 2007. – Режим доступа : http://cyberleninka.ru/article/n/vladislav-vsevolodovich-kropotkin-arheolog-i-numizmat-po-materialam-lichnogo-arhiva /. – Дата доступа : 01.12.2007.

 [/spoiler]

[spoiler title="  СВЯТА-МІХАЙЛАЎСКАЯ ЦАРКВА"]

 Свята-Міхайлаўская Царква вёскі Астрамечава ўнесена ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь як помнік архітэктуры з рысамі стылю позняга класіцызму.

Пабудавана ў 1846 годзе замест састарэлай драўлянай царквы з бутавага каменя і цэглы ў выглядзе карабля. Тры простыя чатырохсценныя аб’ёмы аб’яднаны ў прадаўгавата-восевую кампазіцыю. Каменныя сцены прыгожа акантаваны тынкаванымі і пабеленымі плоскімі лапаткамі, прамавугольнымі вокнамі. Новая стылевая арыентацыя на формы старажытнарускага дойлідства праявілася ў васьмігранным ярусе шатровай званіцы і ў цыбулепадобнай галоўцы над страхой. Гэты стылявы сімбіёз надае храмавай архітэктуры пераходны эклектычны характар. Да прамавугольніка ў плане асноўнага аб’ёму з усходу далучаецца трохсценная апсіда, з захаду — чатырохгранная двух’ярусная званіца, упрыгожаная макаўкай. Асноўныя слупы былі выкладзены з цэглы, а сцены — з бутавага каменя. Такі кантраст надае царкве незвычайную выразнасць і стройнасць.

У архівах захаваліся звесткі пра гісторыю Свята-Міхайлаўскай царквы. Будаўніцтва храма ў цэнтры вёскі Астрамечава пачалося ў 1840 годзе — на сродкі памешчыцы Ганны Сузін і добраахвотныя ахвяраванні прыхаджан. Месца пахавання ахвяравальныцы - пад крыжам у двары царквы з правага боку ад цэнтральнага ўваходу. У 1846-м годзе пабудаваная царква была асвечана ў імя Архістраціга Божага Міхаіла. У 1884-м годзе ў каменным прытворы Свята-Міхайлаўскай царквы была пабудавана званіца. Царкоўная хроніка вялася з 1873 года. Вядома, што ў 1934-м у храме меліся дублікаты метрычных кніг за 1908-1913, 1915-й, 1918-34 гады, але да сеняшняга часу яны не захаваліся.

Да царкоўнага прыхода адносіліся вёскі Астрамечава, Баяры, Кашылава, Лышчыцы, Марозавічы, Агароднікі, Плянта. Таксама прыходу належылі царква Святой Параскевы ў вёсцы Лышчыцы (пабудавана ў 1817 годзе) і Свята-Уваскрэсенская царква ў Астрамечава, пабудаваная ў 1872 годзе. Абедзве яны будаваліся на сродкі прыхаджан, былі драўляныя, без званіц.

У жніўні 1886 года храм наведаў расійскі імператар з дынастыі Раманавых Аляксандр III. Ён разам з жонкай Марыяй Фёдараўнай і сынам Мікалаем, у суправаджэнні світы, завітаў на станцыю Лышчыцы, каб назіраць за манеўрамі рускай арміі. У гонар імператарскай сям’і ў царкве адслужылі малебен. Аляксандру III і яго жонцы вельмі спадабаліся спевы вучняў народных вучылішчаў.

У гады Першай сусветнай вайны згарэлі ўсе пабудовы, што належылі прыходу ў в. Астрамечава, звон царквы быў зняты і адпраўлены ў Расію. Заняпад храма скончыўся, калі ў Астрамечава прыйшлі мірныя дні. У 1922 годзе прыхаджане зрабілі новы звон з чыгуначнай рэйкі і снарадных гільзаў, царкву агарадзілі камянямі і пабудавалі на царкоўныя сродкі дом свяшчэнніка, а ў 1928-30 гадах — гаспадарчыя пабудовы. Зямельны надзел царквы складаў у 1920-30 годы каля 75 га. Частка зямлі апрацоўвалася прыхаджанамі, частка — сялянамі, за так званы “трэці сноп”, а частка — пуставала... Як сведчаць запісы, ў 1934 годзе на тэрыторыі прыхода жылі 2022 чалавекі, з іх 520 — каталіцкага веравызнання.

У першыя дні Вялікай Айчыннай вайны Астрамечаўская царква была пашкоджана, але намаганнямі айца Сцяпана і яго сына Яўгена — будучага святара – пашкоджанні былі ліквідаваны і жыхары, што засталіся на акупіраваных тэрыторыях, мелі магчымасць наведваць свой храм.

Пасля заканчэння вайны і на працягу ўсяго часу існавання Савецкага Саюза Свята-Міхайлаўская царква перажывала цяжкасці, але яе сцены ніколі не пуставалі. Да святароў звярталіся з нагоды хрышчэння, адпявання нябожчыка і за іншымі духоўнымі патрэбамі.

Значная падзея ў гісторыі царквы адбылася 19 верасня 1996 года, калі храм наведаў Высокапраасвяшчэнны Філарэт, мітрапаліт Мінскі і Слуцкі, Патрыяршы Экзарх усяя Беларусі. А пачаткам навейшай гісторыі храма можна лічыць 2006 год. Гэта і яго аднаўленне, і святкаванне 160-годдзя ўзвядзення царквы. Пад кіраўніцтвам настаяцеля – айца Уладзіміра – пры храме была адкрыта нядзельная школа, праведзены рамонтна-рэстаўрацыйныя работы. Вялікую дапамогу ў гэтым аказаў кіраўнік СВК “Астрамечава”, член Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Аляксей Сцяпанавіч Скакун. І кожны з прыхаджан, жыхароў Астрамечава, унёс свой пасільны ўклад у гэтую справу: хто грашыма, а хто — працай на будаўніцтве і добраўпарадкаванні тэрыторыі храма.

З нагоды святочнай даты ў храме была адслужана Божая Літургія архіярэйскім чынам, а пасля службы Праасвяшчэнны Іаан, епіскап Брэсцкі і Кобрынскі, узнагародзіў граматамі ўсіх, хто доўгія гады дапамагаў настаяцелю падтрымліваць прыгажосць храма.

Свята-Міхайлаўская царква была сведкам многіх гістарычных падзей – рэвалюцый, войнаў, нястач чалавечага жыцця, але заўседы заставалася духоўным аплотам і гонарам астрамечаўцаў.

 БІБЛІЯГРАФІЯ да раздзелу "СВЯТА МІХАЙЛАЎСКАЯ ЦАРКВА":

1.Iльiн, А. Хто ён Мікалай Раманскі? [Тэкст] : [Астрамечаўскі летапісец пач ХХ ст.] / А. Ільін // Народная трыбуна. – 2001. – 29 верасня. – С. 2.

2.Акт фундушу Астрамечаўскай царквы [Тэкст] // Остромечево и “остромычивци” / сост. И.А. Панасюк. – Брест : Альтернатива, 2010. – С.140-141.

3.Архивная справка [Текст]: [из документов «Государственный архив Брестской области», сведения об Свято-Михайловской церкви в д. Остромечево] // Астрамечаўскі рукапіс : Брэсцкі раённы краязнаўчы альманах. – 2013. – № 1. – С. 14-16.

4.Астрамечаўская Міхайлаўская царква [Тэкст] // Культура Беларусі : энцыклапэдыя : Т 1. А-Б / рэдкал.: Т.У. Бялова і інш – Мінск : Беларуская Энцыклапедыя імя П. Броўкі, 2010. – С. 301.

5.Всё помнят стены храма [Текст] : [празднование 160 – летия Свято-Михайловской церкви в д. Остромечево] // Заря над Бугом. – 2006. – 25 ноября. – С. 9.

6.Доўгая дарога да храма [Тэкст] // Звязда. – 2006. – жнівень.

7.Крят, Д. По дороге к храму [Текст] / Д. Крят // Советская Белоруссия. – 2006. – декабрь.

8.Кулагін А.М. В. Астрамечава Брэсцкага раёна. Царква ў імя святога архангела Міхаіла [Текст] / А.М. Кулагін // энцыклапедычны даведнік. – Мінск : Беларуская Энцыклапедыя, 2007. – С.23.

9.Кулагін, А. М. Помнікі архітэктуры [Тэкст] : [у т. л. Свята-Міхайлаўская царква ў в. Астрамечава] / А. М. Кулагін // Памяць : гісторыка-дакументальная хроніка Брэсцкага раёна. Мінск : БЕЛТА, – 1998. – С. 522.

10.Кулагін, А. Праваслаўныя храмы Беларусі [Тэкст] : энцыклапедычны давнеднік / А.М. Кулагін; маст. : З.Э. Герасімовіч, У.П. Свентахоўскі. – Мінск : БелЭН, 2007. – 653 с.

11.Кулагін, А. Царква ў імя святога Архангела Міхаіла [Тэкст] / А. Кулагін // Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік. – Мінск : БелЭН, 2007. – С. 23 – 24.

12.Кулагін, А. Царква ў імя святога Архангела Міхаіла [Тэкст] / А. Кулагін // Праваслаўныя храмы Беларусі : энцыклапедычны даведнік. – Мінск : БелЭН, 2007. – С. 23 – 24.

13.Лоўгач, В. Краіна амаль 2000 храмаў і 3000 абшчын [Тэкст] / В. Лоўгач // Звязда. – 2006. – люты.

14.Мароз, В.В. Ахова помнікаў сакральнай культуры – клопат усяго грамадства краязнаўства Берасцейшчыны : стан і перспектывы развіцця [Тэкст] // Матэрыялы круглага стала 12 снежня 2006 года / В. В. Мароз. – Брэст, 2007. – С. 35-36.

15.Мир с Богом [Текст] // Гаспадыня. – 2005. – № 3, № 5.

16.Михайловская церковь [Текст] / С.В. Марцелев // Свод памятников истории и культуры Белоруссии. Брестская область. – Минск : БелСЭ, 1990. – С. 140.

17.Міхайлаўская царква [Тэкст] // Памяць : гісторыка-дакументальная хроніка Брэсцкага раёна. Мінск : БЕЛТА, – 1998. – С. 534.

18.Мядзведзева, В. На кірмаш па сямейныя каштоўнасці [Тэкст] / В. Мядзведзева // Звязда. – 2007. – сакавік.

19.Остромечевская Михайловская церковь [Текст] // Регионы Беларуси : энциклопедия : в 7 т. Т. 1. Брестская область : в 2 кн. Минск, 2009. Кн. 2. – С. 176-177.

20.Павлова, Л. 160 лет под защитой Архангела Михаила [Текст] Л. Павлова // Брестский курьер. – 2006. – 23 ноября. – С. 13.

21.Полесские священники Котовичи [Род православных священников Романских] // Гістарычная брама [Электронный ресурс]. – 2010. – №1. – Режім доступа: http://brama.brestregion.com/index.shtml. – Дата доступа : 15.02.2010.

22.Попова, В. Крестный ход к источнику просвещения [Текст] / В. Попова // Советская Белоруссия. – 2006. – сентябрь.

23.Праздники нашего детства [Текст] : [празднование христианских праздников в Остромечево] // Остромечево и “остромычивци” [Текст] / сост. И.А. Панасюк. – Брест : Альтернатива, 2010. – С.159-162.

24.Престольный праздник в Остромечево // Православие.by [Электронный ресурс]. – 2013. – Режим доступа : http://www.pravoslavie.by/news/prestolnyj-prazdnik-v-ostromechevo. – Дата доступа : 22.11.2013.

25.При Свято-Михайловском храме агрогородка Остромечево возобновился цикл духовных бесед // Экклезиа [Электронный ресурс]. – 2013. – Режим доступа: http://www.ekklisia.by/pri-svyato-mihaylovskom-hrame-agrogorodka-ostrometchevo-vozobnovilsya-tsikl-duhovnh-besed.htm1. – Дата доступа : 16.12.2013.

26.Ролич, О. Беларусь православная [Текст] / О. Ролич // Заря. – 2007. – февраль.

27.Ролич, О. Церковь Архистратига Михаила [Текст] / О. Ролич // Заря. –2006. – декабрь.

28.Рубашевский, Ю. Свято-Михайловская церковь [Тэкст] / Ю. Рубашевский // Остромечево и “остромычивци” [Текст] / сост. И.А. Панасюк. – Брест : Альтернатива, 2010. – С.139-140.

29.Рубашэўскі, Ю. Берасцейскія землі ў старажытнасці [Тэкст] : [пра Астрамечаўскі ідал] / Ю. Рубашэўскі // Памяць : гісторыка-дакументальная хроніка Брэсцкага раёна. – Мінск : БЕЛТА, 1998. – С. 37.

30.Самосевич, М. Человек живёт надеждой [Текст] / М. Самосевич // Заря над Бугом. – 2007. – январь.

31.Свод памятников истории и культуры Белоруссии. Брестская область [Текст] / С.В. Марцелев. – Минск : БелСЭ, 1990. – С. 140.

32.Свята Міхайлаўская царква 1846 год [Тэкст] // Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь. – Мінск:БЕЛТА, 2009. – С. 20.

33.Тарима Лукьян Анатольевич [Текст] : [настоятель Свято-Михайловской церкви в Остромечево 1933 г.] // Остромечево и “остромычивци” [Текст] / сост. И.А. Панасюк. – Брест : Альтернатива, 2010. – С.157-158.

34.Улитенок, Г. Душа обязана трудиться [Текст] / Г. Улитенок // Советская Белоруссия. – 2006. – сентябрь.

35.Церковь Архистратига Михаила в Остромечево [Текст] // Заря. -2006. - 9 декабря. – С. 9.

 [/spoiler]

[spoiler title=" АСТРАМЕЧАЎСКІ РУКАПІС ХVІІ СТ."]

 «Астрамечаўскі рукапіс” — гэта помнік беларускай музычнай культуры, вядомы таксама як “Рукапіс 127/56” Ягелонскай бібліятэкі (г. Кракаў). Менавіта там у пачатку 1960-х гадоў, з дапамогай і ўдзелам вядомага даследчыка беларускай літаратуры Адама Іосіфавіча Мальдзіса, гэты сшытак быў знойдзены ў вокладцы беларускага ўніяцскага трэбніка. “Сшытак” быў вывучаны і выйшаў асобным выданнем (PWM, Кракаў) у 1970 годзе.

Музычны рукапіс мае 64 лісты. У ім сабраны кірылічныя песні, канты, інструментальныя творы і велізарная колькасць прыкладаў танцавальнай музыкі XVII стагоддзя. Усе творы ў гэтым сшытку ананімныя, за выключэннем аднаго – інструментальнага твора “Fantazio”, над якім значыцца “Pioro Zelenbowski” (пяро Зелямбоўскага).

У гэтым сшытку сабраны песні (канцоны) і танцы як заходне-, так і ўсходнееўрапейскага паходжання. Вядомы польскі музыказнаўца Ежы Голас у выніку даследванняў прыйшоў да высновы, што сшытак з’явіўся на свет у перыяд паміж 1633 і 1670 гг. Аднак асобныя нумары, што сустракаюцца ў іншых рукапісных сшытках, датуюцца нават 1591 годам. Некаторыя з песняў, маючых назвы, вядомыя па літаратурных крыніцах таго ж часу. Напрыклад, па “Аршанскаму сшытку” XVII стагоддзя. Музычны матэрыял асобных нумароў, напрыклад, “Бергамаскі”, вядомы па заходнееўрапейскіх крыніцах XVII і XVIII стагоддзяў і па рускіх зборніках XVIII стагоддзя. Амаль усе танцавальныя прыклады не маюць жанравых характарыстык. Але ў іх аснове ляжаць рытмы танцаў, шырока распаўсюджаных як у Заходняй Еўропе, так і ў Польшчы, і ў Беларусі.

Гэты рукапісны зборнік быў знойдзены А. І. Мальдзісам у 1962 годзе і выклеены з вокладкі ўніяцкага малітоўніка. Спачатку некаторы час лічылася, што рукапіс паходзіць з Полаччыны, таму яго называлі “Полацкі сшытак”. Аднак, гэта назва з’явілася менавіта ў выніку яго першаснага вывучэння і ў далейшым замацавалася па традыцыі. Акрамя таго, назва “Полацкі сшытак” была выкарыстана музычным калектывам “Кантабіле”, а ў далейшым іншымі творчымі аб’яднаннямі з рэкламнымі мэтамі. Трэба дадаць, што гэты культурны помнік афіцыйна называюць таксама Ягелонскім рукапісам, што, відавочна, звязана з выяўленнем і захаваннем яго ў бібліятэцы Ягелонскага ўніверсітэта ў Кракаве.

У далейшым, у выніку даследаванняў доктара філалагічных навук, прафесара А. Мальдзіса, доктара мастацтвазнаўства, даследчыцы беларускай музычнай культуры В. Дадзіёмавай, польскага музыказнаўцы Е. Голаса высветлілася берасцейскае паходжанне рукапіса — вёска Астрамечава.

Такім чынам, “Полацкі сшытак” — не болей, чым умоўная назва, якая ўвайшла ў абіход. Дакладная ж, маючая навуковае абгрунтаванне, назва дадзенага помніка культуры — менавіта “Астрамечаўскі рукапіс”.  

 БІБЛІЯГРАФІЯ да раздзелу "АСТРАМЕЧАЎСКІ РУКАПІС ХVІІ СТ."

 1.“Полацкі сшытак” аказаўся Астрамечаўскім // Наша ніва [Электронны рэсурс]. – 2005. – Рэжым доступа : http://nn.by/. – Дата доступу : 30.09.2005.

2.“Полоцкая тетрадь”? Нет. “Остромечевская рукопісь”? Да!” [Тэкст] // Астрамечаўскі рукапіс : Брэсцкі раённы краязнаўчы альманах. – 2014. – № 1. – С. 6-13.

3.Бергамаска [Ноты] : [З “Астрамечаўскага рукапіса”] : для гітары / апрацоўка для гітары Я. Грыдзюшкі // Астрамечаўскі рукапіс. – 2013. – №4. [4] – С. 2.

4.Брестская фолк-группа “Cad Golddeu” или “Бітва Дрэў” исполняет произведения из знаменитого “Астрамечаўскага рукапіса” [Тэкст] // Астрамечаўскі рукапіс. – 2014. – №1 [5]. – С. 43

5.Доля блазна [Ноты] : [З “Астрамечаўскага рукапіса”] : для гітары / апрацоўка для гітары Я. Грыдзюшкі // Астрамечаўскі рукапіс. – 2014. – №3 [7]. – С. 2.

6.Куранта [Ноты] : [З “Астрамечаўскага рукапіса”] : для гітары / апрацоўка для гітары Я. Грыдзюшкі // Астрамечаўскі рукапіс. – 2013. – №3. [3] – С. 4.

7.На Брэстчыну вярнулася страчаная гісторыя // ТРК Брест [Электронны рэсурс]. – 2013. – Рэжым доступа : trkbrest.by/news/viev. – Дата доступа : 03.12.2013.

8.О, дзіўная прыгажосць! [Ноты] : [З “Астрамечаўскага рукапіса”] : для гітары / апрацоўка для гітары Я. Грыдзюшкі // Астрамечаўскі рукапіс. – 2014. – №1 [5]. – С. 2.

9.Прывітальны танец [Ноты] : [З “Астрамечаўскага рукапіса”] : для гітары / апрацоўка для гітары Я. Грыдзюшкі // Астрамечаўскі рукапіс. – 2013. – №1. [1] – С. 10.

10.Сапраўдная музыка жыве ў вяках / А.Курэц // Csl.bas [Электронны рэсурс]. – 2013. – Рэжым доступа : http://Csl.bas-net.by/hress-nan /. – Дата доступа : 29.03.2013.

11.У Брэсцкім раёне адбудзецца свята традыцыйнай культуры “Астрамечаўскі рукапіс” / Ю.Рубашэўскі // Belarus.tio.by [Электронны рэсурс]. – 2013. – Рэжым доступа: http://Belarus.tio.by /. – Дата доступа : 04.09.2013.

 [/spoiler]

У ХVІІ ст. непадалеку ад вёскі Астрамечава размяшчалася пасяленне Лышчыцы, якое было радавым маёнткам вядомага рода Лышчынскіх. Тут, у сям’і беларускага служывага шляхціча нарадзіўся будучы пісьменнік-мысліцель, педагог Казімір Лышчынскі. Імя Казіміра Лышчынскага пачэсна стаіць у адным шэрагу з імёнамі волатаў думкі – «вялікіх ерэтыкоў» Мігеля Сервета, Джардана Бруна, Лючыліа Ваніні. Як і яны, ён – адна з зорак першай велічыні на еўрапейскім філасофскім небасхіле ХVII ст. – паплаціўся жыццём за свае погляды.

Здольны малады чалавек са старажытнага, але небагатага шляхецкага роду атрымаў добрую адукацыю, вучыўся ў Берасцейскім езуіцкім калегіуме, пасля заканчэння якога трапіў у войска, на вайне змагаўся супраць шведаў і рускіх. Працягваў адукацыю ў езуіцкіх установах Кракава, Львова і Каліша, вывучаў рыторыку, логіку, фізіку, метафізіку. У 1658 годзе ўступіў у ордэн езуітаў. Нейкі час Казімір Лышчынскі выкладаў у Львове, з 1665 года з’яўляўся выкладчыкам і памочнікам рэктара Берасцейскага езуіцкага калегіума. У 1666 годзе выйшаў з ордэна езуітаў, ажаніўся, пакінуў Бярэсце і пасяліўся ў сваім радавым маёнтку Лышчыцы.

Прымаў актыўны ўдзел у грамадскім жыцці павета і ваяводства. Займаўся юрыдычнай практыкай. Шляхта неаднаразова абірала Казіміра Лышчынскага паслом Берасцейкага ваяводства на сеймы ў Варшаве (1669, 1670, 1672, 1674). Ад яе імя ён браў удзел у выбарах на трон Рэчы Паспалітай каралёў Міхаіла Карыбута Вішнявецкага, Яна ІІІ Сабескага. Прывілеям караля Яна ІІІ Сабескага, які ведаў К. Лышчынскага асабіста, цаніў як грамадскага дзеяча, у 1682 годзе быў зацверджаны на адказную пасаду падсудка Берасцейскага земскага суда. Казімір Лышчынскі ўдзельнічаў таксама ў трыбунальскім судзе, быў пісарам каралеўскага суда.

Дзякуючы грамадскай дзейнасці, карыстаўся аўтарытэтам сярод шляхты, найперш зарэкамендаваў сябе як педагог. У сваім маёнтку Казімір Лышчынскі, які быў прыхільнікам ідэй асветніцтва, адкрыў школу, дзе сам выкладаў дзецям шляхты і сялян мовы, асновы розных навук. Замест таго, каб вучыць па Катэхізісе, як было пастаўлена ў тагачасных школах, даваў веды пра прыроду і прыродазнаўчыя законы, па якіх усё развіваецца.

Усё жыццё К. Лышчынскі правёў у навуковых пошуках. Глыбока вывучаў філасофію, гісторыю, прыродазнаўства, філасофскія і тэалагічныя творы антычных і сучасных аўтараў, у тым ліку, уключаныя ў «Індэкс забароненых кніг». Атэістычныя погляды пачалі фарміравацца яшчэ ў калегіуме, дзе ён выказваў парадаксальныя думкі пра Бога, анёлаў і рэлігію. Светапогляд фарміраваўся пад уплывам гуманістычных традыцый мысліцеляў Антычнасці, Адраджэння і рацыяналізму радыкальнай плыні ідэолагаў Рэфармацыі. Казімір Лышчынскі імкнуўся знайсці адказы на пытанні, якія хвалявалі яго.

Вольны час К. Лышчынскі прысвячаў філасофскім развагам, спробам па-свойму растлумачыць свет і законы яго развіцця. Так нараджаўся трактат «Аб неіснаванні Бога» («De non existentia Dei»), у якім ён выклаў свае атэістычныя ідэі і вывады, кожная выснова якога пахла вогнішчам інквізіцыі. Трактат быў напісаны на латыні на 530 старонках уборыстым почыркам, да нас дайшлі толькі асобныя фрагменты твора, якія захаваліся ў матэрыялах судовага працэсу над Казімірам Лышчынскім.

Трактат К. Лышчынскага – арыгінальны філасофскі твор, у якім аўтар выступаў супраць рэлігійнага светаразумення і хрысціянскай рэлігіі, адкідаў біблейскую касмагонію, сцвярджаў, што прырода развіваецца па ўласных законах без умяшання звышнатуральных істот, а свет існуе вечна. Ён лічыў, што ўяўленні людзей пра Бога – вынік іх фантазіі і памылак, Стары і Новы Запаветы – выдумка ашуканцаў Маісея і Хрыста, адмаўляў бессмяротнасць душы, тройцы, замагільны свет, уваскрэсенне з мертвых, крытыкаваў царкоўную мараль, лад жыцця духавенства, настойваў на замене царкоўнага шлюбу грамадзянскім. Частка гэтага трактата была спалена разам з яго аўтарам, лёс астатняй часткі невядомы. Некалькі яго фрагментаў захоўваюцца зараз у горадзе Курнік (Польшча).

Казімір Лышчынскі – адзін з першых прапагандыстаў ідэй утапічнага сацыялізму ў Беларусі. Марыў аб сацыяльнай роўнасці і свабодзе, жадаў бачыць свет без улады, гарады без начальнікаў, народ без гаспадароў. Сваіх ідэй вальнадумец не хаваў, а нёс іх сучаснікам: дзяліўся імі з вучнямі, сябрамі, суседзямі, знаёмымі.

Езуіты не даравалі здраду свайму былому сабрату. У 1687 годзе іх агент Ян Бжоска – ён жа даўні знаёмец і сусед К. Лышчынскага – выкраў 15 сшыткаў тайна напісанага трактата і разам са сваім даносам, гучна названым «Маніфестам», перадаў Віленскаму біскупу Бжастоўскаму. Разам з паметкамі «Значыць, Бога няма», зробленымі філосафам на палях кнігі кальвініста Альстэда «Натуральная тэалогія», трактат стаў падставай для абвінавачвання ў атэізме. І ў 1688 годзе Казімір Лышчынскі быў зняволены. Мысліцель апынуўся ў Віленскай турме. Духоўны суд вынес прыгавор: смерць праз спаленне. Кароль Ян ІІІ, які сямі гадамі раней адзначаў заслугі К. Лышчынскага, такую пастанову ўхваліў, але па просьбе падсуднага замяніў гэту пакутніцкую кару адсячэннем галавы.

30 сакавіка 1689 года на плошчы Старога мяста ў Варшаве, у прысутнасці шматтысячнага натоўпа, адбылося публічнае пакаранне. Казімір Лышчынскі мужна сустрэў сваю апошнюю хвіліну. Цела было вывезена за горад і там спалена.

З таго часу прозвішча Казіміра Лышчынскага не сходзіць са старонак кніг, часопісаў, газет, энцыклапедычных выданняў – да канца ХХ ст. выйшла звыш 500 публікацый, прысвечаных спаленаму брэсцкаму філосафу. Ён набыў вечнае жыццё ў навуковай і літаратурнай творчасці розных народаў, працягвае жыць у музыцы, жывапісе, скульптуры і кіно. У в. Малыя Шчытнікі Брэсцкага раёна каля Пакроўскай царквы па iнiцыятыве Беларускага фонду культуры ў год 300-годдзя пакарання К. Лышчынскага ўстаноўлены памятны знак (1989).

 БІБЛІЯГРАФІЯ да раздзелу :

1.4 сакавіка – 380 гадоў з дня нараджэння К. Лышчынскага (1634–1689), мысліцеля, грамадска-палітычнага дзеяча, педагога [Тэкст] // Даты беларускага календара : дадатак да бюлетэня “Новыя кнігі”. – 2014. – № 1. – С. 7-8.

2.Авакян, Г. С. Ён марыў пра роўнасць і братэрства : (Казімір Лышчынскі) [Тэкст] / Г. С. Авакян, М. В. Кузняцоў, М. П. Сінкевіч // Палітычныя мысліцелі і гуманісты Беларусі / Г. С. Авакян, М. В. Кузняцоў, М. П. Сінкевіч ; М-ва адукацыі РБ, БДЭУ. – Мінск, 2002. – С. 64-66.

3.Асіноўскі, С. “Вінаваты ў абразе божай велічы…” [Тэкст] / Святаслаў Асіноўскі // Архівы і справаводства = Архивы и делопроизводство. –2009. – № 1. – С. 122-129.

4.Болбас, В. С. Асветна-атэістычныя ідэі Казіміра Лышчынскага [Тэкст] / В. С. Болбас // Нарысы гісторыі этыка-педагагічнай думкі Беларусі сярэднявечча : дапам. для студэнтаў пед. спец. ВНУ / В. С. Болбас. – Мазыр, 2002. – С. 125-132.

5.Вішнеўская, І. У. Палітычныя і прававыя погляды К. Лышчынскага [Тэкст] / І. У. Вішнеўская // Палітычная і прававая думка Беларусі на мяжы еўрапейскіх цывілізацый (IХ – пачатак ХХI) : манаграфія / І. У. Вішнеўская. – Мінск, 2008.– С. 76-78.

6.Восхождение к истине [Текст] : материалы VII Междунар. общест.-полит. чтений, посвященных памяти Казимира Лыщинского / науч. ред. И. И. Акинчиц. – Брест, 2001. – 97 с.

7.Деревня Малые Щитники (Брестский район) : здесь было имение Казимира Лыщинского, философа и шляхтича, сожженного в Варшаве в ХVІІ веке [Текст] // Астрамечаўскі рукапіс : Брэсцкі раённы краязнаўчы альманах. – 2013. – № 1. – С. 58-60.

8.Ермаковец, В. В Лыщицы к Лыщинскому [Текст] / В. Ермаковец // Вечерний Брест. – 2007. – 31 окт. – С. 2, 3.

9.К. Лыщинский и современность [Текст] : сб. материалов VIII Междунар. обществ.-полит. чтений, посвященных памяти Казимира Лыщинского. 23–24 мая 2003 г. – Брест : Изд-во БрГУ, 2003. – 94 с.

10.Казімір Лышчынскі [Тэкст] // Памяць : гісторыка-дакументальная хроніка Брэсцкага раёна. – Мінск : БЕЛТА, 1998. – С. 533-534.

11.Казімір Лышчынскі [Тэкст] // Памяць: гісторыка-дакументальная хроніка Брэста : у 2 кн. – Мінск : БЕЛТА, 1997. – Кн. 1. – С. 84-85.

12.Козел, А. А. Атеистическое свободомыслие Казимира Лыщинского [Тэкст] / А. А. Козел // Отечественная философия в контексте культурно-политической истории Беларуси : гуманист. аспект / А. А. Козел ; М-во внутр. дел РБ, Акад. МВД. – 2 изд., стер. – Минск, 2008. – С. 118-120.

13.Козлович, В. Камень-памятник в честь богоотступника установлен рядом с храмом [Текст] : [о памятнике в честь К. Лыщинского в д. Малые Щитники Брестского р-на] / Валентина Козлович // Брестский район. – 2000. – № 50. – С. 11.

14.Кузняцоў, М. Ён марыў пра роўнасць і братэрства [Тэкст] : (Казімір Лышчынскі) / М. В. Кузняцоў // Светлыя постаці гісторыі : (галерэя слаўных імён) / М. В. Кузняцоў. – Мінск : Права і эканоміка, 2007. – С. 120–122.

15.Кутузава, Н. Рукапісы гараць [Тэкст] / Н. Кутузава // ЛіМ. 2005. – 7 верасня. – С. 14.

16.Лышчынскі Казімір (4.3.1634–30.3.1689) [Тэкст] // Асветнікі зямлі Беларускай : Х – пачатак ХХ ст. : энцыклапедычны даведнік. – 2 выд. – Мінск : БелЭн, 2006. – С. 265-267.

17.Лышчынскі Казімір [Тэкст] // Беларуская энцыклапедыя : у 18 т. – Мінск, 1999. – Т. 9. – С. 386-387.

18.Лышчынскі Казімір [Тэкст] // Вялікае Княства Літоўскае : энцыклапедыя ў 2 т. – 2 выд. – Мінск, 2007. – Т. 2. – С. 224-225.

19.Лышчынскі Казімір [Тэкст] // Рэлігія і царква на Беларусі : энцыклапедычны даведнік. – Мінск, 2001. – С. 183.

20.Лышчынскі Казімір [Тэкст] // Энцыклапедыя гісторыі Беларусі : у 6 т. – Мінск, 1997. – Т. 4. – С. 408.

21.Лыщинский Казимир [Текст] // Регионы Беларуси : энциклопедия : в 7 т. Т. 1 : Брестская область : в 2 кн. – Минск, 2009. – Кн. 2. – С. 176-177.

22.Лыщинский Казимир [Текст] // Республика Беларусь : энциклопедия : в 7 т. – Минск : БелЭн, 2006. – Т. 4. – 912 с. : ил.

23.Мешечко Е. Н. Лыщинский Казимир [Текст] / Е. Н. Мешечко // Путешествие по Беларуси. В краю Нёмана, Западного буга и Припяти: путеводитель / Е. Н. Мешечко. – Брест : ОАО Брестская типография, 2012. – С. 227-228.

24.Мяснікоў, А. Казімір Лышчынскі (1634–1689) [Тэкст] : “Беларускі бязбожнік ХVІІ веку” / Анатоль Мяснікоў // Сто асоб беларускай гісторыі : гіст. партр. / Анатоль Мяснікоў. – 2 выд., дапрац. – Мінск, 2008. – C. 81-83.

25.Павловский, Б. Жертва языка и пера [Текст] / Борис Павловский // Вечерний Брест. – 2012. – 29 июня. – С. 10.

26.Падокшын, С. А. Ці быў Казімір Лышчынскі атэістам? [Тэкст] / С. А. Падокшын // Этычная думка ў культуры Беларусі ХVI–ХVII стст. / С. А. Падокшын ; НАН Беларусі, Ін-т філасофіі. – Мінск, 2004. – С. 123-143.

27.Позднякова, А. Жизнь на благо отечества [Текст] / А. Позднякова // Брестский вестник. – 2008. – 20 марта. – С. 6.

28.Прокошина, Е. С. Казимир Лыщинский [Тэкст] / Е. С. Прокошина, В. Ф. Шалькевич. – Минск : Беларусь, 1986. – 94 с.

29.Рэвяко, К. К. Лышчынскі [Тэкст] / К. Рэвяко, Гуманiтарна-экан. недзярж. iн-т ; пад рэд. М. С. Корзуна // Антычная спадчына на Беларусi : манаграфія / К. Рэвяко, Гуманiтарна-экан. недзярж. iн-т; пад рэд. М. С. Корзуна. – Минск : Веды, 1998. – С. 25.

30.Старостенко, В. В. Атеизм Казимира Лыщинского [Текст] / В. В. Старостенко // Общественная и философская мысль в Беларуси Х–ХVII вв. : учеб. пособие / В. В. Старостенко ; М-во образования РБ, УО “Могилёв. гос. ун-т им. А. А. Кулешова”. – Могилёв, 2005. – С. 183-187.

31.Тарасаў, К. “Брэсцкі монстр” [Тэкст] / Кастусь Тарасаў // Памяць пра легенды: постаці беларускай мінуўшчыны / Кастусь Тарасаў. – Мінск : Полымя, 1994. – С. 165-178.

32.Толочин, А. Казимир Лыщинский сегодня [Текст] / А. Толочин // Брестский вестник. – 2007. – 8 нояб. – С. 14.

33.Чаропка, В. Бязбожны мысліцель: Казімір Лышчынскі [Тэкст] / Вітаўт Чаропка // Лёсы ў гісторыі / Вітаўт Чаропка. – Мінск : Беларусь, 2005. – C. 296-305.

34.Шалькевіч, В. Ф. Грамадска-палітычныя погляды К. Лышчынскага [Тэкст] / В. Ф. Шалькевіч // Гісторыя палітычнай і прававой думкі Беларусі / В. Ф. Шалькевіч. – Мінск, 2002. – С. 133-139.

 

 

 

 

Старажытная сядзіба Астрамечава ўпамінаецца у пісьмовых крыніцах з ХV ст. як радавое гняздо Астрамечаўскіх, а пазней Іллінічаў, шляхецкага роду гербаКорчак”. У 1-й палове XIX ст. у Астрамечава існавалі два маёнткі. Уладальнікам іх быў Юліян Сузін з небагатага шляхецкага роду. У 1840 годзе яго дачка Разалія выйшла замуж за вайсковага палкоўніка Юзафа Ігнацыя Пузына (1800-1874), і з той пары Астрамечаўская сядзіба па спадчыне перайшла да роду Пузынаў. Пасля Юзафа Ігнацыя ўладальнікам Астрамечева па спадчыне стаў яго старэйшы сын Аляксандр (1844-1914).

Пузыны – княжаскі род герба “Агінец” ці “Брама”. Род вёў свой радавод ад Рурыкавічаў, ад Васіля Глушанка, адной веткай якога стаў род князёў Агінскіх. У Метрыцы ВКЛ паказваецца, што калі "непрыяцель узяў Смаленск і іх маёнткі", тады кароль Сігізмунд І даў у 1516 годзе Івану Пузыну і яго сыну Васілю двор Носава ў Мельніцком павеце.

Вядома, што да Першай Сусветнай вайны ў Астрамечава існаваў драўляны аднапавярховы дом, які належыў Сузінам і быў пабудаваны, хутчэй за ўсё, у другой палове XVIII стагоддзя.

У выніку даследванняў было высветлена, што будынак быў сямівосевы, у плане прамавугольны. Сцены складзены з моцных бярвёнаў на даволі высокім падмурку.

З боку параднага ўваходу дом меў ганак на дзвюх парах калон, на якія абапіраўся трохвугольны франтон, аздоблены мастацкім арнаментам. Сцены звонку былі неатынкаваныя, аконныя рамы і аканіцы афарбаваны ў белы колер. Дом быў накрыты гладкім чатырохсхільным гонтавым дахам і абкружаны вялікім пейзажным паркам, дрэвы якога мелі стары ўзрост.

Пасля Першай Сусветнай вайны двор быў распраданы, а сядзібны дом і парк паступова разбурыліся.

З 1921 па 1939 гады ў вялікім пакоі сядзібы вялася каталіцкая служба. Прыкладна з 1953 па 1960 гады размяшчаўся сельскі клуб. Сёння на гэтым месцы засталося толькі некалькі старых ліп.

 БІБЛІЯГРАФІЯ:

  1. Несцярчук, Л. М. Астрамечава [Тэкст] // Замкі, палацы, паркі Берасцейшчыны Х-ХХ стагоддзяў : (гісторыя, стан, перспектывы) / Л.М. Несцярчук. – Мн. : БЕЛТА, 2002. – С. 45.
  2. Старинные карты и символы Остромечево [Текст] : гербы владельцев Остромечево в ХV – ХХ веках // Астрамечаўскі рукапіс : Брэсцкі раённы краязнаўчы альманах. – 2014. – № 1[5]. – С. 4.
  3. Федорук, А. Т. Гремяче [Тэкст] / Старинные усадьбы Берестейщины / А.Т. Федорук. – Мн. : БелЭн, 2004. – С.404.

 

На тэрыторыі Брэсцкага раёна дыслацыраваліся 15 застаў 17-га Чырвонасцяжнага пагранічнага атрада імя Ф. Дзяржынскага, які ахоўваў граніцу на працягу 182 кіламетраў уздоўж ракі Буг. 22 чэрвеня 1941 года ўсе заставы ўступілі ў бой з ворагам. На працягу доўгіх гадзін пагранічнікі стрымлівалі націск гітлераўцаў. Ніводная застава не адступіла без загаду. Большасць пагранічнікаў загінула.

Пад націскам перавышаючых сіл праціўніка савецкія часці адышлі на ўсход, а асобныя групы воінаў, якія засталіся ў акружэнні, прарываліся праз баявыя парадкі ворага да лініі фронту.

На працягу трох гадоў (з чэрвеня 1941 па жнівень 1944) нямецка-фашысцкія акупанты ажыццяўлялі на захопленай тэрыторыі Беларусі жорсткі акупацыйны рэжым, накіраваны на знішчэнне і зняволенне беларускага народа, рабаванне яго матэрыяльных і духоўных багаццяў.

З 1 верасня 1941 года Брэст і Брэсцкая вобласць увайшлі ў склад рэйхскамісарыятаУкраінана чале з генеральным камісарам гаўляйтэрам Эрыхам Кохам.

Тэрыторыя сучаснага Брэсцкага раёна ўваходзіла ў склад трох раёнаў, вызначаных акупантамі: Брэсцкага сельскага, Дамачаўскага, Матыкальскага. Астрамечава ўваходзіла ў апошні раён. Нямецкая ўлада высока ацэньвала сельскагаспадарчы патэнцыял Матыкальскага раёна. Тут быў абсталяваны самы вялікі ў акрузе механізаваны малочны завод, дзе ўсё абсталяванне было нямецкае. Гэты завод кожны дзень перапрацоўваў да 5000 літраў малака. Падаткі ад Матыкальскага раёна складалі 51 000 нямецкіх марак. Астрамечаўцы прымусова здавалі сюды малако ад сваёй жывелы.

У наваколлі Астрамечава масавы вываз насельніцтва ў Германію пачаўся ў 1943 — 1944 гг. Адбыліся 3 акцыі па мабілізацыі працоўнай сілы. У 1941 годзе ў в. Астрамечава было 155 двароў, 776 жыхароў. За час вайны знішчана 12 двароў, вывезена ў Германію 14 чалавек, вярнуліся 13. 10 чалавек загінулі на фронце, 4 — у партызанах.

У раёне актыўна развівалася і дзейнічала антыфашысцкае падполле. Дакладна вядомы ўдзельнікі антыфашысцкага падполля 1941 - 1944 гг. — ураджэнцы вёскі Астрамечава: Вера Казлова, Марыя Кандрацюк, Вольга Полх, Сцяпан Полх.

Брэсцкі раён быў вызвалены ў ходзе Люблінска-Брэсцкай наступальнай баявой аперацыі, якую ажыццяўлялі войскі 1-га Беларускага фронту ў ліпені-жніўні 1944 года.

На поўначы ад Брэста вяла наступленне 130-я стралковая дывізія. Упартае супраціўленне аказалі гітлераўцы на рэках Лясная і Гражуўка. Але савецкія воіны фарсіравалі гэтыя рэкі, выйшлі да Буга.

Вялікую дапамогу воінам Чырвонай Арміі аказвалі партызаны. Да 30 ліпеня 1944 года раён быў вызвалены ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў.

ЖЫХАРЫ ВЁСКІ АСТРАМЕЧАВА, ЯКІЯ ЗАГІНУЛІ, ПАМЕРЛІ АД РАН ЦІ ПРАПАЛІ БЕЗ ВЕСТАК НА ФРАНТАХ ВЯЛІКАЙ АЙЧЫННАЙ ВАЙНЫ Ў 1941-1945 ГГ.:

 Абламскі Іван Карнілавіч;

Абламскі Павел Паўлавіч;

Абламскі Сямён Анісімавіч;

Кандрацюк Сцяпан Рыгоравіч;

Краўчук Мікалай Васільевіч;

Краўчук Мікалай Ігнацьевіч;

Козел Сцяпан Іванавіч;

Мартынюк Сцяпан Андрэевіч;

Мізерыя Іван Піліпавіч;

Муляўка Мікалай Маркавіч;

Панасюк Фёдар Іванавіч;

Паско Іван Мікітавіч;

Руцкі Іван Севасцьянавіч;

Сацук Фёдар Рыгоравіч;

Себялюк Фёдар Паўлавіч;

Хамук Марк Іванавіч;

Шыш Сяргей Карпавіч.                                               

ЗВЕСТКІ АБ НЕКАТОРЫХ ВЕТЭРАНАХ ВЯЛІКАЙ АЙЧЫННАЙ ВАЙНЫ — УРАДЖЭНЦАХ ВЁСКІ АСТРАМЕЧАВА

 Міхаіл Міхайлавіч Уюн. Нарадзіўся 7 лістапада 1912 года. У 1944 годзе прызваны ў рады Савецкай Арміі. 11 кастрычніка 1944 года быў паранены. Ваяваў у Польшчы, Чэхаславакіі, Германіі. Узнагароджаны медалямі “У гонар 20-годдзя перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне”, “У гонар 25-годдзя перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне”, “У гонар 50-годдзя Савецкай Арміі”.

Сяргей Фёдаравіч Данілюк. Нарадзіўся 18 сакавіка 1905 года. У 1944 годзе быў прызваны ў рады Савецкай Арміі на 1-шы Беларускі фронт. Вызваляў Польшчу. Узнагароды: “За адвагу”; “За перамогу над Германіяй”; “У гонар 20-годдзя перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне”.

Пётр Феадосьевіч Лукашук. Нарадзіўся 22 жніўня 1913 года. З першых дзён вайны пайшоў дабравольцам на фронт. Ваяваў у Астрахані, Польшчы, Германіі. Узнагароды: “Ордэн Славы”; “За адвагу”; “У гонар 20-годдзя перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне”; “У гонар 30-годдзя перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне”; “50 год Узброеным сілам”; “60 год Узброеным сілам”.

Акім Дзям’янавіч Падзідзей. Нарадзіўся ў 1904 годзе. У 1944 годзе быў прызваны ў рады Савецкай Арміі. Служыў у інжынерна-тэхнічнай часці. Ваяваў у Германіі. Узнагароды: медалі “За перамогу над Германіяй”, “У гонар 20-годдзя перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне”.

Сямён Дзямідавіч Шыш. Нарадзіўся 1 лістапада 1905 года. У кастрычніку 1944 года быў прызваны ў рады Савецкай Арміі. Ваяваў на 3-м Украінскім фронце. Вызваляў Вену. Узнагароды: медалі “За вызваленне Вены”, “За баявыя заслугі”, “За перамогу над Германіяй”, “У гонар 20-годдзя перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне”.

Канстанцін Герасімавіч Жданюк . Нарадзіўся 1 чэрвеня 1923 года. Ваяваў на 1-ым Беларускім фронце ў войсках сувязі, першы бой прыняў у Польшчы на Вісле. Быў паранены, кантужаны, але працягваў змагацца. Канстанцін Герасімавіч увайшоў пераможцам у Берлін, скончыў вайну на Эльбе. Мае ўзнагароды: ордэн Айчыннай вайны, Ордэн Чырвонай Зоркі і шэраг юбілейных медалёў.

Сёння на тэрыторыі вёскі пражывае адзін ветэран вайны – Жданюк Канстанцін Герасімавіч. Напярэдадні вялікага свята Дня Перамогі штогод у Астрамечаўскай сельскай бібліятэцы праходзяць сустрэчы, вечары памяці. Пагутарыць з жывым сведкам гістарычных падзей прыходзяць і дарослыя і дзеці, а Канстанцін Герасімавіч, які, дарэчы, адзначыў сваё 90-годдзе, шчыра радуецца ўвазе і ўспамінае мінулае.

[spoiler title=" ПОМНІКІ І ПАМЯТНЫЯ МЯСЦІНЫ ВАЙНЫ."]

Брацкая магіла савецкіх воінаў, знаходзіцца на заходняй ускраіне вёскі Астрамечава. У ёй пахаваны воіны, што загінулі ў ліпені 1944 года пры вызваленні ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў вёсак Астрамечава, Вельямовічы, Казловічы, Каростычы, Кашылава, Лышчыцы, Рудавец, Малыя Сухарэвічы, Страдзечы, і Янава. На магіле ўстаноўлена пліта з імёнамі загінуўшых. За магілай насыпаны курган вышынёй 1, 8 м.

У 1986 годзе на кургане пастаўлена стэла, аздобленая белым гранітам, якая ўвекавечвае памяць земляков з вёсак Астрамечава, Уладычыцы, Кашылава, Рудавец, Цупрыкі, што загінулі на франтах Вялікай Айчыннай вайны. Іх імёны высечаны на мармуровай дошцы ў падножжы стэлы.

 На могілках в. Астрамечава знаходзіцца таксама Магіла невядомага салдата. У гады Вялікай Айчыннай вайны мясцовыя жыхары захавалі там савецкага воіна, імя і прозвішча якога пакуль застаюцца невядомымі.  

 БІБЛІЯГРАФІЯ:

 1.Брацкая магіла савецкіх воінаў, помнік землякам [Тэкст] // Памяць : гісторыка-дакументальная хроніка Брэсцкага раёна. – Мінск : БЕЛТА, 1998. – С. 533.

2.Бунеева, Л. Вспомнить всех поимённо предлагает автор-составитель сборника про деревню Остромечево [Текст] / Л. Бунеева //  Вечерний Брест. ––

3.Верстова, А. В августе 44-го [Текст] : [об освобождении населённых пунктов Брестского района] А. Верстова //  Заря над Бугом. ––

4.Воины-красноармейцы, погибшие в июле 1944 г. при освобождении деревень Вельямовичи, Козловичи, Коростичи, Кошилово, Лыщицы, Рудавец, Сухаревичи, Страдечи и Янова, перезахороненные в братской могиле д. Остромечево [Текст] // Остромечево и “остромычивци” / сост. И.А. Панасюк. – Брест : Альтернатива, 2010. – С. 167.

5.Воіны-землякі, якія загінулі і прапалі без вестак на франтах Вялікай Айчыннай Вайны ў 1941-1945 гг. Лышчыцкі сельсавет: вёска Астрамечава [Тэкст] // Памяць : гісторыка-дакументальная хроніка Брэсцкага раёна. – Мінск : БЕЛТА, 1998. – С. 421-422.

6.Жители д. Остромечево, погибшие в 1941-45 гг. на фронтах Великой Отечественной войны и пропавшие без вести [Текст] // Остромечево и “остромычивци” [Текст] / сост. И.А. Панасюк. – Брест : Альтернатива, 2010. – С. 165.

7.Ішла вайна народная [Тэкст] // Памяць : гісторыка-дакументальная хроніка Брэсцкага раёна. – Мінск : БЕЛТА, 1998. – С. 159-409.

8.Курец, А. Маршрутами освобождения [Текст] : [освобождение Брестского района] / Александр Курец // Заря над Бугом. – 2008. – 26 июля. – С. 1, 2.

9.Павлов, В. Ветеранов встречала юность [Текст] : [статья об агитпробеге, посвящённом 40- летию Победы в ВОВ, конечным пунктом которого, был посёлок Остромечево] / В. Павлов // Заря над Бугом. – 1985. – 23 апреля. – С. 2.

10.Память [Текст]: жители д. Остромечево, погибшие в 1941-1945 гг. на фронтах ВОВ и пропавшие без вести //Остромечево и “остромычивци” / сост. И.А. Панасюк. – Брест: Альтернатива, 2010. – С. 165.

11.Память [Текст]: участники Великой Отечественной войны, уроженцы д. Остромечево, вернувшиеся с фронтов // Остромечево и “остромычивци” / сост. И.А. Панасюк. – Брест: Альтернатива, 2010. – С. 165 – 166.

12.Панасюк,М. А как всем хотелось жить в 18 лет! [Текст]: [о ветеранах Остромечево Александре Рудяк, Константине Жданюке, Сергее Шише] / Микола Панасюк // Заря над Бугом. – 2015. – 22 января. – С.8.

13.Россихин, В. «Поклон вам, солдатские матери и вдовы» [Текст] : [о тематическом вечере, посвящённом женщинам колхоза «Память Ильича», которых сердечно поздравил А.С. Скакун] / В. Россихин // Заря над Бугом. – 1985. – 21 марта. – С. 2

14.Россихин, В. Июль сорок четвёртого [Текст] : [освобождение Брестского района] / В. Россихин // Заря над Бугом. – 2004.– 10 апреля.

15.Туров, В. Преступления немецко-фашистских захватчиков на территории Брестского района [Текст] / В. Туров // Заря над Бугом. – 1992. – 16 декабря.

16.Участники Великой Отечественной войны, уроженцы села Остромечево [Текст] // Остромечево и “остромычивци” / сост. И.А. Панасюк. – Брест : Альтернатива, 2010. – С. 165.

17.Участники антифашистского подполья 1941-1944 гг., уроженцы села Остромечево [Текст] // Остромечево и “остромычивци” / сост. И.А. Панасюк. – Брест : Альтернатива, 2010. – С. 165.

18.Холуб, Ч. Полесский округ ЗВЗ – Армии Краевой в 1939–1944 гг. [Текст] / Ч. Холуб // Очерк истории, 1991. – С. 125.

19.Хроника освобождения [Текст] : [об освобождении населённых пунктов Брестского района] //  Заря над Бугом. ––

20.Яны вярнуліся пераможцамі. Жыхары раёна, удзельнікі Вялікай Айчыннай Вайны, узнагароджаныя ордэнамі і медалямі: Лышчыцкі сельсавет [Тэкст] // Памяць : гісторыка-дакументальная хроніка Брэсцкага раёна. – Мінск : БЕЛТА, 1998. – С. 260-261.

 [/spoiler]

 

СПРАВЫ І ЛЮДЗІ АСТРАМЕЧАВА

[spoiler title=" ГАСПАДАРКА ВЁСКІ"]

Калектывізацыя сельскай гаспадаркі ў наваколлі вёскі Астрамечава пачалася яшчэ ў даваенны перыяд. У лік першых дзевяці калгасаў Брэсцкага раёна, створаных у 1940 годзе, уваходзіў і калгас імя Молатава (в. Кустынь Лышчыцкага сельсавета). Мірнае, пасляваеннае жыццё наладжвалася ў цяжкіх умовах: разруха, адсутнасць самага неабходнага, рэшткі бандытаў, што хаваліся ў лясах.

8 лютага 1949 года у вёсцы Астрамечава, адной з першых у Брэсцкім раёне, была арганізавана сельскагаспадарчая арцель “Памяць Ільіча”. Усяго на тэрыторыі Астрамечаўскага сельскага савета ў 1949 годзе было арганізавана 6 сельгасарцелей: 8 лютага ў в. Астрамечава – “Памяць Ільіча” (старшыня Данілюк Андрэй Васільевіч), у в. Цюпрыкі – “Новае жыццё” (старшыня Пятручык Фёдар Карнеевіч); 11 лютага ў в. Кашылава – “Чырвоная зорка” (старшыня Данілюк Іван Антонавіч); 16 лютага ў в. Малыя Сухарэвічы – “Чырвоны партызан” (старшыня Вайцюк Данііл Карнілавіч); 7 сакавіка ў в. Рудавец – “8 Сакавіка” (старшыня Сямак Фёдар Паўлавіч); прыкладна ў гэты ж час у в. Уладычыцы – “Імя Варашылава” (старшыня Сацюк Серафім Варфаламеевіч).

На першым агульным сходзе сялян в. Астрамечава прысутнічалі 77 чалавек. Былі разгледжаны 44 заявы аб уступленні ў калгас. У выніку адкрытага галасавання першым старшынёй калгаса з трох кандыдатур быў абраны Андрэй Васільевіч Данілюк. Членамі праўлення сталі: Сямён Піліпавіч Мізэрыя, Сямён Дзямідавіч Шыш, Аляксей Міронавіч Казаўчук і Міхаіл Ульянавіч Паднюк; членамі рэвізійнай камісіі: Канстанцін Аляксандравіч Ляўчук і Алена Іванаўна Курачкіна.

Ужо ў сакавіку ў калгасе былі скамплектаваны 4 брыгады: 1-я паляводчая (брыгадзір Паднюк Міхаіл Ульянавіч, замацавана 19 коней), 2-я паляводчая (брыгадзір Місіюк Іван Міронавіч, замацавана 20 коней), 3-я паляводчая (брыгадзір Мізэрыя Сямён Піліпавіч, замацавана 19 коней), будаўнічая (брыгадзір Муляўка Фёдар Аксенцьевіч, лічылася 5 чал.). А таксама: агародніцкае звяно (звеньявы Ляўчук Канстанцін Аляксандравіч), супрацьпажарная каманда (3 чал.). Намеснікам старшыні прызначаны брыгадзір 1-й паляводчай брыгады М. У. Паднюк.

23 верасня 1949 года, ў сувязі з выдачай калгасу дзяржаўнага акта на вечнае карыстанне зямлёй, Брэсцкі райвыканкам вырашыў замацаваць за калгасам «Памяць Ільіча» зямельную тэрыторыю агульнай плошчай 1043 га.

У сувязі з узросшай дапамогай дзяржавы сельскай гаспадарцы трактарамі, камбайнамі і іншымі матэрыяльна-тэхнічнымі сродкамі, а таксама кадрамі спецыялістаў, ствараліся ўмовы для ўздыму сельскай гаспадаркі. Аднак сур’ёзнай перашкодай для далейшага развіцця і ўмацавання калгасаў з’яўлялася наяўнасць значнай колькасці дробных калгасаў. Улічваючы гэту акалічнасць і ў адпаведнасці з пастановай Савета Міністраў БССР № 737 ад 17 чэрвеня 1950 “Аб узбуйненні дробных калгасаў” і рашэннем Брэсцкага аблвыканкама № 630 ад 11 жніўня 1950 года ў Брэсцкім раёне пачалася кампанія па ўзбуйненні дробных калгасаў.

У Астрамечаўскім сельскім савеце першае аб’яднанне калгасаў адбылося 30 сакавіка 1952 года. На агульным сходзе членаў калгасаў “Новае жыццё” і “8 Сакавіка” было вырашана аб’яднаць гэтыя калгасы ў адну сельгасарцель “Новае жыццё”. 24 снежня 1952 года на агульным сходзе членаў калгаса “Памяць Ільіча” вырашалася пытанне аб узбуйненні калгасаў “Чырвоная зорка”, “Чырвоны партызан”, “Імя Варашылава”. Было вырашана аб’яднаць гэтыя гаспадаркі ў адну сельскагаспадарчую арцель “Памяць Ільіча”, старшынёй абраць Сямёна Піліпавіча Мізэрыю і “замацаваць у карыстанне ўзбуйненага калгаса 2696 га зямлі”.

Наступнае аб’яднанне адбылося 15 мая 1981 года, калі “Памяць Ільіча” зліўся з калгасам “Імя Мічурына”, у які ўваходзілі 555 членаў калгаса. Назва калгаса засталася нязменнай – “Памяць Ільіча”. 16 кастрычніка 1982 года на агульным сходзе калгасаў “Памяць Ільіча” і “Кастрычніцкая Рэвалюцыя” было вырашана аб’яднаць гэтыя дзве гаспадаркі ў адзін калгас і прысвоіць яму назву калгас-камбінат “Памяць Ільіча” з цэнтральнай сядзібай у в. Астрамечава.

У той жа момант выканкам абласнога Савета народных дэпутатаў вырашыў перадаць зямельны ўчастак плошчай 496,9 га ад калгаса “Ленінскі шлях” Камянецкага раёна калгасу-камбінату “Памяць Ільіча”, а 12 чэрвеня 1986 года да калгаса-камбіната была далучана частка зямель саўгаса “Заходні” – вёскі Яцкавічы, Пагубяцічы, Сегенеўшчына Брэсцкага раёна. Цяпер у склад гаспадаркі ўваходзяць 17 населеных пунктаў.

За час існавання калгаса шэраг работнікаў былі ўзнагароджаны ордэнамі і медалямі: Праскоўя Дзмітрыеўна Шыш (ордэн Леніна і ордэн Кастрычніцкай Рэвалюцыі), Вера Сцяпанаўна Шыш (ордэн “Знак пашаны”), Міхаіл Ульянавіч Паднюк (ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга), Сямён Піліпавіч Мізэрыя (два ордэны “Знак пашаны”), Сцяпан Сцяпанавіч Кандрацюк (ордэн Працоўнай Славы), Уладзімір Уладзіміравіч Аскірка, Лідзія Міхайлаўна Мітрафанава, Яўген Мікалаевіч Шыбун, Валянціна Паўлаўна Хамук, Віктар Герасімавіч Козіч, Аляксей Аляксеевіч Давідзенка, Алег Анатольевіч Бурак, Аляксандр Міхайлавіч Якубоўскі і інш.

13 жніўня 1992 года калгас-камбінат “Памяць Ільіча” ператвораны ў сельскагаспадарчае калектыўнае прадпрыемства “Астрамечава”, якое 10 ліпеня 2003 года атрымла новую назву - сельскагаспадарчы вытворчы кааператыў “Астрамечава”.

Узначальвае гаспадарку з сакавіка 1982 года Аляксей Сцяпанавіч Скакун, заслужаны работнік сельскай гаспаркі РБ (1993), доктар эканамічных навук, член-карэспандэнт НАН РБ (2009). А. С. Скакун узнагароджаны ордэнам Кастрычніцкай Рэвалюцыі (1986), ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга (1981), медалём “За працоўную адзнаку” (1973).

На сённяшні дзень СВК “Астрамечава” – адзін з буйнейшых у Беларусі сельскагаспадарчых вытворчых кааператываў. Плошча сельскагаспадарчых угоддзяў СВК перавышае 10, 5 тыс. га, у тым ліку раллі — больш 7, 7 тыс. га. Асноўны напрамак – мясамалочны, тут дзейнічае комплекс на 8,5 тыс. галоў буйна-рагатай жывелы.

Таксама паспяхова працуе зверакомплекс па гадоўлі каштоўнага пушнога звера – норкі. Зверакомплекс мае статус “племянной гаспадаркі”, дзе вырошчваецца сем каляровых груп. Маюцца свае цэхі па вырабу і пашыве футра норкі. Увесь футравы асартымент прадстаўлены ў фірменных магазінах СВК “Астрамечава”, а таксама ў гандлёвай сетцы Рэспублікі Беларусь. Акрамя таго, шмат сыравіны ідзе на экспарт.

Даўняя гордасць гаспадаркі — сад, які займае плошчу больш за 300 га. У тым ліку каля 6 га. займаюць ягаднікі. Валавы збор пладоў тут складае болей 4 тысяч тон. Непасрэдна на месцы наладжана іх пераапрацоўка. Для гэтага пабудаваны два сучасныя фруктасховішча. Таксама працуе камбінат па пераапрацоўцы сельскагаспадарчай прадукцыі, на тэрыторыі якога размешчаны цэх па вытворчасці він, сухафруктаў.

Эфектыўна функцыяніруюць аўтабаза, будаўнічы камбінат, забойны цэх, цэх дрэваапрацоўкі, растворабетонны вузел, цэх па вытворчасці жалезабетоннага плоту, пліткі.

У СВК налічваецца 121 трактар, 19 зернеўборачных, 6 кормаўборачных і адзін буракаўборачны камбайн, пагрузчык буракоў, 57 грузавых аўтамабіляў. Акрамя таго, у гаспадарцы маецца 48 коней.

У 2008 годзе, па выніках рэспубліканскага спаборніцтва за дасягненне высокіх паказчыкаў у вытворчасці жывёлагадоўчай прадукцыі сярод комплексаў па вытворчасці ялавічыны, першае месца прысуджана калектыву СВК “Астрамечава”. Прадукцыя прадпрыемства — яблыкі “Залатыя лустачкi” — стала лаўрэатам конкурсу “Лепшыя тавары Рэспублікі Беларусь 2010 года” у намінацыі “Харчовыя тавары”. Па выніках спаборніцтва за 2012 год прадпрыемства было занесена на рэспубліканскую Дошку Пашаны.

Некалькі год назад СВК праз набыцце акцый стала ўладальнікам ААТ “Брэсцкае марожанае”, абнавіла абсталяванне, асартымент і за невялікі час прадукцыя стала папулярным брэндам, а малако “Астрамечаўскія прасторы” атрымала права на маркіроўку “Натуральны прадукт”. Якасць прадукцыі – марожанага, сыркоў, тварага, смятаны – залежыць ад таго, што малако з астрамечаўскіх ферм паступае на пераапрацоўку праз две гадзіны пасля дойкі.

У 2013 годзе ў гаспадарцы атрымана 21, 2 тыс. тон зерня, 17, 7 тыс. тон буракоў, 1, 6 тыс. тон рапса, 18614 тон малака, 4664 тоны мяса. Ураджайнасць зерневых склала 44 цэнтнера з гектара; буракоў — 443; рапса — 27, 8. Сярэднегадавы ўдой на карову склаў 8002 кг малака, сярэднесутачнае прыбаўленне жывёлы ў вазе — 892 грама, у тым ліку на комплексе — 1002 грама. Па выніках работы за 2013 год рэнтабельнасць склала 24,2 %.

У 2014 годзе ўраджайнасць зерневых у СВК “Астрамечава” дасягнула 56, 6 цэнтнера з гектара. Сярэднясутачнае прыбаўленне жывёлы ў вазе — болей 1-го кілаграма. Сярэднегадавы ўдой на карову склаў 8339 кг малака! Такім чынам, гаспадарка займае лідзіруючыя пазіцыі не толькі ў вобласці, але і ў Рэспубліцы Беларусь.  

СВК “Астрамечава” сёння добра ведаюць і ў Беларусі, і за яе межамі, сення гэта гаспадарка — безумоўны гарант харчовай бяспекі краіны, аграрны стрыжань нашай дзяржавы.

 БІБЛІЯГРАФІЯ:

 1.Агрогородок «Остромечевский» [Текст] // Агрогородки Брестчины / г. ред. Владимир Шпарло. – Брест, 2010. – С.48-49.

2.Агропром Брестского района "структурирован как положено" [Текст] : [посещение Лукашенко А.Г. Брестского района, СПК «Остромечево»] //  Заря над Бугом. ––– C. 1,2.

3.Агропромышленный комплекс в условиях перехода к рынку [Текст] / Б.М.Шапиро, В.Г.Гусаков, В.Г.Гаркун и др. – Мн. : Армита-Маркетинг, Менеджмент, 1997. – 276с.

4.Алексеев, И. «Бригадир Михаил Паднюк» [Текст] : [о бригадире Остромечевской полеводческой бригады колхоза «Память Ильича», М.У. Паднюке, его трудолюбии и большом опыте работы хлебороба]   / И. Алексеев // Заря над Бугом. – 1971. – 13 марта. – С. 1.

5.Алексеев, И. Жатва набирает темпы [Текст] : [завершение жатвы – 1987 в колхозе «Память Ильича», «Дожинки» в посёлке Остромечево]   / И. Алексеев // Заря над Бугом. – 1987. – 27 августа. – С. 1-2.

6.Алексеев, И. Жатва набирает темпы [Текст] : [об уборке хлеба тружениками колхоза «Память Ильича»]   / И. Алексеев // Заря над Бугом. – 1967. – 27 июля. – С. 1.

7.Апрелев, В. Наши на доске почёта [Текст] / Владимир Апрелев // Заря. – 2013. – 6 июля. – С. 2.

8.Астрамечава [Тэкст] // Гарады і вёскі Беларусі : энцыклапедыя. Т. 3 : Брэсцкая вобласць. – Мінск, 2006. – кн. 1. – С. 95-96.

9.Астрамечава [Тэкст] // Памяць : гісторыка-дакументальная хроніка Брэсцкага раёна. – Мінск : БЕЛТА, 1998. – С. 533-534.

10.Бобров, А. Свекла на потоке [Текст] : [об урожае свеклы, собранном в «Память Ильича»] / А. Бобров // Заря над Бугом. – 1977. – 10 сентября. – С. 1.

11.Бородик, О. Комсомольский прожектор [Текст] : [о выходе в колхозе «Память Ильича» первых номеров «Комсомольского прожектора».] / О. Бородик // Заря над Бугом. – 1965. – 3 июля. – С. 3.

12.Будущее села – за крупнотоварным производством [Текст]: [об СПК «Остромечево»] // 7 дней – 2005. – 19 мая. – С. 7.

13.Бунеева, Л. Неизвестное Остромечево со страниц книги Ивана Панасюка [Текст] / Людмила Бунеева // Вечерний Брест. – 2010. – 16 апр. – С. 7.

14.Вишнюк, Е. «По 16 тонн на гектар» [Текст] : [агроном колхоза «Память Ильича» рассказывает об ударной работе механизаторов: Л. Марцишко, П. Пашкевича, Ф. Данилюка, С. Кондратюка, Ф. Семака]   / Е. Вишнюк // Заря над Бугом. – 1977. – 12 марта. – С. 1.

15.Волкович, А. Думать, делать, достигать [Текст] : [о тружениках Остромечевского участка колхоза-комбината «Память Ильича» на жатве – 1988, уборке зерновых] / А. Волкович // Заря над Бугом. – 1988. – 11 августа. – С. 1.

16.Волкович, А. Молодцы, остромечевцы [Текст] : [яровой сев на Остромечевском участке колхоза-комбината «Память Ильича», отличная работа механизаторов] / А. Волкович // Заря над Бугом. – 1989. – 28 марта. – С. 2.

17.Волкович, А. Остромечевские просторы в заводской упаковке [Текст] : [об СПК «Остромечево»] / А. Волкович // Заря. – 2010. – 23 декабря. – С. 6.

18.Волкович, А. Праздник первой борозды [Текст] : [о празднике первой борозды, который состоялся на Остромечевском участке колхоза- комбината «Память Ильича», выступлении А.С. Скакуна и ведущих специалистов хозяйства, планах на весенний сев] / А. Волкович // Заря над Бугом. – 1986. – 3 апреля. – С. 3.

19.Волкович, А. Хозяева земли [Текст] : [репортаж о механизаторах колхоза- комбината «Память Ильича»: М. Леонтьеве, В. Андреюке, их непростой судьбе, работе] / А. Волкович // Заря над Бугом. – 1982. – 23 сентября. – С. 1,3.

20.Вьюн, Н. Будут высокие надои [Текст] : [доярка колхоза «Память Ильича», Н. Вьюн», рассказывает о своём трудовом пути] / Н. Вьюн // Заря над Бугом. – 1967. – 17 января. – С. 3.

21.Гарифулин, И. «Право на успех» [Текст] : [репортаж о жатве в колхозе «Память Ильича», чёткой и слаженной работе комбайнёров] / И. Гарифулин // Заря над Бугом. – 1980. – 23 августа. – С. 1.

22.Гарифулин, И. Гордость артели [Текст] : [заметка о пастухе Остромечевской молочнотоварной фермы колхоза «Память Ильича», В.И. Хомуке] / И. Гарифулин // Заря над Бугом. – 1967. – 1 августа. – С. 3.

23.Гарифулин, И. На крыльях созидания [Текст] : [о тружениках колхоза- комбината «Память Ильича», его председателе, А.С. Скакуне и работе Остромечевской фермы] / И. Гарифулин // Заря над Бугом. – 1983. – 7 октября. – С. 3.

24.Гарифулин, И. Полнятся сенажные башни [Текст] : [о сенокосе, заготовке сенажа в колхозе «Память Ильича»] / И. Гарифулин // Заря над Бугом. – 1981. – 16 июня. – С. 1.

25.Гарифулин, И. Становление [Текст] : [материал о комбайнёре колхоза «Память Ильича», В. С. Баране – одном из лучших работников] / И. Гарифулин // Заря над Бугом. – 1980. – 28 августа. – С. 1.

26.Гарифулин, И. Успехов тебе, Валентина [Текст] : [о молодой доярке колхоза «Память Ильича» Валентине Хомук] / И. Гарифулин // Заря над Бугом. – 1967. – 1 мая. – С. 2.

27.Глебов, О. Четвёртый НЭП “Остромечево” / Олег Глебов // Заря. –2010. – 11 марта. С. 4.

28.Горба, Н. «Две весны, два лета» [Текст] : [очерк о молодом трактористе колхоза «Память Ильича» деревни Остромечево, Владимире Андреюке, его жизненном и трудовомпути] / Н. Горба // Заря над Бугом. – 1973. – 7 ноября. – С. 3.

29.Горба, Н. «Земля заботу любит» [Текст] : [материал об осенней уборке урожая и севе семян в колхозе «Память Ильича» под руководством бригадира М.У. Паднюка] / Н. Горба // Заря над Бугом. – 1971. – 21 сентября. – С. 3.

30.Горба, Н. «Фабрика говядины» [Текст] : [о митинге, посвящённом досрочному вводу в действие животноводческого комплекса колхоза «Память Ильича», построенного за деревней Остромечево и его строительстве] / Н. Горба // Заря над Бугом. – 1982. – 17 июля. – С. 1.

31.Горегляд, Т. «Соревнуются доярки» [Текст] : [заведующая Остромечевской молочнотоварной фермой – о дружном коллективе и успехах в труде] / Т. Горегляд // Заря над Бугом. – 1971. – 9 февраля. – С. 3.

32.Григорьев, П. Цвети, земля колхозная, цвети, наш край родной! [Текст] : [статья о том, как развивается колхоз «Память Ильича» и село Остромечево] / П. Григорьев // Заря над Бугом. – 1971. – 30 марта. – С. 2.

33.Денисюк, В. Полнятся траншеи [Текст] : [инженер колхоза «Память Ильича» рассказывает о покосах трав и заготовке кормов] / В. Денисюк // Заря над Бугом. – 1980. – 8 июля. – С. 1.

34.Дулевич, М. В соответствии с агротехникой [Текст] : [председатель колхоза «Память Ильича», М. Дулевич, сообщает, что к севу приступили в лучшие сроки] / М. Дулевич // Заря над Бугом. – 1977. – 10 сентября. – С. 1.

35.Екель, Л. В “Остромечево” всё путём [Текст] / Леонид Екель // Советская Белоруссия.– 2012. – 11 марта. – С. 12.

36.Екель, Л. Земное притяжение [Текст] / Леонид Екель // Советская Белоруссия. – 2005. – 12 августа. – С. 7.

37.Жук, Э. Хлебные нивы СПК «Остромечево» [Текст] / Эдуард Жук // Агриматко. – 2004. – № 1/8. – С. 25-27.

38.Зайцев, В. Скоростные рейсы [Текст] : [о значении шофёров транспортного отряда колхоза «Память Ильича» в битве за урожай] / В. Зайцев // Заря над Бугом. – 1977. – 6 августа. – С. 1.

39.Иваненко, С. "Условия созданы. Работаем" – говорит заведующий молочнотоварной фермой "Яцковичи" СПК"Остромечево" Иван Ковалец [Текст] / С. Иваненко // Заря над Бугом. – –  11 ноября. – C. 1-2.

40.Иваненко, С. Дисциплина и кадры – на особом счету [Текст] / С. Иваненко //  Заря над Бугом. –– 11 ноября. –  C. 3.

41.Иваненко, С. Каурая, саврасая, гнедая и булавая [Текст]: [о работе конноспортивной базы СПК «Остромечево» ] / С. Иваненко //  Заря над Бугом. –– 14 февраля. –  C. 10.

42.Идущие впереди [Фото] : [на фотографии передовики колхозного производства сельхозартели «Память Ильича»] / С. Мизерия // Заря над Бугом. – 1965. – 16 сентября. – С. 1.

43.История СПК «Остромечево» [Текст] // Остромечево и “остромычивци” / сост. И.А. Панасюк. – Брест : Альтернатива, 2010. – С. 187-189.

44.Іваненка, С. Вышэйшай пробы хлебнае багацце [Текст] / С. Іваненка //  Заря над Бугом. ––  25 июля. – C. 3.

45.Іваненка, С. Карануем зернем залатое жніва [Текст] / С. Іваненка //  Заря над Бугом. ––  1 августа. –  C. 1,3.

46.Іваненка, С. Ладзіць вёска дажынкі [Текст] / С. Іваненка //  Заря над Бугом. – –  9 августа. –  C. 1.

47.Іваненка, С. Легкага хлеба не бывае [Текст] / С. Іваненка //  Заря над Бугом. – –  29 июля. –  C. 3.

48.Казунов, П. Чужие деньги в СПК «Остромечево» считать не любят в отличие от своих [Текст] // Белорусская нива. – 2013. – 17 июля. – С. 10.

49.Карлюкевіч, А. “Астрамечава”: адраджэнне гаспадара / Алесь Карлюкевіч // Маладосць. – 2007. – № 9. – С. 142-143.

50.Козич, В. Выполняя намеченное [Текст] : [интервью с главным зоотехником колхоза «Память Ильича», В. Козичем, о работе Остромечевской фермы] / В. Козич // Заря над Бугом. – 1981. – 21 марта. – С. 1.

51.Козлович, В. Четвёртая ступень ускорения / Валентина Козлович // Советская Белоруссия. – 2010. –11 нояб.

52.Кольченко, И. Жатва: счет на миллион [Текст] / И. Кольченко // Советская Белоруссия. – 2009. – 11 авг. – С. 1-2.

53.Копацкевич, Л. «Сделать ниву плодороднее» [Текст] : [о работе механизаторов и ремонтников колхоза «Память Ильича»] / В. Федорук // Заря над Бугом. – 1967. – 12 августа. – С. 3.

54.Костюк, В. Надёжное подспорье [Текст] : [автор – агроном производственного участка Остромечево колхоза- комбината «Память Ильича» рассказывает об уборке соломы в хозяйстве] / В. Костюк // Заря над Бугом. – 1989. – 5 августа. – С. 1.

55.Кравчук, М. Выполнили план [Текст] : [счетовод сельхозартели колхоза «Память Ильича» сообщает об успешной сдаче зерна государству] / М. Кравчук // Заря над Бугом. – 1967. – 3 августа. – С. 1.

56.Кравчук, М. Успех механизаторов [Текст] : [о работе механизаторов колхоза «Память Ильича» Н. Мулявко и С. Кондратюка]   / М. Кравчук // Заря над Бугом. – 1967. – 1 января. – С. 2.

57.Крят, Д. Три НЭПа Алексея Скакуна [Текст] / Дмитрий Крят // Советская Белоруссия. –. 2009. – 18 июля. – С. 2.

58.Кузавко, Л. Успех доярки [Текст] : [О Прасковье Дмитриевне Шиш – передовой доярке Остромечевской молочнотоварной фермы] / Л. Кузавко // Заря над Бугом. – 1971. – 11 февраля. – С. 3.

59.Курец, А. «Вначале просчитывали экономический эффект» [Текст] : [о молочной отрасли в СПК «Остромечево»] / Александр Курец // Заря над Бугом. – 2013. – 6 марта. – С. 6.

60.Курец, А. 60 – возраст молодой [Текст] / Александр Курец // Заря над Бугом. – 2009. – 18 февр. – С. 1.

61.Курец, А. В Остромечево встретили хлебом-солью и народными песнями [Текст] : [о визите премьер-министра Казахстана С. Ахметова] / Александр Курец // Белорусская нива. – 2013. – 27 апреля. – С. 3.

62.Курец, А. Взгляд в будущее с остромечевских высот [Текст] / Александр Курец // Заря над Бугом. – 2008. – 28 февраля. – С. 2.

63.Курец, А. Натуральный продукт отменного качества [Текст] //  Заря над Бугом. –––

64.Курец, А. Не ради центнеров и тонн. Ради сельчан и экономики [Текст] / Александр Курец // Сельская газета. – 2014. – 4 сентября. – С. 1.

65.Курец, А. Остромечевские высоты чётче просматриваются сквозь годы / Александр Курец // Заря над Бугом. – 2009. – 14 февраля. – С. 1, 3.

66.Курец, А. Четыре НЭПа от Алексея Скакуна / Александр Курец // Белорусская нива. – 2011. – 1 марта.

67.Леонидова, А. За косовицей – обмолот [Текст] : [об уборке хлеба в колхозе «Память Ильича», хорошем урожае и работе механизаторов]   / А. Леонидова // Заря над Бугом. – 1981. – 23 июля. – С. 1.

68.Ліпскі, У. Мужык : дакументальная аповесць / Уладзімір Ліпскі. – Мінск : Літаратура і мастацтва, 2011. – 213 с., [16] л. іл.

69.Лопачук, А. Зелёная жатва началась [Текст] : [о заготовке кормов для животных в колхозе «Память Ильича»] / А.Лопачук // Заря над Бугом. – 1984. – 24 мая. – С. 1.

70.Лопачук, А. Полнятся сенажные башни [Текст] : [о заготовке сенажа, кормов, покосах в колхозе «Память Ильича»]   / А. Лопачук // Заря над Бугом. – 1985. – 4 июня. – С. 1.

71.Лопачук, А. Сенаж в башнях [Текст] : [об уборке трав и заготовке зелёной массы в колхозе «Память Ильича»] / А. Лопачук // Заря над Бугом. – 1984. – 23 июня. – С. 2.

72.Лучко, Л. «…И позабыв про скуку» [Текст] : [материал о комсомольской организации колхоза «Память Ильича», секретаре, Надежде Ляшук, методах и стиле её работы] / Л. Лучко // Заря над Бугом. – 1988. – 25 июня. – С. 3.

73.Лучко, Л. «Молодцы – девчата!» [Текст] : [рассказ о молодых и трудолюбивых доярках Остромечевской фермы колхоза «Память Ильича» - Ирине Ярмошук и Татьяне Мисиюк] / Л. Лучко // Заря над Бугом. – 1984. – 5 июля. – С. 3.

74.Лучко, Л. «Найти себя» [Текст] : [о механизаторе колхоза- комбината «Память Ильича», Леониде Каташевиче, его трудолюбии, прекрасной работе, жизненной активности] / Л. Лучко // Заря над Бугом. – 1985. – 1 мая. – С. 3.

75.Мартовская, С. Алексей Скакун: «Реформы в колхозе я начинал с проволочной сетки» [Текст] / С. Мартовская // Обозреватель. 2009. – 7 авг. –С . 2, 4.

76.Мизерия, С. «Всё дело за техникой» [Текст] : [рассказ председателя колхоза «Память Ильича», С. Мизерия, об успехах и недостатках в работе хозяйства] / С. Мизерия // Заря над Бугом. – 1965. – 2 февраля. – С. 3.

77.Мизерия, С. «К новым рубежам» [Текст] : [о награждении орденом Ленина за отличный труд передовой доярки колхоза «Память Ильича», П.Д. Шиш] / С. Мизерия // Заря над Бугом. – 1971. – 18 сентября. – С. 1.

78.Мизерия, С. Дорожат каждой минутой [Текст] : [председатель, С. Мизерия, отмечает хорошую работу сельхозартели «Память Ильича» по сборам урожаев] / С. Мизерия // Заря над Бугом. – 1965. – 6 июля. – С. 2.

79.Мизерия, С. Основа успеха [Текст] : [рассказ председателя колхоза «Память Ильича», С. Мизерия, о двойном перевыполнении плана продажи хлеба государству и предстоящих задачах колхоза] / С. Мизерия // Заря над Бугом. – 1965. – 16 сентября. – С. 1.

81.Мощик, С. Четверть века, которые преобразили деревню: четырнадцатый председатель [Текст] / Сергей Мощик // Вечерний Брест. – 2009. – 13 февр.

82.Мулявко, Н. На юбилейной вахте [Текст] : [рассказ механизатора колхоза «Память Ильича», Н. Мулявко, о своём напарнике С. Кондратюке, совместной работе и достигнутых результатах] / М. Мулявко // Заря над Бугом. – 1967. – 14 января. – С. 1.

83.Муха, Ф. Генералы земли [Текст] // Рэсубліка. – 2005. – 23 лістапада. – С. 3

84.Начинался колхоз так…[Текст] // Остромечево и “остромычивци” / сост. И.А. Панасюк. – Брест:Альтернатива, 2010. – С. 177-178.

85.Новиков, С. Голос атеиста [Текст] : [секретарь партийной организации колхоза «Память Ильича», С. Новиков, сообщает о выходе новой газеты]   / С. Новиков // Заря над Бугом. – 1967. – 23 марта. – С. 2.

86.Новиков, С. Коммунисты у нас вожаки [Текст] : [рассказ секретаря партийной организации колхоза «Память Ильича», С. Новикова, о коммунистах, работающих в колхозе]   / С. Новиков // Заря над Бугом. – 1967. – 16 сентября. – С. 2.

87.Новиков, С. Юбилей встретим достойно [Текст] : [о задачах коммунистов и сельского актива колхоза «Память Ильича» перед встречей полувекового юбилея великого Октября]   / С. Новиков // Заря над Бугом. – 1967. – 1 апреля. – С. 2.

88.Обогащённый корм – дополнительное молоко [Текст] : [внедрение механизации на ферме крупного рогатого скота в Остромечево] // Заря над Бугом. – 1965. – 9 января. – С. 3.

89.Орлова, И. Три НЭПа "Остромечево"[Текст] / И. Орлова // Народная газета. – 2007. – 22 верасня. – С. 6.

90.Оскирко, В. Будням строгий счёт [Текст] : [начальник производственного участка Остромечево колхоза «Память Ильича», В. Оскирко – о высоких темпах посевной, урожае картофеля, сахарной свеклы, зерновых] / В. Оскирко // Заря над Бугом. – 1986. – 12 апреля. – С. 1.

91.Оскирко, В. С поправкой на экологию [Текст] : [о модернизации в колхозе «Память Ильича», о высоких урожаях ячменя и озимой ржи]     / В. Оскирко // Заря над Бугом. – 1989. – 12 сентября. – С. 1.

92.“Остромечево” [Текст] // Регионы Беларуси : энциклопедия : в 7 т. Т. 1. Брестская область : в 2 кн.– Минск, 2009. – Кн. 2. – С. 176-177.

93.“Остромечево” в числе победителей [Текст] : [об СПК «Остромечево»] //  Заря над Бугом. – – 26 апреля.

94.«Остромечево» // Республика Беларусь : энциклопедия : в 7 т. Минск, 2006. –Т. 5. – С. 644.

95.Остромечево ; “Остромечево” // Регионы Беларуси : энциклопедия : в 7 т. Т. 1. Брестская область : в 2 кн. – Минск, 2009. – Кн. 2. – С. 176-177.

96.Остромечевцы – вторые в Республике [Текст] : [об СПК «Остромечево»] //  Заря над Бугом. – – 15 апреля. 

97.Паднюк, М. «Уборке картофеля – ударные темпы» [Текст] : [бригадир Остромечевской полеводческой бригады колхоза «Память Ильича», М. Паднюк, - об уборке картофеля в хозяйстве] / М. Паднюк // Заря над Бугом. – 1973. – 18 сентября. – С. 3.

98.Паднюк, М. Урожай юбилейного года [Текст] : [о работе хлеборобов Остромечевской бригады сельхозартели «Память Ильича»] / М. Паднюк // Заря над Бугом. – 1967. – 16 сентября. – С. 2.

99.Панасюк, М. Андрейчиха [Текст] : [очерк о Пелагее Андреюк, живущей в Остромечево с 1948 года, жене первого председателя колхоза «Память Ильича», её судьбе] / М. Панасюк // Заря над Бугом. – 1985. – 5 мая. – С. 3.

100.Панасюк, М. Вітай наш край цяплом, вясна [Текст] : [з нагоды 20-гадовага юбілею СПК «Астрамечава»] / М. Панасюк // Крык немаўляці. – Брест, 2003. – С. 30.

101.Панасюк, Н. …Но колос и песня дороже [Текст] : [к 60-летию СПК «Остромечево»] / Н. Панасюк // Белорусская нива. – 2009. – 13 февраля.

102.Петрушко, А. И словом, и делом [Текст] : [автор – секретарь парткома колхоза «Память Ильича», рассказывает о работе комсомольско-молодёжного актива на самых отдалённых полях Остромечевского производственного участка] // А. Петрушко // Заря над Бугом. – 1984. – 12 июня. – С. 1.

103.Пилипчук, П. Большая жизнь [Текст] : [о доярке колхоза «Память Ильича» М. В. Филинюк и её жизненном пути] / П. Пилипчук // Заря над Бугом. – 1967. – 14 ноября. – С. 3.

104.Пильщиков, Ю. За урожайную силу гектара [Текст] : [материал о проведённом рейде по колхозу- комбинату «Память Ильича», который характеризуется с положительной стороны. Отмечена хорошая работа земледельцев участка Остромечево]   / Ю. Пильщиков // Заря над Бугом. – 1985. – 19 марта. – С. 1.

105.Пинчук, Н. Романтика [Текст] : [очерк о передовой свинарке Остромечевской свинофермы Анне Трофимовне Романюк] / Н. Пинчук // Заря над Бугом. – 1965. – 18 сентября. – С. 2.

106.Посевам максимум внимания [Текст] : [отчёт о совместном рейде народных контролёров, комсомольских прожектористов и сотрудников газеты «Заря над Бугом», посетивших колхоз «Память Ильича»]   // Заря над Бугом. – 1967. – 1 июня. – С. 1.

107.Практика, Е. В интересах урожая [Текст] : [интервью с экономистом колхоза «Память Ильича», Е. Практика о работе хлеборобов и механизаторов]   / Е. Практика // Заря над Бугом. – 1967. – 24 января. – С. 1.

108.Практика, Е. Лён – под тёплыми росами [Текст] : [сельские труженики колхоза «Память Ильича» своевременно провели обмолот 50-ти гектаров льна] / Е. Практика // Заря над Бугом. – 1967. – 31 августа. – С. 1.

109.Практика, Е. Молоко – сверх плана [Текст] : [об успехах животноводов колхоза «Память Ильича» в производстве молока] / Е. Практика // Заря над Бугом. – 1967. – 16 сентября. – С. 3.

110.Практика, Е. Растут бурты [Текст] : [экономист колхоза «Память Ильича», Е. Практика, рассказывает о подготовке к севу] / Е. Практика // Заря над Бугом. – 1967. – 23 февраля. – С. 3.

111.Практика, Е. Удобрения - на поля [Текст] : [о вывозке торфонавозных удобрений на поля в колхозе «Память Ильича»]   / Е. Практика // Заря над Бугом. – 1967. – 17 августа. – С. 1.

112.Пытель, Д. «Главные намолоты впереди» [Текст] : [автор – комбайнёр колхоза- комбината «Память Ильича», рассказывает о работе своего экипажа, участии в социалистическом соревновании]  / Д. Пытель // Заря над Бугом. – 1982. – 3 августа. – С. 1.

113.Растут доходы [Текст] : [сообщение о денежном доходе колхоза «Память Ильича»] // Заря над Бугом. – 1967. – 28 января. – С. 1.

114.Рудская, М. Дети – моё счастье [Текст] : [интервью с работницей колхоза «Память Ильича» д. Остромечево, М. Рудской]   / М. Рудская // Заря над Бугом. – 1967. – 4 февраля. – С. 3.

115.Рудяк, А. Итоги, планы, расчёты [Текст] : [о достижениях по надоям молока доярок Остромечевской животноводческой фермы] / А. Рудяк // Заря над Бугом. – 1965. – 9 января. – С. 3.

116.Сiтуха, У. Генералы зямлі [Тэкст] : паэма : 2-я частка трылогіі / Уладзiмiр Сiтуха. – Брэст : Академия, 2006. – 182 с.

117.Сiтуха, У. Скакуны [Тэкст]: паэма : 1-я частка трылогіі / Уладзiмiр Сiтуха. – Брэст : Академия. – 2005. – 187 с.

118.Сабіна, П. Сузор’е “Астрамечава” [Тэкст] : [пра рабочых-спецыялістаў СПК]

119.Сельское хозяйство [Текст] // Брестский район 70 лет. – 2009. – 21 декабря. - 6-7.

120.Серебряные звоны “Дожинок” от Пинска до Остромечево [Текст] // Астрамечаўскі рукапіс. – 2014. – №3 [7] – С. 4-6.

121.Скакун Алексей Степанович [Текст] // Кто есть Кто в Республике Беларусь. 2004. – Минск : Энциклопедикс, 2004. – С. 257.

122.Скакун, А. С. Деревенская политэкономия / А. С. Скакун – Москва : Агропромиздат, 1990. – 127 с.

123.Скакун, А. С. Дорога в завтра [Текст] : колхоз-комбинат “Память Ильича” / А. С. Скакун. – Минск : Ураджай, 1992. – 214 с. : ил.

124.Скакун, А. С. Единственный выход, или Три НЭПа “Остромечево” [Текст] / А. С. Скакун ; лит. обраб. О. А. Степаненко. – Минск : Беларусь, 2008. – 431 с., 16 л. ил.

125.Скакун, А. С. Ориентир – новые высоты [Текст] / А. С. Скакун. – Минск : Ураджай, 1986. – 223 с. : ил.

126.Скакун, А. С. Право на жизнь : [сельскохозяйственное коллективное предприятие “Остромечево”] / А. С. Скакун. – Минск : Ураджай, 2001. – 198 с., 10 л. ил.

127.Поселок Остромечево, Брестский район [Текст] // Советская Белоруссия в ХII пятилетке : год третий – 1988. – Минск: Беларусь, 1989 с. – С. 206.

128.СПК “Остромечево” – на республиканской доске почёта // Заря над Бугом . – 2010. – 8 мая. – С. 2.

129.Степаненко, О. На Остромечевском рубеже [Текст] : [об отчётно-выборном собрании СПК «Остромечево»] / О. Степаненко // Белорусская нива. – 13 марта. – 2007.

130.Сутько, Ю. Остромечевские рекорды [Текст] / Ю. Сутько // Белорусская нива. – 2001. – 11 августа. – С. 4.

131.Тоболич, А. Бриллиантовый юбилей “Остромечево” [Текст] / Адам Тоболич // Заря. – 17 февраля. – 2009.

132.Тоболич, А. В большом деле нет мелочей [Текст] : [ об СПК «Остромечево»] / Адам Тоболич //  Заря. –––

133.Тоболич, А. Остромечевцы себе цену знают [Текст] / А. Тоболич // Заря. – 2000. – 4 мая.

134.Тоболич, А. Отчётно-выборный марафон: “Остромечево”, “Беловежский”, “Федорский” [Текст] / Адам Тоболич // Заря. – 2013. – 26 февр.

135.Тоболич, А. Учиться работать по-новому [Текст] : [об СПК «Остромечево»] / Адам Тоболич //  Заря. –––

136.Федорук, В. Былое и настоящее [Текст] : [воспоминания бригадира тракторной бригады колхоза «Память Ильича», В. Федорука] / М. Паднюк // Заря над Бугом. – 1967. – 16 сентября. – С. 3.

137.Федорук, В. Забота трактористов [Текст] : [бригадир тракторной бригады колхоза «Память Ильича», В. Федорук, рассказывает об ударной работе механизаторов] / В. Федорук // Заря над Бугом. – 1967. – 12 августа. – С. 3.

138.Хомук, В. «Это остаётся навсегда» [Текст] : [доярка колхоза «Память Ильича», В. Хомук, вспоминает о самых ярких моментах своей жизни, связанных с работой на ферме] / П. Пилипчук // Заря над Бугом. – 1967. – 30 ноября. – С. 2.

139.Шацкий, С. Будет 250 центнеров! [Текст] : [звеньевой механизированного звена колхоза «Память Ильича», С. Шацкий – о высоких урожаях сахарной свеклы] / С. Шацкий // Заря над Бугом. – 1967. – 16 сентября. – С. 3.

140.Шиш, П. «Механизмы облегчают труд» [Текст] : [доярка, П. Шиш, рассказывает о надоях в 1964 году и планах на 1965 год]   / П. Шиш // Заря над Бугом. – 1965. – 9 января. – С. 3.

141.Шиш, С. «И радостью полниться сердце» [Текст] : [первый председатель Остромечевского сельского совета, С. Шиш, рассказывает о себе] / С. Шиш // Заря над Бугом. – 1967. – 16 сентября. – С. 2.

142.Шуба, М. С любовью к делу [Текст] : [заметка о доярке В.С. Шиш, которая трудится на молочнотоварной ферме № 4 колхоза «Память Ильича»] / М. Шуба // Заря над Бугом. – 1966. – 3 февраля. – С. 3.

143.Якубовский, А. «Сенокос завершается» [Текст] : [главный ветврач колхоза «Память Ильича» сообщает о завершении в хозяйстве первого укоса трав] / А. Якубовский // Заря над Бугом. – 1980. – 24 июля. – С. 1.

144.Яцура, Н. Зямля-карміцелька аддзячыць за клопат, упэўнены начальнік участка Лышчыцы СВК "Астрамечава" Брэсцкага раёна Валерый Гурыновіч [Тэкст] / Н. Яцура // Народная трыбуна. – 2008. – 6 верасня (№36). – С. 1.

145. Мощик, С. Сверка часов с видами на урожай [Текст] / Сергей Мощик // Вечерний Брест. – 2008. – 4 июня.

 [/spoiler]

 У 1980-1981 гадах пачынае працаваць знакавае прадпрыемства Брэсцкага раенакамбінат па вытворчасці ялавічыныПамяць Ільіча”. У пачатку 80-х уведзена ў эксплуатацыю яго першая чарга. Хутка на павестку дня выступілі праблемы, звязаныя з арганізацыяй новай вытворчасці. Перш за ўсе на комплексе неабходна было ўкараняць інтэнсіўныя тэхналогіі, прыцягваць маладыя, кампетэнтныя кадры, якім патрабавалася жыллё, аб’екты сацыяльна-бытавога прызначэння, дарогі і інш.

Узначаліць перспектыўнаю гаспадарку павінен быў чалавек энергічны, працаздольны, настойлівы. Па рэкамендацыі абкома партыі ў сакавіку 1982 года старшынёй калгаса “Памяць Ільіча” стаў былы кіраўнік упраўлення сельскай гаспадаркі Іванаўскага райвыканкама Аляксей Сцяпанавіч Скакун.

Аляксей Сцяпанавіч Скакун нарадзіўся ў простай сялянскай сям’і 1 сакавіка 1946 года ў вёсцы Дастоева Іванаўскага раёна Брэсцкай вобласці. Акрамя Аляксея, ў сям’і гадаваліся яшчэ трое дзяцей. З маленства бацькі вучылі дзяцей паважаць цяжкую сялянскую працу і людзей, расціць хлеб і даглядаць жывёлу.

Бацька Аляксея доўгі час рабіў загадчыкам фермы, а ў старэйшых класах хлопец нават замяняў яго, калі той адлучаўся. Таму, пытанне, кім быць, не стаяла – вучыцца там, дзе рыхтуюць спецыялістаў для працы на зямлі.

 Гродзенскі сельскагаспадарчы інстытут Аляксей Сцяпанавіч Скакун скончыў у 1969 годзе па спецыяльнасці “заатэхніка”. Увесь час навучання студэнт Скакун абагачаў сябе сучаснымі ведамі па земляробстве, жывелагадоўлі. Пасля службы ў арміі працоўную дзейнасць пачаў заатэхнікам калгаса “Чырвоная зорка”, потым “Маладая гвардыя” Іванаўскага раена.  

З цягам часу маладому, ініцыятыўнаму спецыялісту даверылі ўзначаліць калгас “Дружба” Іванаўскага раена. Праз пэўны час з беднай некалі “Дружбы” паехалі машыны з мясцовай гароднінай у Мінск, Баранавічы, Кобрын, Брэст, Пінск. Праз тры гады быў здадзены ў эксплуатацыю комплекс на 400 кароў, адкормачнік на 300 галоў статку, магазін, сушылка і іншыя патрэбныя ў гаспадарцы аб’екты. Калгас “Дружба” і яго гаспадар загучаў на раенных нарадах, гаспадарцы ўручылі пераходны Чырвоны сцяг Брэсцкага абкама партыі і аблвыканкама, а Аляксею Скакуну – ганаровую грамату Вярхоўнага Савета БССР. Гэта была найвышэйшая ўзнагарода Беларусі ў той час.

У лістападзе 1979 года Аляксея Скукуна прызначылі начальнікам сельскагаспадарчага ўпраўлення Іванаўскага райвыканкама. Праца тут узбагаціла Скакуна ва ўсіх адносінах, ен займеў новы вопыт работы кіраўніка, глыбей пазнаў кадры раёна, вобласці, з большай смеласцю ішоў насустрач усім праблемам.

Выдатны кіраўнік, арганізатар, чалавек “ад зямлі” Аляксей Скукун кардынальна памяняў рытм і накірунак сваёй працы пасля артыкула ў газеце “Праўда”, у якім старшыня калгаса “Ленінскі шлях” са Случчыны Мікалай Васілевіч з райвыканкамаўскай пасады папрасіўся зноў у калгас, на пасаду старшыні. Скакуну таксама быў неабыякавы лёс роднай краіны, ён хоча і можа кіраваць сельскай калектыўнай гаспадаркай, таму Аляксей Сцяпанавіч напісаў заяву перавесці яго старшынёй любой буйной гаспадаркі вобласці.

У сакавіку 1982 года Скакун прыехаў у Брэсцкі раён, каб прыняць кіраўніцтва калгасам-камбінатам “Памяць Ільіча”, не самым лепшым у раёне, дзе ураджайнасць зернавых складала 16-18 цэнтнераў, а многія працаўнікі не марылі аб пераменах. Аляксей Скакун добра ведаў вопыт лепшых гаспадарак і меў сваю стратэгію развіцця, дзякуючы якой запэўніў людзей, што перамены да лепшага хутка адбудуцца.

Ужо ў 80-я гады мінулага стагоддзя гаспадарка пад яго кіраўніцтвам стала вядомай далека за межамі раёна, вобласці і нават Беларусі. У цяжкія 90-я гады гаспадарка не толькі выстаяла. Але і працягвала развівацца за кошт асабістых рэсурсаў,дзякуючы тром прынцыпам Скукуна: парадак, гаспадарлівасць, навукова-эканамічны падыход. Моцная агранамічная служба гаспадаркі, цесная сувязь з вядучымі навукоўцамі аграрных вузаў, як у Беларусі, так і за яе межамі, а таксама асабістая зацікаўленасць старшыні ў прыцягненні ўсяго новага, перадавога дазволілі дасягнуць высокіх паказчыкаў.

У 2009 годзе з кожнага гектара атрымана звыш 62 цэнтнераў зерневых культур, надоі малака ад каровы перавысілі восем тысяч кілаграмаў. У Астрамечава стварылі новыя, сучасныя вытворчасці. “Мы зараз актыўна рэалізуем чацверты НЭП “Астрамечава”, – кажа Аляксей Скакун. “Гэта новая экалагічная прадукцыя, аснова якой – якасная сыравіна”. Малочныя прадукты, яблыкі з Астрамечава карыстаюцца заслужанай павагай пакупнікоў.

Свае погляды на развіцце сельскай гаспадаркі Аляксей Сцяпанавіч Скакун выказаў у 6 навуковых працах і кнігах: “Деревенская политэкономия”, “Дорога в завтра”. “Единственный выход, или Три НЭПа “Остромечево”, “Ориентир – новые высоты”, “Право на жизнь” .

Аляксей Сцяпанавіч Скакун мае ганаровае званне “Заслужаны работнік сельскай гаспадаркі Рэспублікі Беларусь” (прысвоена ў 1993 годзе), доктар эканамічных навук, член-карэспандэнт Нацыянальнай Акадэміі Навук Рэспублікі Беларусь (2009), член-карэспандэнт Акадэміі аграрных навук РБ. Акадэмік Беларускай і Міжнароднай інжынерных акадэмій, акадэмік Міжнароднай акадэміі арганізацыйных і кіруючых навук, кіраўнік грамадскіх аб’яднанняў “Беларускі аграпрамысловы саюз” і “Беларускі сялянскі савет”.

Член Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу чацвертага сазыва. Член пастаяннай камісіі Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь па міжнародных справах і нацыянальнай бяспецы. Выбіраўся дэпутатам Вярхоўнага Савета БССР адзінаццатага сазыва, дэпутат Брэсцкага раённага Савета дэпутатаў.

За напружаную працоўную дзейнасць узнагароджаны медалём “За працоўную адзнаку” (1973), ордэнамі Працоўнага Чырвонага Сцяга (1981), Кастрычніцкай Рэвалюцыі (1986); двума залатымі медалямі ВДНГ (1981, 1987). Атрымаў Ганаровую Грамату Вярхоўнага Савета БССР, Ганаровую Грамату Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь.

У 2014 годзе Аляксею Сцяпанавічу Скакуну Брэсцкім аблвыканкамам прысвоена ганаровае званне “Чалавек года”.

За значны ўклад у сацыяльна-эканамічнае развіццё Прыбужжа і грамадска-культурную дзейнасць у канцы 2014 года было прысвоена званне "Ганаровы грамадзянін Брэсцкага раёна".

Аляксей Сцяпанавіч Скакун усей душой прырос да Астрамечава, тут жыве яго сям’я, жонка, дзеці і ўнукі. Аляксей Сцяпанавіч шмат часу надае гаспадарцы, але і ў вольны час ён заўзяты аматар фатаапарата, з дапамогай якого робіць цудоўныя фотаздымкі наваколля і іншых мясцін, дзе яму даводзіцца бываць.

Дзякуючы асобе Аляксея Сцяпанавіча Скакуна, СВК “Астрамечава” развіваецца за кошт асабістых рэсурсаў, працуе на экспарт, атрымоўвае прыбытак і накіроўвае сродкі на тэхнічнае абнаўленне, перадавыя тэхналогіі, а галоўнае – на далейшае павышэнне ўзроўня дабрабыту людзей.

 БІБЛІЯГРАФІЯ:

 1.Аграрий и фотограф в одном лице [Текст] // Вечерний Брест. – 2006. – 29 марта. – С. 1.

2.Алексей Скакун – доктор наук [Текст] // Заря над Бугом. – 2005. – 9 мая. – С. 1.

3.Баркоўскi, М. Сустрэча з выбаршчыкамі ў Камянцы [Тэкст] : [сустрэча з даверанай асобай Прэзідэнта РБ Аляксеем Скакуном і касманаўтам Пятром Клімуком] // Навіны камянеччыны – 2001. – 8 верасня.

4.Бурак, О. Желаю всем, кто трудится на земле взаимной любви… [Текст] : [интервью с Аляксеем Скакуном] / О. Бурак // Белорусская нива. – 2012. – 14 декабря. – С. 6.

5.Буслёнок, Д. Самобытнотность и чувство собственного достоинства — результат труда и борьбы [Текст] / Денис Буслёнок // Заря над Бугом. – 2015.– 15 января. – С.8.

6.Высокі поўдзень: Аляксею Скакуну – 50 год [Тэкст] //  Звязда. ––  5 сакавіка. 

7.Гетман, И. Генерал от земледелия [Текст] : [о Скакуне А.С.] / И. Гетман //  Заря над Бугом. ––  2 марта. – C. 1.

8.Грышкевiч, С. "Новая зямля" Уладзіміра Сітухі [Тэкст] / С. Грышкевiч // Заря. – 2005.– 27 августа. – С. 5.

9.Дзенісейка, А. Творца з Дастоева: актуальна, праўдзіва, маштабна [Тэкст] / А. Дзенісейка, М. Панасюк // Як набат на ўсе вякі : нататкі пісьменніка аб новай кнізе Уладзіміра сітухі “Стваральнікі”. – Брэст : ААТ Брэсцкая друкарня, 2011. – С. 17-19.

10.Кавунов, П. Семь принципов председателя [Текст] / П. Кавунов // Белорусская нива. – 2003. – 14 марта.

11.Карлюкевіч, А. "Астрамечава": адраджэнне гаспадара [Тэкст] / А. Карлюкевіч // Маладосць. – 2007. – № 9. – С. 142-143.

12.Кобяк, Э. Жизнь в светописи Алексея Скакуна [Текст] : почему знаменитый председатель неразлучен с фотоаппаратом / Э. Кобяк // Заря. – 2004. – 11 декабря.

13.Крэйдзiч, М. Аляксей Скакун, дэлегат 3-га Усебеларускага народнага сходу: “Не дзеля спакою жыве чалавек” [Тэкст] / М. Крэйдзіч // Народная трыбуна. – 2006. – 4 сакавіка. – С. 2.

14.Крэйдзiч, М. Паміж мінулым і будучым! [Тэкст] : [у т. л. аб А.С. Скакуне] / М. Крэйдзіч // Народная трыбуна. – 2006. – 13 мая. – С. 6.

15.Крэйдзiч, М. Яны – сапраўдныя генералы! [Тэкст] / М. Крэйдзіч // Народная трыбуна. – 2006.– 18 лістапада. – С. 11.

16.Липский, В. Настоящий мужик из Остромечево [Текст] / В. Липский //  Советская Белоруссия. –– 1 марта. –  C. 7.

17.Литвинчук, В. А. О времени, о людях, о себе [Текст] :[очерки о себе, руководителях страны, области, производства в т. ч. о Скакуне А.С.] / В.А. Литвинчук. – Брест: Альтернатива, 2009. – 119 с.

18.Ліпскі, У.С. Аднойчы і назаўжды [Тэкст] : [аб А.С. Скакуне] //  Советская Белоруссия. –– 3 марта. –  C. 15.

19.Ліпскі, У.С. Мужык [Тэкст] : дакументальная аповесць / Уладзімір Ліпскі. – Мінск: Літаратура і мастацтва, 2011. – 216 с.:іл.

20.Максималист из Остромечево [Текст] : [о председателе СПК «Остромечево» А. С. Скакуне] // Беларускі час. – 2006. – 3-10 марта. – С. 7.

21.Мартовская, С. Руководитель СПК "Остромечево", член-корреспондент НАН Беларуси Алексей Скакун [Текст] / С. Мартовская // Обозреватель. – 2009. – 7 августа. – С. 2,4.

22.Михайловская, С. На аграрном перепутье [Текст] / С. Михайловская // Беларуская думка. – 2009. – № 4. – С. 12-21.

23.Мои годы – мои скакуны… [Текст] // Брестский курьер. – 2006. – 8 марта. – С. 3.

24.Мотольский, П. Пахарь трудного поля [Текст] / П. Мотольский // Народная газета. – 1999.– 17 жніўня. – С. 1.

25.Мощик, С. Скакуну альтернативы нет / Сергей Мощик // Вечерний Брест. – 2009. – 13 февраля.

26.Мощик, С. Четверть века, которые преобразили деревню [Текст]: четырнадцатый председатель / Сергей Мощик // Вечерний Брест. – 2009. – 13 февраля.

27.Муха, Ф. Генералы земли [Текст] / Ф. Муха // Рэсубліка. – 2005. – 23 лістапада. – С. 3

28.Муха, Ф. С юбилеем Алексей Скакун! [Текст] / Ф. Муха // Рэсубліка. – 2006. – 1 сакавіка. – С. 2.

29.Назвалі хлопца Аляксеем… : [ноты і словы песні ] : [аб аўтарах Міколе Панасюке і Ігаре Лучанке] / сл. М. Панасюка ; муз. І. Лучанка // Астрамечаўскі рукапіс: Брэсцкі раённы краязнаўчы альманах. – 2013. – № 1. – С. 58-60.

30.Павловский, Б. Седьмое измерение Скакуна [Текст] / Б. Павловский // Вечерний Брест. – 2006. – 1 марта. – С. 6.

31.Панасюк, М. І усё ж мы – зямляне [Тэкст] : [пра сяброўства П. І. Клімука і А.С. Скакуна]   / М. Панасюк // Народная трыбуна. – 2002. –13 снежня.

32.Панасюк, М. У гонар Аляксея Скакуна! [Тэкст] / М. Панасюк //  Маяк. – – 1 февраля. – C. 6.

33.Панасюк, М. У першы дзень сакавіка [Тэкст] : [аб А. Скакуне] / М. Панасюк //  Заря над Бугом. – – 16 мая. – C. 8.

34.Панасюк, М. Шаги по земле [Текст] : [о присвоении А.С. Скакуну звания “Человек года”] / М. Панасюк // Заря над Бугом. – 2014. – 24 апреля. – С. 2,7.

35.Панасюк, Н. Первопроходцы [Текст] / Н. Панасюк //  Заря над Бугом. – – 16 мая. – C. 8.

36.Пять событий недели глазами председателя СПК «Остромечево» Брестского района, члена-корреспондента НАН Беларуси, доктора экономических наук Алексея Скакуна [Текст] // Советская Белоруссия. – 8 августа. – 2009.

37.С фотокамерой по жизни [Текст] // Астрамечаўскі рукапіс: Брэсцкі раённы краязнаўчы альманах. – 2014. – № 2. – С. 72-73.

38.С фотокамерой по жизни [Текст] // Астрамечаўскі рукапіс: Брэсцкі раённы краязнаўчы альманах. – 2014. – № 3[7]. – С. 64-66 : фото.

39.С фотокамерой по жизни. Скакуны [Текст] // Астрамечаўскі рукапіс: Брэсцкі раённы краязнаўчы альманах. – 2014. – № 4[8]. – С. 72-74 : фото.

40.С фотокамерой по жизни [Текст] // Астрамечаўскі рукапіс: Брэсцкі раённы краязнаўчы альманах. – 2014. – № 2[6]. – С. 72-74 : фото.

41.Сiтуха, У. М. Генералы зямлі [Тэкст] : паэма: 2-я ч. трылогіі "Скакуны" / У.Сiтуха.– Брэст: Академия, 2006. – 182 с.

42.Сiтуха, У. М. Гімн хлебаробу [Тэкст] / У. Сiтуха // Заря. – 2005. – 9 августа. – С. 2.

43.Сiтуха, У. М. Скакуны [Тэкст]: паэма: у 3 ч. / У.Сiтуха. – Брэст : Академия, 2005. – Ч.1. – 187 с.

44.Світановіч, С. Аляксей Скакун – калгаснік, доктар навук… [Тэкст] / С. Світановіч //  Звязда. –– 1 сакавіка. – C. 3.

45.Сельскохозяйственный производственный кооператив “ Остромечево” [Текст] / сост. А.С. Скакун. – Брест: Эволайн, 2010. – 26 с.

46.Ситуха, В. 25 – отчёт Скакуна [Тэкст] / В. Ситуха // Заря. – 2007. – 1 марта. – С. 5.

47.Скакун, А.С. “Дар земли мы умножаем работой, песней, урожаем” [Текст] / А.С. Скакун // Заря над Бугом. – 2014. – 11 сентября. – С. 2,3,7.

48.Скакун, А.С. “К 2015 году можем достичь в хозяйстве тех высоких рубежей, о которых когда-то, 30 лет назад, я мечтал в Америке” [Текст] / А.С. Скакун // Белорусская нива. – 2012. – 19 декабря. – С. 3.

49.Скакун, А.С. “Оглянувшись назад, увидеть перспективу” [Текст] / А.С. Скакун // Заря над Бугом. – 2006. – 11 января. – С. 3.

50.Скакун А.С. «Самая главная моя наука – от людей» [Текст] / А.С. Скакун // Народная газета. – 2006. – 28 студзеня. – С. 1- 2.

51.Скакун, А.С. «Чтобы по-новому жить надо по-новому думать» [Текст] / А.С. Скакун // Аграрная экономика : ежемесячный научный журнал. – 2006. – № 11. – С. 51-53.

52.Скакун, А.С. Время собирать камни… [Текст] / А.С. Скакун // Народная газета. – 2000. – 5 красавіка.

53.Скакун, А.С. Дайте крестьянину землю и он накормит себя [Текст] / А.С. Скакун // Беларуская думка. – 1993. – № 5. – С. 41-45.

54.Скакун, А.С. Доктор Скакун знает чем лечить село [Текст] / А.С. Скакун // Вечерний Брест. – 2005. – 4 ноября.

55.Скакун, А.С. Как нам обустроить село [Текст] / А.С. Скакун // Рэспубліка. – 2006. – 23 мая. – С. 2.

56.Скакун, А.С. Навука аратага [Тэкст] / А.С. Скакун // Народная трыбуна. – 2011. – 15 сакавіка. – С. 4.

57.Скакун, А.С. НЭПы Алексея Скакуна [Текст] / А.С. Скакун // Веды. – 2011. – 28 февраля. – С. 4.

58.Скакун, А.С. Опыт, подтверждённый годами [Текст] / А.С. Скакун // Белорусская нива. – 1992. – 16 декабря.

59.Скакун, А.С. Родина К. Лыщинского в ХХI веке [Текст] / А.С. Скакун // Рэлігія на памежжы: еўрарэгіён “Буг: зборнік навуковых прац / БДУ ім. А.С. Пушкіна, кафедра культуралогіі ; [рэдкал. У.П. Люкевіч, Г.І. Іванчын, Т.В. Трафімава], 2008. – С. 3-8.

60.Скакун, А.С. Селу нужен НЭП [Текст] / А.С. Скакун // Белорусское сельское хозяйство. – 2003. – № 6. – С. 6-8.

61.Скакун, А.С. Социально-экономические преобразования в АПК Республики Беларусь (Вопросы теории и практики) [Текст] : автореферат диссертации на соискании ученой степени кандидата экономических наук / А. С.. – Москва, 2005. – 43 с.

62.Скакун, А.С. СПК «Остромечево» поиск оптимальной модели аграрного производства [Текст] / А.С. Скакун // Вечерний Брест. – 2005. – 4 ноября.

63.Скакун, Алексей Степанович // Кто есть кто в Республике Беларусь. – Минск: Энциклопедикс, 2004. – С. 137.

64.Скакун, Аляксей Сцяпанавіч // Маладосць. – 2007. – № 9. – С. 112

65.Скакун, А. «На меня жаловались даже Рейгану» [Текст] / А.С. Скакун  // Советская Белоруссия . –––

66.Скакун, А. С. Аргументы сялян з Астрамечава [Текст] / А.С. Скакун // Берасцейскія карані : гісторыка-краязнаўчы і літаратурны зборнік. – Брэст, 1993. – С. 20-21.

67.Скакун, А. С. Деревенская политэкономия [Текст] / А.С.Скакун. – М.: Агропромиздат, 1990. – 127 с.

68.Скакун, А. С. Дорога в завтра [Текст] : колхоз-комбинат "Память Ильича" / А.С. Скакун. – Минск: Ураджай, 1992. – 214 с. ил.

69.Скакун, А. С. Единственный выход, или Три НЭПа “Остромечево” / А. С. Скакун ; лит. обраб. О. А. Степаненко. - Минск : Беларусь, 2008. – 431 с., [16] л. ил.

70.Скакун, А. С.– культура масличная [Текст] /А.С., Бурда И.В., Брауэр Д. – Минск : Ураджай, 1994. – 96с. : ил.

71.Скакун, А. Три НЭПа Алексея скакуна [Текст] / А.С. Скакун // Советская Белоруссия. – 2009. – 18 июля. – С. 3.

72.Скакун, А.С. Право на жизнь [Текст] : [сельскохозяйственное коллективное предприятие "Остромечево"] / А.С. Скакун. – Мн.: Ураджай, 2001. – 198 с.

73.Скакун, А.С. Чем живем, кормимся? [Текст] / А.С. Скакун  // Советская Белоруссия. – 2003. – 14 мая. – С.5.

74.Скакун, А.С. Будем жить собственным умом [Текст] / А.С. Скакун  // Белорусское сельское хозяйство. –––

75.Скакун, А.С. Ориентир – новые высоты [Текст] / А.С.Скакун. – Мн.: Ураджай, 1986. – 223 с.: с ил.

76.Славiн, В. На зямлі героя [Тэкст] : [У. Сітуха прадставіў сваю паэму “Скакуны” у вёсках Астрамечава і Лышчыцы] // Народная трыбуна. – 2006.– 27 мая. – С. 12.

77.Степаненко, О. Земной рубеж [Текст] : [о председателе сельхозпредприятия СПК «Остромечево» А. С. Скакуне] / О. Степаненко // Белорусская нива. – 2007. – 28 февраля.

78.Сутько, Ю. Остромечевские династии [Текст] / Ю. Сутько // Белорусская нива. – 2001. – 19 апреля.

79.Сучков, К. Новый учебник Алексея Скакуна [Текст] / К. Сучков // Зямля і людзі. – 2009.– 15 ксасавіка. – С. 9.

80.Тоболич, А. Алексей Скакун: “Я жизнь свою иной не представляю” [Текст] / А. Тоболич // Заря. – 2006. – 28 февраля. – С. 2.

81.У акадэміі папаўненне [Тэкст] : [ А.С. Скакун выбран членкором НАН Беларусі] // Народная трыбуна. – 2009.– 18 лістапада. – С. 1.

82.Філатаў, В. Наканаванасць лёсу: да 65 годдзя А. С. Скакуна [Тэкст] / В. Філатаў // Информ-прогулка. – 2011.– 3 марта. – С. 3.

83.Человек на земле [Текст] : [о председателе сельхозпредприятия СПК «Остромечево» А. С. Скакуне] / С. Грибенчук // Академики Брестчины. – Брест, 2003. – Кн. 1. – С. 217 - 230.

84.Членкор из Остромечево [Текст] // Белорусская нива. – 2009. – 18 июля. – С. 1;3.

85.Юдицкий, А. Гимн "Генералам Земли" [Текст] / А. Юдицкий // Коммунист Белоруссии. – 2007. – 3-6 марта. – С. 6.

86.Ярмощук, Н. “От добра добра не ищут” [Текст] : [о переизбрании А. С. Скакуна председателем СПК «Остромечево»] / Н. Ярмошук // Заря над Бугом. – 2013. – 28 февраля. – С. 1, 2.

 

Лідзія Дзмітрыеўна Брызга нарадзілася 6 мая 1943 года ў вёсцы Барысы Брэсцкага раёна Брэсцкай вобласці. Дзяцінства Ліды было цяжкім, ні яна, ні яе малодшая сястра Галіна не памяталі бацьку, які пайшоў на фронт, калі старэйшай дачцы было паўтара года, а малодшай два тыдня ад нараджэння. За два месяцы да заканчэння вайны бацька загінуў у Венгрыі. Маці давялося самой гадаваць чатырох дзяцей (двое хлопчыкаў былі прыёмнымі).

Адразу, як у Барысах з’явіўся калгас імя Жданава, маці пайшла на ферму даяркай, малалетняя Ліда штодзень дапамагала па гаспадарцы. Працаздольную дзяўчынку заўважылі, і хаця маці жадала, каб Ліда атрымала адукацыю, у 1959 годзе, пасля заканчэння васьмігадовай школы, дзяўчына пачала працаваць у калгасе, побач з маці.

У гэты перыяд моцны ўплыў на яе зрабіла вядомая даярка Лідзія Асіюк, якая працавала на барысоўскай ферме. Сумесная праца з ёй стала для маладой Лідзіі Брызга найлепшай школай прафесійнага майстэрства. Лідзія Іванаўна Асіюк, выдатная працаўніца, дзякуючы адданасці прафесіі першай у раёне атрымала Звязду Героя Сацыялістычнай Працы.  

Сумленные адносіны да працы, уважлівае назіранне за навукова-тэхнічным прагрэсам, актыўнае перайманне перадавога вопыту даярак з розных куткоў Савецкага Саюза дазволіла Лідзіі Брызга атрымаць значныя вынікі. У 1975 годзе, падтрымаўшы пачын перадавой даяркі Лейды Пейпс, Лідзія Брызга ў ліку першых у вобласці перайшла на абслугоўванне ўзбуйненай групы кароў, у 1977-м удзельнічала ў сустрэчы перадавых жывёлаводаў краіны на ВДНГ СССР.

За выдатныя поспехі ў працы ў 1981 годзе Прэзідыумам Вярхоўнага Савета СССР Лідзіі Брызга прысвоена званне Героя Сацыялістычнай Працы з уручэннем ордэна Леніна і медаля “Залатая Зорка”. За шматгадовую, плённую працу Лідзія Брызга была ўзнагароджана ордэнамі Леніна, Кастрычніцкай Рэвалюцыі, “Знакам Пашаны”. Высокім даверам радзімы стала выбранне Л.Д.Брызга дэпутатам Вярхоўнага Савета БССР.

У пачатку 80-х гадоў Лідзія Брызга працавала на ферме вёскі Барысы разам з мужам, Мікалаем Аляксандравічам, у сям’і гадаваліся чацьвера дзяцей. Нягледзячы на цяжкія ўмовы працы, дагляд за маленькімі дзецьмі, штогод Лідзія Брызга надойвала ў сярэднім на карову па 5 тысяч кілаграмаў малака.

У 1985 годзе Лідзія Брызга разам з сям’ёй пераехала ў Астрамечава. Тут на базе трох адсталых гаспадарак быў створаны калгас-камбінат “Памяць Ільіча” (зараз — СВК “Астрамечава”). Яго кіраўнік Аляксей Сцяпанавіч Скакун фарміраваў новы калектыў, запрашаў з іншых гаспадарак тых, хто меў вопыт работы і добра сябе зарэкамендаваў.

На малочнатаварнай ферме вёскі Рудавец пад адказнасць Лідзіі Брызга адышлі восемдзесят пяць кароў і пятнаццаць цёлак. Разам з перадавой даяркай пачаў працаваць муж, а з цягам часу і дзеці.

На той мамент, калі Лідзія Дзмітрыеўна пачынала працаваць, сярэдні надой па ферме складаў меньш трох тысяч літраў малака на карову. Але ужо праз год сямейны падрад атрымаў ад кожнай каровы па 4788 кілаграмаў малака (+1871 кілаграм), дзякуючы распарадку дня ў кармленні і даенні кароў. Да канца дванаццатай пацігодкі выдатны майстар машыннага даення падайшла да паказчыка, перавышаючага 7500 кілаграмаў. У год ад каровы яна, у сярэднім, надойвала па 7000-8000 кілаграмаў малака. Усё гэта давалася нялегкай працай, але Лідзія Брызга ні разу не пашкадавала, что пераехала ў вёску Астрамечава.

Акрамя надзённай працы на ферме у Лідзіі Дзмітрыеўны было шмат грамадскіх спраў, яна выбіралася дэпутатам Вярхоўнага Савета СССР і БССР, удзельнічала ў партыйных з’ездах, узначальвала раённый клуб даярак-пяцітысячніц.

Астрамечава стала радзімай для трох дзяцей Лідзіі Дзмітрыеўны, усе яны плённа працуюць у СВК “Астрамечава”, маюць добраўпарадкаванае жылле, свае сем’і і падарылі Лідзіі Дзмітрыеўне дзевяць унукаў.

Працоўный стаж Лідзіі Брызга склаў 44 гады, на пенсію жанчына выйшла, калі ёй было за шэсцьдзесят гадоў, у 2013 годзе. Памерла 14 мая 2014 года.

 БІБЛІЯГРАФІЯ:

 1.Брызга Лидия Дмитриевна [Текст] // Заря. – 2014.– 17 мая. – С. 6.

2.Брызга Лидия Дмитриевна [Текст] // Заря. – 2014.– 17 мая. – С. 6.

3.Брызга, Л. "Слову – вера, хлебу – мера, деньгам счет" [Текст] // Белорусская нива. – 2004. – 20 июля.

4.Брызга, Л. За вышынёю - вышыня [Тэкст] / Лідзія Брызга // Звязда.– 1977.– 13 лістапада.

5.Брызга, Л.Д. "Пусть теперь дети выходят в передовики" [Тэкст] // Рэспубліка. – 2006. – 7 сакавіка. – С. 8.

6.Брызга,Л. Перестройка требует действий: уроки арендного подряда [Текст] / Лидия Брызга //  Заря над Бугом. ––

7.Вызначыліся ў працы. Героі, ардэнаносцы: Брызга Лідзія Дзмітрыеўна [Тэкст] // Памяць : гісторыка-дакументальная хроніка Брэсцкага раёна. – Мінск : БЕЛТА, – 1998. – С. 469.

8.Мозолі і цветы Лідіі Брызгі // Максимум: городская электронная газета [Электронный ресурс]. – 2013. – Режим доступа: http://max-9.ru/news/3386-mozoli-i-cvety-lidii-bryzgi.html. – Дата доступа : 10.05.2013.

9.На возрождённой земле [Текст] : [фотоальбом о жизни оператора машинного доения колхоза им. Жданова, героя соц. труда Лидии Брызги]. – Москва: Плакат, 1983. – 192 с.

10.Панасюк, М. Высоты брать училась у героев [Текст] : [интервью с Л. Брызгой] / М. Панасюк // Заря над Бугом. – 5 августа. – 2013.

11.Яцура, Н. Мазалі і кветкі Лідзіі Брызгі [Электронный ресурс] / Надзея Яцура // Народная трибуна. – 2011. – 18 ноября. – Рэжым доступа: http://www.tribune.by/?p=8513#more-8513. – Дата доступа : 2.12.2014

 [/spoiler]

 

 [spoiler title="  ШКОЛА"]

 У межах сучаснага Брэсцкага раёна першае народнае вучылішча было заснавана ў 1855 годзе. А на 1901 год (пачатак ХХ стагоддзя) тут дзейнічала ўжо 22 народных вучылішча.

Астрамечаўскае народнае вучылішча было створана ў 1866 годзе ў сяле Астрамечава. На ўтрыманне вучылішча штогод адпускалася 206 руб. 50 кап. ад сялянскага грамадства і 100 руб. ад Міністэрства асветы. Колькасць вучняў у 1885 годзе — 61 хлопчык.

Першым настаўнікам, а потым і дырэктарам Астрамечаўскага народнага вучылішча працаваў Аляксандр Здановіч, які скончыў Свіслацкую настаўніцкую семінарыю. Закон Божы выкладаў праваслаўны свяшчэннік Леанід Раманоўскі.

На 1901 год тут налічвалася 110 вучняў, у тым ліку 36 дзяўчынак.

З 1920 да 1939 г. Астрамечаўская “сямігодка” была “польскай”.

У 1939 годзе школа яшчэ заставалася сямігадовай, але навучанне ўжо вялося на беларускай мове.

З прыходам Саветаў у 1939 годзе выкладанне вялося на рускай і беларускай мовах. Класы размяшчаліся ў дзвух будынках былой царкоўна-парафіяльнай школы і народнага вучылішча. Трэцяе пабудавалі ў 1950 годзе.

У 1941 — 1944 гг. школа не працавала. Аднак тыя, хто хацеў вучыцца, хадзілі да былых настаўнікаў і бралі ў іх урокі.

У 1944 годзе школа стала сярэдняй, і ў 1949 годзе адбыўся першы выпуск (14 чалавек). 9 з іх сталі настаўнікамі.  

Новы будынак школы быў адкрыты 1 верасня 1984 года.

У 2009 годзе сярэдняя школа в. Астрамечава адзначыла 60-годдзе першага выпуска.

Дырэктарамі школы ў розны час былі: Здановіч А. (1866); Зянкевіч А. (1905 — 1912); Флёрэк Б. (1926 — 1939); Гатоўкін … (1939 — 1940); Шавялёў, Вагін… (1940 — 1941); Гарбуз… (1943 — 1944); Вагін М. (1944 — 1947); Садоўскі П. (1947 — 1950); Еўдачэнка А. (1950 — 1957); Якімук У. (1957 — 1959); Дзем’янюк М. (1959 — 1962); Мельнікаў Ц. (1962 — 1969); Ціток А. (1969 — 1975); Саладоўнікава М. (1975 — 1978); Іванюк Г. (1978 — 1984); Дубойскі М. (1984 — 1986); Бурак А. (1986 — 1989).

А з 1989 года Астрамечаўскую сярэднюю школу ўзначаліў Анатоль Іванавіч Даніш, які кіруе ёю і сёння.

За перыяд з 1949 па 2009 год школу скончылі 958 чалавек, 139 з іх абралі прафесію настаўніка. Сярод выпускнікоў ёсць і ўрачы, інжынеры, вайскоўцы, аграномы. Значная колькасць людзей плённа працуюць у сельскагаспадарчай галіне.    

Сучасная Астрамечаўская СШ з годнасцю працягвае свае добрыя традыцыі. У 2011 годзе школа адзначыла юбілей — сваё 145-годдзе.

 [/spoiler]

[spoiler title="

 АНАТОЛІЙ ІВАНАВІЧ ДАНІШ"]

Не адзін дзесятак год вучаць вечным ісцінам астрамечаўскіх дзяцей педагогі Астрамечаўскай сярэдняй школы пад кіраўніцтвам нязменнага дырэктара Анатолія Іванавіча Даніша.

Анатолій Даніш, нарадзіўся 14 лютага 1954 года ў вёсцы Белауша Столінскага раёна Брэсцкай вобласці, пасля заканчэння філалагічнага факультэта Брэсцкага дзяржаўнага інстытута імя А.С. Пушкіна працаваў настаўнікам, затым працяглы час быў на камсамольскай і партыйнай рабоце.

З 1989 года Анатолій Іванавіч заняў пасаду дырэктара сярэдняй школы вёскі Астрамечава і ўсе гэтыя гады працуе творча, самааддана. Асабісты прыклад кіраўніка, яго багаты творчы патэнцыял і талент настаўніка, любоў да дзяцей, імкненне выдатна выконваць даручанае, добрае веданне псіхалогіі дзяцей і дарослых, умелае выкарыстанне спосабаў эфектыўнага абагульнення і сродкаў заахвочвання – усё гэта садзейнічае стварэнню камфортных умоў для працы і для развіцця педагагічнай творчасці ў калектыве.

За мінулыя гады Анатолій Іванавіч здолеў арганізаваць калектыў педагогаў, якія пастаянна ўдасканальваюць сваё прафесійнае майстэрства, працуюць зладжана, ініцыятыўна, імкнуцца дасягнуць найбольшай выніковасці ў навучальна-выхаваўчым працэсе, выхаванні ў моладзі высокай грамадзянскай свядомасці і адказнасці. На працягу сямі гадоў школе прысвойвалася ганаровае званне “Пераможца спаборніцтва” за высокія паказчыкі ў раённым спаборніцтве сярод сярэдніх устаноў адукацыі. Абсалютная колькасць выпускнікоў школы працягвае навучанне ў вышэйшых і сярэдніх спецыяльных установах вобласці, рэспублікі. Кожны год каля 40-50 працэнтаў выпускнікоў паступаюць у вышэйшыя навучальныя ўстановы. З году ў год добрыя вынікі паказваюць удзельнікі алімпіяд: у 2014-2015 навучальным годзе – 8 прызёраў сярод вучняў 3-й ступені, адзін з іх –вучань настаўніка-прадметніка Анатолія Іванавіча Даніша.

 Анатолій Іванавіч выдатны метадыст, яркі педагог, таленавіты настаўнік. Яго ўрокі адрозніваюцца высокай інтэлектуальнай дзейнасцю вучняў, дакладнасцю, лагічнасцю, арганізаванасцю. Дасканалае валоданне сучаснай методыкай выкладання забяспечвае стопрацэнтнае засваенне вучэбнага матэрыялу вучнямі, з якімі працуе Анатолій Іванавіч. Ён імкнецца выхаваць адукаваную асобу, здольную прымаць рашэнні, здзяйсняць самастойныя ўчынкі, браць на сябе адказнасць.    

Анатолія Іванавіча хвалюе праблема павышэння педагагічнай культуры бацькоў. Менавіта ў гэтым ён бачыць рэзерв у выхаванні вучняў.

 Педагагічны калектыў пад кіраўніцтвам Даніша А.І. надае вялікую ўвагу эстэтызацыі школьных памяшканняў, добраўпарадкаванню замацаванай за школай тэрыторыі. Школа неаднаразова ўзнагароджвалася дыпломамі ўпраўлення адукацыі Брэсцкага аблвыканкама за стварэнне сучаснага азеляняльнага комплексу і штогодны творчы падыход да афармлення тэрыторыі.

 Даніш Анатолій Іванавіч высока эрудзіраваны, кампетэнтны, прынцыповы і патрабавальны кіраўнік, які пастаянна клапоціцца пра стварэнне належных умоў навучання, працы настаўнікаў, тэхнічнага персаналу. Ён чалавек шырокага культурнага кругагляду, пастаянна займаецца самаадукацыяй, паспявае ўсё: пазнаёміцца з метадычнымі навінкамі, адвезці вучняў на экскурсіі, падрыхтавацца да ўрокаў, вырашыць гаспадарчыя пытанні школы.

З моманту прыезда Анатолія Іванавіча ў Астрамечава прайшло шмат гадоў, ён стаў сапраўдным астрамечаўцам, тут яго дом, сям’я, дзеці і ўнукі. А вяскоўцы ўдзячныя настаўніку, які адкрыў дарогу ў свет мноству дзяцей. Шчырая ўвага да калег, тактоўнасць і далікатнасць у адносінах з настаўнікамі, бацькамі школьнікаў і вучнямі, спагадлівасць, сціпласць, чуласць, інтэлегентнасць Анатолія Іванавіча Даніша– якасці, якія здабылі яму аўтарытэт не толькі ў школе, але і раёне, вобласці. Ён абіраўся дэпутатам раённага Савета. Узнагароджаны граматамі і Ганаровымі граматамі Міністэрства і ўпраўлення адукацыі.

У 2004 годзе Анатолію Іванавічу Данішу прысвоена званне “Выдатнік адукацыі Рэспублікі Беларусь”.

 БІБЛІЯГРАФІЯ:

 1.Аллея памяти [Текст] : в д. Остромечево учащимися 6-11 кл. была заложена Аллея памяти //  Заря над Бугом. ––  28 апреля. – С. 3.

2.Андрэева, Т. Захапленне [Тэкст] : [саламянае рукадзелле вучняў Астрамечаўскай СШ] / Т. Андрэева //  Заря над Бугом. ––  3 сентября. – С. 3.

3.Баюра, А. Н. Зелинский П.И. – историк и педагог [Текст]: [выпускник остромечевской СШ] / А. Н. Баюра // Вестник БрГТУ. – 2006. – № 6. – С. 3-4.

4.Бондараў, Ю. Брэсцкі варыянт [Тэкст] : аб сістэме дыферэнцыянаванага навучання школьнікаў у Астрамечава / Ю. Бондараў // Настаўніцкая газета. – 2000. – 17 лютага.

5.Жизнь, отданная школе [Текст] : [о завуче Остромечевской школы Л. П. Вьюн // Остромечево и “остромычивци” / сост. И.А. Панасюк. – Брест:Альтернатива, 2010. – С. 97-101.

6.К 150-летию Остромечевской средней школы : [9 фотографий] // Астрамечаўскі рукапіс. – 2013. –№4[4]. – С. 4.

7.Клочкова, А. И запах сирени сорок пятого [Текст] : [ученики 5-го и 6-го классов Остромечевской СШ и их учителя] / А. Клочкова //  Заря. – 2002. –  21 декабря. –  C. 3.

8.Крепнут силы молодые [Текст] : [спорт в Остромечевской СШ ] // Сельская газета. – 1986. – 10 октября.

9.Кулікоўскіх, І. Субота па-Астрамечаўску [Тэкст]: вопыт Астрамечаўскай СШ / І. Кулікоўскіх // Настаўніцкая газета. – 2003. – 11 студзеня. – С. 2..

10.Кульбака, А. Первый поход за сокровищами [Текст] : [команда Остромечевской СШ вышла в финал шоу “Бухта капитанов”] / А. Кульбака // Вечерний Брест. – 2010. – 5 мая. – С. 10.

11.Макарчук, Ю. Спешат ребята в школу [Текст] : [построил колхоз “Память Ильича”] / Ю. Макарчук //  Заря. – 1990. –  23 ноября.

12.Мороз, С. Наследие предков: история и культура [Текст] : [в СШ Остромечево прошли музейные занятия] / С. Мороз // Заря над Бугом. – 2010. – 17 апреля. – С. 4.

13.Наследники бондарского ремесла: учитель и ученики: [об учителе труда Анатолия Адамовича ] // Астрамечаўскі рукапіс. – 2013. –№3[3]. – С. 42.

14.Отец, учитель, человек [Текст]: [об учителе Остромечевской школы Н. Д. Брашко] // Остромечево и “остромычивци” / сост. И.А. Панасюк. – Брест: Альтернатива, 2010. – С.108-110.

15.Отличники народного образования [Текст] : [о награждении учительницы Остромечевской СШ значком «Отличник народного образования»]   // Заря над Бугом. – 1967. – 5 сентября. – С. 1.

16.Панасюк, И. Первопроходцы [Тэкст] : 60-летию первого выпуска Остромечевской СШ посвящается / И. Панасюк // Заря над Бугом. – 2009. – 16 мая. – С. 8.

17.Панасюк, І. 145 гадоў дзяцінства і юнацтва [Тэкст] : [гісторыя Астрамечаўскай СШ] / І. Панасюк // Настаўніцкая газета. – 2011. – 3 верасня. – С. 13.

18.Панасюк, І. Для “сілы і апоры краю” [Тэкст] : Астрамечаўскай школе – 145 год / І. Панасюк // Заря над Бугом. – 2011. – 3 сентября. – С. 3.

19.Рымченок, Ю. Спорт без возрастных границ [Текст] / Ю. Рымчёнок //  Заря над Бугом. –2009. –  11 марта. –  C. 4.

20.Самосевич, М. Учитель – это призвание [Текст] : [ о директоре Остромечевской СШ А. И. Данише, лауреате почётного звания “Человек года – 2003”] / М. Самосевич // Заря над Бугом. – 2003. – 27 декабря.

21."Серебро" капитанов из Остромечево [Текст] : [ получила команда Остромечевской СШ] //  Заря над Бугом. – –  30 апреля. – C. 8.

22.Служить людям, жить без фальши [Текст] : [ к юбилею директора Остромечевской СШ А. И. Даниша ] // Заря над Бугом. – 2014. – 14 февр. – С.3.

23.Сто год … і тысячы лёсаў [Тэкст] : [кароткая гісторыя Астрамечаўскай СШ] //  Заря над Бугом. – –  1 ноября.

24.Толкачева, Н. У руля – капитаны из Остромечево [Текст] / Н. Толкачёва //  Заря над Бугом. ––  5 декабря. –  C. 5.

25.Трубчик, Н. Кубок заслужили по праву [Текст] / Н. Трубчик //  Заря над Бугом. – 28 февраля. –  C. 8.

26.Шеламова, Т. Личный пример Анатолия Даниша [Текст] : [под его руководством СШ 7 лет – лидер районного образования] / Т. Шеламова // Вечерний Брест. – 2009. – 13 февраля. – С. 7.

27.“Школа” [Текст] // Остромечево и “остромычивци” / сост. И.А. Панасюк. – Брест: Альтернатива, 2010. – С. 97-101.

28.Школьники о Дне Независимости / Ольга Свиридович // Максимум: городская электронная газета [Электронный ресурс]. – 2012. – Режим доступа: http://max-9.ru/news/2987-shkolniki-o-dne-nezavisimosti.html . – Дата доступа : 15.02.2012.

29.Я был первым и единственным выпускником [Текст] : [ о А. Н. Кузавко, выпускнике Остромечевской СШ 1949 года] // Остромечево и “остромычивци” / сост. И.А. Панасюк. – Брест : Альтернатива, 2010. – С. 112-114.

 [/spoiler]

[spoiler title="  АМБУЛАТОРЫЯ"]

 

 З 1950 па 1986 гады ў Астрамечава для медыцынскага абслугоўвання насельніцтва дзейнічаў ФАП, дзе працавала фельчар Піліпчук Вольга Канстанцінаўна. У 1986 годзе ў сувязі са значным павелічэннем насельніцтва ён быў рэарганізаваны ў медыцынскую амбулаторыю. Пад будынак, рашэннем праўлення калгаса «Памяць Ільіча», быў выдзелены жылы 4-х пакаёвы дом. Галоўным урачом быў Суліма Лявонцій Лявонцьевіч, на плечы якога ляглі клопаты па аснашчэнню, арганізацыі працы, падборы кадраў. Першыя супрацоўнікі амбулаторыі: фельчар - Антанюк Уладзімір Фаміч і Шуляк Вольга Канстанцінаўна, медыцынская сястра – Пачко Раіса Міхайлаўна, акушэрка – Гардзяюк Соф’я Мікалаеўна, санітарка – Піліпчук Святлана Пятроўна, вадзіцель – Якавініч Адам Максімавіч. Зона абслугоўвання складала 14,5 км, у якую ўваходзіла 5 населеных пунктаў.

У 1993 годзе галоўным урачом Астрамечаўскай амбулаторыі стала Суліма Ніна Мікалаеўна. Да гэтага прызначэння яна прапрацавала ўрачом на працягу 6 гадоў у Лыщчыцкай амбулаторыі, а ў Астрамечаўскай — вяла прыём на добраахвотных пачатках. У 1995 годзе быў пастроены і ўведзены ў эксплуатацыю тыпавы будынак амбулаторыі па вуліцы Новая, дом №2. У рамках дзяржаўнай праграмы «Аграгарадок» у 2006-2007 гадах быў праведзены капітальны рамонт будынка, мадэрнізацыя абсталявання.

Дзякуючы ўсебаковаму падыходу да лячэння пацыентаў, імкненню медперсаналу да вучобы, сістэматычнаму павышэнню кваліфікацыі, добрасумленным адносінам да працы, добразычлівасці ўсяго калектыву. Астрамечаўская амбулаторыя не раз станавілася пераможцам паміж лячэбнымі ўстановамі раёна. Так і па выніках працы ў 2013, 2014 гадах Астрамечаўская амбулаторыя заняла першае месца ў конкурсе “Якасць і культура медыцынскага абслугоўвання насельніцтва сярод устаноў аховы здароўя г.Брэста і Брэсцкага раёна”.

 НІНА МІКАЛАЕЎНА СУЛІМА

 Суліма Ніна Мікалаеўна нарадзілася 7 сакавіка 1959 года ў вёсцы Еднахі, Слонімскага раёна, Гродзненскай вобласці, ў сям’і настаўнікаў. У бацькоўскай хаце заўсёды было шмат кніг. Дзед прывіў дзецям любоў да чытання, імкненне і ўменне вучыцца, а бацька і маці, якія аддавалі шмат сіл настаўніцкай працы, выхавалі адказнасць за даручаную справу. Ніна скончыла сярэднюю школу №2 г. Слоніма з залатым медалём. Імя “Ніна” бацька даў дзяўчынцы ў гонар доктара Ніны Міхайлаўны, якая выхадзіла яго, 23-гадовага хлопца ад туберкулёзу ў 1944. Таму ў 1976 годзе, Ніна Суліма не раздумвала над выбарам прафесіі і паступіла ў Гродзненскі дзяржаўны медыцынскі інстытут.

У 1983 годзе, пасля заканчэння інстытута, Ніна Мікалаеўна была накіравана з мужам Лявонціем Лявонцьевічам на працу ў Вярховічскую участковую бальніцу Камянецкага раёна. Менавіта ў першыя гады самастойнай працы з пацыентамі нарадзілася сямейная традыцыя: кожны вечар дома праходзіў малы медсавет па ўсіх праблемных пытаннях. Рашэнне пераехаць у вёску Астрамечава, якая бурна развівалася ў гэты час, таксама было прыняты сумесна.

З 1986 па 1993 год Ніна Мікалаеўна працавала ўрачом – педыятрам Лышчыцкай бальніцы, а муж – галоўным урачом Астрамечаўскай амбулаторыі. З 1993 года па цяперашні час Н.М.Суліма працуе галоўным ўрачом Астрамечаўскай амбулаторыі, установы аховы здароўя “Брэсцкая гарадская бальніца №2”. У 1999 годзе яна прайшла 6-ці месячную спецыялізацыю ў БелМАПА па спецыяльнасці ўрач агульнай практыкі, што дало жанчыне магчымасць усебакова падыходзіць да лячэння пацыентаў. У 2007 годзе Ніна Мікалаеўна стала пераможцай у конкурсе “Урач года Рэспублікі Беларусь” у намінацыі “Урач агульнай практыкі”, з уручэннем дыплома і памятнага крыштальнага сімвала ў Палацы Рэспублікі. У 2008 годзе яна была прызнана лепшай загадчыцай сельскай урачэбнай амбулаторыяй Брэсцкай вобласці.

Шмат сіл прыкладае калектыў пад кіраўніцтвам Ніны Мікалаеўны, каб кожны жыхар вёскі Астрамечава атрымліваў своечасовую і кваліфікаваную медыцынскую дапамогу, каб у памяшканнях амбулаторыі было не толькі цёпла, але і ўтульна.

 БІБЛІЯГРАФІЯ:

 1.Зубкова, М. Да здравствует доктор! [Текст] / М. Зубкова // Знамя юности. – 2008. – 4 апреля. – С. 4.

2.Зырко, Н. Шанс, ещё один шанс [Текст] : [оригинальные методики лечения зав. Остромечевской амбулаторией Н. Сулимы] / Н. Зырко // Заря. – 1991. – 14 декабря.

3.Илларионова, Л. Гигея прописалась в Остромечево [Текст] : [зав. Остромечевской амбулаторией Н. Сулима – победительница смотра-конкурса ”Врач года РБ – 2007”] / Л. Илларионова // Вечерний Брест. – 2008. – 11 апреля. – С. 7.

4.Самосевич, М. Мечты доктора Сулимы [Текст] : [ о работе Остромечевской амбулатории] / М. Самосевич // Заря над Бугом. – 2007. – 16 июня.

5.Томаш, Н. Её призвание – лечить людей [Текст]: [о главвраче Остромечевской амбулатории Н. Сулиме] / Н. Томаш // Заря над Бугом. –2008. – 29 марта. – С. 1.

6.Белькевич, В. На страже здоровья [Текст] : [интервью с акушеркой Остромечевского фельдшерско-акушерского пункта о достижениях в области медицины] / В. Белькевич // Заря над Бугом. – 1967. – 16 сентября. – С. 3.

7.Федорук, Н. Во имя здоровья человека [Текст] : [о развитии медицины на селе, медработниках Остромечевской врачебной амбулатории]   / Н. Федорук // Заря над Бугом. – 1987. – 20 июня. – С. 3.

 [/spoiler]

[spoiler title="  ДОМ РАМЕСТВАЎ"]

 На Прыбужскай зямлі заўсёды шанавалі і зберагалі фальклор, традыцыі народнай творчасці, рамёствы і промыслы. Вельмі сімвалічна, што раённы Дом раместваў быў адчынены ў вёсцы Астрамечава 1 верасня 1998 года, бо ткацтва і саломапляценне, выцінанка і карункапляценне заўсёды былі традыцыйнымі заняткамі мясцовых жыцароў.

Сёння Дом рамёстваў – гэта цэнтр традыцыйнай культуры Прыбужжа, прыярытэтным напрамкам якога з’яўляецца развіццё народных рамёстваў і промыслаў рэгіёна. А з-за таго, што ён размешчаны ў вёсцы Астрамечава, галоўная ўвага надаецца менавіта мясцовым майстрам і навучэнню   рамёствам менавіта астрамечаўскіх школьнікаў.

Супрацоўнікі Брэсцкага раённага Дома рамёстваў і яго шматгадовы кіраўнік Таццяна Аляксандраўна Лук’янюк беражліва захоўваюць традыцыі рамяства, ствараюць новыя ўзоры вырабаў саломапляцення, ткацтва, вышыўкі, карункапляцення, валяння з воўны, размалёўкі па шклу і інш. Сваё майстэрства перадаюць маленькім астрамечаўцам вышывальшчыца Вабішчэвіч Наталля Міхайлаўна, майстар па саломапляценні Барысюк Марыя Мікалаеўна, майстар по карункапляценні Пятручык Таццяна Сцяпанаўна, майстар па ткацтву Машлякевіч Ксенія Васільеўна, майстар па валянню з воўны Машлякевіч Кацярына Сяргееўна, майстар малявання па шкле Агіевіч Таісія Фёдараўна.

У Доме рамёстваў працуе выставачная зала, у якой прадстаўлены лепшыя калекцыі вырабаў з саломы і ільна, воўны і лазы, унікальныя ручнікі і посцілкі. Створаны куток “Чырвоны кут”, у якім сабраны рэчы побыту нашых продкаў, праводзяцца азнаямленчыя экскурсіі, урокі традыцыйнай культуры. Тэмы іх самыя разнастайныя: “Традыцыйныя абярэгі Беларусі”, “Саламяныя абярэгі”, “Чароўны човен”, “Шанавальны свет”, “Старажытнае Астрамечава”, “Старыя рэчы Чырвонага кута”, “Дажыначны сноп — сімвал дабрабыту сям’і”, “Светапогляд нашых продкаў”, “Ручнік — пупавіна Рода”, “Павук-абярэг”, “Ружовая кветка” і іншыя.

Выставачная зала арганізуе і праводзіць персанальныя выставы майстроў традыцыйнай рамеснай творчасці, а таксама тэматычныя выставы і выставы мастакоў Брэсцкага раёна.

Геаграфія гасцей, якія наведваюць Брэсцкі раённы Дом рамёстваў, вельмі шырокая: Расія, Украіна, Арменія, Польшча, Швецыя, Данія, Кітай, Германія, Францыя, Карэя і іншыя краіны.

Здзіўляюць сваім майстэрствам вышывання жыхары Астрамечава Шешка Кацярына Міхайлаўна, Галіна Антонаўна Філінюк, Хоміч Раіса. Унікальную тэхніку разьбы па дрэве прапануюць наведвальнікам майстры Карабейка Іван Міхайлавіч і Краўчук Генадзь Мікалаевіч.

Дом рамёстваў у Астрамечава ганарыцца сваімі вучнямі, якія далучыліся да традыцыйнай культуры і ў далейшым перададуць свае веды глыбіннай народнай беларускай культуры сваім дзецям і ўнукам.

 БІБЛІЯГРАФІЯ:

 1.Буслёнак, Д. Рукатворнае хараство [Тэкст] : [аб майстры па вышыванню Н. Вабішчэвіч з раённага Дома рамёстваў в. Астрамечава] / Д. Буслёнак // Народная трыбуна. – 2004. – 10 ліпеня.

2.Василевич, В. Послушная лоза Муляревичу [Текст] : [о мастере по плетению корзин из Остромечево] / В. Василевич // Белорусская нива. – 1998. – 8 августа. – С. 12.

3.Волкович, А. Фантазия [Текст] : [ о мастерице по плетению соломки из колхоза «Память Ильича» Л. П. Григорьевой] / А. Волкович // Заря над Бугом. – 1989. – 7 ноября.

4.Григорьева, Л.П. Мастерица из Остромечево [Текст] / Л. П. Григорьева // Заря. – 1994. – 24 мая. С. 3.

5.Гусева, Т. Удивись, человек [Текст] : [о мастерице по соломоплетению Л. П. Григорьевой из Остромечево] / Т. Гусева // Заря над Бугом. – 1990. – 8 сентября.

6.Каржук, С. Сімвал шчасця у сям’і [Тэкст] : [аб Т.А. Лук’янюк, загадчыцы раённага Дома рамёстваў Астрамечава] / С. Каржук // Заря. – 2000. – 28 ноября.

7.Крейдич, А. Сохраняя традиции [Текст] : [о работе Остромечевского Дома культуры и районного Дома ремёсел] / А. Крейдич // Заря над Бугом. – 2006. – 1 ноября. – С. 3.

8.Лукьянюк, Т. Брестский район. День сегодняшний в контексте традиционной культуры [Текст] : [о деятельности Дома ремесел] // Астрамечаўскі рукапіс. – 2013. – №1. [1] – С. 46-48.

9.Первова, А. Сон в руку [Текст] :[о мастерице по соломоплетению Л. П. Григорьевой из Остромечево] / А. Первова // Животновод. – 1990. – №1. – С. 52-53.

10.Праздник саломоплетения в Остромечево [Текст] // Заря над Бугом. – 2007. – 19 мая. – С. 6.

11.Самосевич, М. Искусство предков сохраним [Текст] : [о работе Остромечевского Дома ремёсел] / М. Самосевич // Заря над Бугом. – 2001. – 19 сентября.

12.Самосевич, М. Островок самобытности и талантов [Текст] : [ об открытии выставочного зала в Остромечевском ДК] / М. Самосевич // Заря над Бугом. – 2008. – 10 декабря. – С. 3.

13.Семенюк, А. “Я научилась делать своими руками обереги из соломы [Текст] : [об основных направлениях деятельности Брестского районного Дома ремёсел] / Арина Семенюк // Астрамечаўскі рукапіс : Брэсцкі раённы краязнаўчы альманах. – 2014. –№ 2[6]. – С. 44 – 48.

14.Ярмошук, А. Тонких нитей шёлк и серебро [Текст] : [о семинаре “Слуцкие пояса – реликвия белорусского народа. Ткачество Брестского района” Брестского районного Дома ремёсел] / Александр Ярмошук // Астрамечаўскі рукапіс : Брэсцкі раённы краязнаўчы альманах. – 2013. – № 2. – С. 34 – 38.

 

 

 Галіна Антонаўна Філінюк (дзявочае прозвішча Шыш) нарадзілася 10 кастрычніка 1942 года ў сялянскай сямі ў сяле Астрамечава. Усяго ў сям’і выхоўвалася трое дзяцей.

Пасля заканчэння Астрамечаўскай сярэдняй школы прыйшла ў калхоз “Памяць Ільіча”, дзе практычна ўсё жыццё працавала цялятніцай.  

Вышываць пачала ўжо з дзяцінства. Любоў да гэтага ёй прывіла маці. Узоры вышывак спачатку брала ў суседзяў, паўтарала іх, а потым пачала ствараць свае.

Галіна Філінюк вышывае ў тэхніцы гладзі і крыжа, выкарыстоўвае для гэтага паўшарсцянку і каляровыя ніткі — мулінэ.

Калі 1 верасня 1998 года ў вёсцы Астрамечава быў адкрыты Брэсцкі раённы Дом рамёстваў, Галіна Антонаўна Філінюк стала актыўна супрацоўнічаць з гэтай культурнай установай.

Галіна Філінюк умее ткаць (гэтаму яе навучыла маці), вяжа палавічкі-“ходнікі”. Апошнія ствараюцца са старых непатрэбных ануч, якія разрэзваюцца на тонкія лентачкі, а з іх і плятуцца “ходнікі”.

Галіна Філінюк стварае ручнікі, дарожкі, сурвэткі, разнастайныя карціны (у тым ліку з адлюстраваннем храмаў), вышытыя іконы. Дарэчы, сваім унучкам яна вышыла вясельныя ручнікі.

Акрамя таго, Галіна Філінюк — вельмі добрая гаспадыня, ведае шмат народных песен, спявае іх (на мясцовым дыялекце).

Галіна Антонаўна Філінюк — актыўная ўдзельніца раённых і абласных “Дажынак”. Мае шматлікія граматы Брэсцкага райвыканкама, пісьмы падзякі Лышчыцкага сельсавета, дыпломы за ўдзел у абласных “Дажынках”.

Галіна Філінюк па-ранейшаму жыве ў вёсцы Астрамечава. У яе — дзве дачкі, дзве ўнучкі, адзін унук, ёсць ужо і праўнукі. Унучкі Галіны Філінюк таксама праявілі цікавасць да вышывання і самі ўжо добра вышываюць. Так што ёсць усе падставы меркаваць, што яны захаваюць і працягнуць майстэрства Галіны Антонаўны.

 БІБЛІЯГРАФІЯ:

 1.Красота рождается в душе [Текст] : [о мастерице Г. А. Филинюк из Остромечево] // Остромечево и “остромычивци” / сост. И.А. Панасюк. – Брест : Альтернатива. – С. 183.

2.Волкович, А. Дом, где обитают жаворонки [Текст] / А. Волкович ; фото М. Губарева // Астрамечаўскі рукапіс: Брэсцкі раённы краязнаўчы альманах. – 2014. –№ 4[8]. – С. 39 – 42.

 

[spoiler title="  ДОМ КУЛЬТУРЫ"]

 Жыхары Астрамечава ўмелі не толькі заўзята працаваць, але любілі адпачыць з песняй і танцам, наведаць мясцовую хату-чытальню, дзе праводзілі вольны час за чытаннем, гульнёй у шашкі і шахматы. Асабліва ў летні час пасляваенная моладзь часцяком збіралася патанчыць пад гармонік каля хаты-чытальні. Удзячная памяць астрамечаўцаў захавала выдатнага чалавека, што праводзіў тут культурна-асветніцкую працу. З 1947 года, больш за 20 гадоў, у хаце-чытальні працаваў Уюн Іван Іванавіч, актыўны і творчы работнік культуры.

Асобнае памяшканне пад клуб было знойдзена ў 1953 годзе, калі ўлады выдзелілі пакоі на першым паверсе ў памешчыцкім доме Пузынаў.

З часам дабрабыт калгаснікаў рос, вёска пашыралася, узнікла неабходнасць у паляпшэнні ўмоў для жыццядзейнасці працоўных. У 1955 годзе пачалося будаўніцтва новага Дома культуры, які быў адкрыты ў святочных абставінах у 1960 годзе. Цяпер у культурнай установе, акрамя загадчыка, з’явіўся цэлы штат супрацоўнікаў. Загадчык Іван Уюн узяўся па сумяшчальніцтву за дэманстрацыю кінастужак, творчай дзейнасцю займалася мастацкі кіраўнік Алена Краўчук.

У гэтыя гады цікаўнасць насельніцтва да правядзення культурнага дасуга павялічваецца. Дом культуры арганізуе шматлікія мерапрыемствы, танцавальныя вечары, прагляды навінак кінавытворчасці. На працягу дня ў клубе гучалі звонкія галасы, спевы артыстаў самадзейных калектываў. Супрацоўнікі дома культуры былі частымі гасцямі на палях і фермах, радавалі песняй і жартам працаўнікоў вёскі.

Маладзенькай дзяўчынай у 1978 гаду, пасля заканчэння Гродзенскага культасветвучылішча, прыехала ў астрамечаўскі клуб Мельнік Людміла Мікалаеўна і адразу была прызначана мастацкім кіраўніком. Праз некаторы час у Астрамечава трапіў выдатны чалавек, які зараз лічыцца гонарам гэтай зямлі. Пасля заканчэння Беларускай Дзяржаўнай кансерваторыі дырэктарам Дома культуры быў прызначаны Фёдар Аляксеевіч Мозаль, таленавіты спявак, арганізатар і кіраўнік. Менавіта ён узначаліў новы Палац культуры, што быў уведзены ў эксплуатацыю 6 лютага 1984 года.

Для гэтых часоў будынак Палаца культуры ў Астрамечава стаў значнай з’явай у культурным абслугоўванні сельскага насельніцтва: вялікі ўтульны хол, дзве залы: канферэнц-зала на 100 месцаў і канцэртная зала на 600 месцаў; харэаграфічны клас, дыскатэчная зала, бібліятэка, кафэ. За кароткі час Фёдар Мозаль стварыў у Палацы культуры некалькі калектываў мастацкай самадзейнасці: мужчынскі хор, змешаны хор, зводны хор Лышчыцкага сельскага Савета; ансамбль гарманістаў, які ў далейшым быў ператвораны ў ансамбль музыкі і песні “Астрамечаўскія Лявоны”.

У 2003 годзе дырэктарам назначана былы мастацкі кіраўнік Мельнік Людміла Мікалаеўна, якая ўпэўнена і творча арганізуе культурны асяродак астрамечаўцаў.

Сення самадзейныя калектывы Палаца культуры ведаюць далёка за межамі Астрамечава. На усіх абласных, раённых і мясцовых святочных мерапрыемствах гучаць песні ў выкананні Народнага ансамбля музыкі і песні “Астрамечаўскія Лявоны”, Народнага ансамбля “Дабрадзеі”, дзіцячай вакальнай групы “Астрамечаўскія зорачкі”, вакальнай жаночай групы “Ивушка”.

Дзіцячы танцавальны калектыў "Местачковыя Казыры" ужо чатыры разы з 1994 года пацвярджаў званне “узорны”. У рэпертуары ансамбля – народныя танцы, заснаваныя на мясцовым фальклоры: “Местачковая кадрыль”, “Маталіха”, “Полька па-шляхецкі”. Калектыву прысвоены шматлікія граматы і дыпломы за высокае майстэрства і актыўны ўдзел у аглядах-конкурсах “Дом дзіцячай творчасці” “Вясёлка” (2010г.), фестывалях “Вясёлка” (2004г.), “Ваяж” (2010г.), “Ляці, наша песня”(2005 г.).

Папулярнасцю карыстаюцца шматлікія аматарскія аб'яднанні, што працуюць пры Доме культуры: “Крынічка”, “Хозяюшка”, “Меламан”, “Скарбніца”, “Сілуэт”, “Залаты ключык”, “Пінк-понк”. З іх дапамогай жыхары Астрамечава цікава і з карысцю праводзяць вольны час.

Астрамечаўскі Палац культуры – сапраўдны цэнтр зносін і інфармацыі, які яднае людзей розных узростаў і сацыяльнага становішча.

 БІБЛІЯГРАФІЯ:

 1.Астрамечаўскі народны ансамбль песні “Дабрадзеі” [Тэкст] // Культура Беларусі: энцыклапедыя. – Мінск: БелЭН імя П. Броўкі. – 2010. – Т.1. – С. 302.

2.Астрамечаўскі народны ансамбль танца “Местачковыя казыры” [Тэкст] // Культура Беларусі: энцыклапедыя. – Мінск: БелЭН імя П. Броўкі. – 2010. – Т.1. – С. 302.

3.Бащук, С. «Прывітальны танец” [Текст]: творческая визитка образцового ансамбля народного танца Остромечевского СДК «Местачковыя казыры» / Светлана Бащук // Астрамечаўскі рукапіс: Брэсцкі раённы краязнаўчы альманах. – 2014. – № 2[6]. – С. 36-37.

4.Василенко, В. Остромечевский вальс [Текст] / В.Д. Василенко; сл. В. Ситухи // Заря над Бугом. – 2006. – 1 ноября. – С. 3.

5.Василенко, В. Пакланюся табе, Беларусь! [Ноты] : [Остромечевский вальс] / В.Д. Василенко. – Брест: Альтернатива, 2007. – 83 с.

6.Волкович, А. “Астрамечаўскія жаўрукі”: в ансамбле цимбалистов только мальчики [Текст] / А. Волкович // Заря над Бугом. – 2013. – 25 апреля. – С. 14.

7.Дубойский, Н. Нет на свете выше звания, чем рабочий человек [Текст] : [о тематическом вечере в Остромечевском сельском Доме культуры, посвящённом чествованию молодых труженников хозяйства] // А. Петрушко // Заря над Бугом. – 1984. – 23 июня. – С. 3.

8.Ёсць новы палац культуры у сельскагаспадарчага прадпрыемства «Астрамечава» [Тэкст] // Звязда. – 1994. – 16 сакавіка.

9.Кадыгрыб, Н. На мапе такое маленькае…[Тэкст] : [аб кнізе М. Панасюка “Остромечево”] / Н. Кадыгрыб // Краязнаўчая газета. – 2011. – № 12. – С. 6.

10.Котов, А.И. Культура современного белорусского села: материал в помощь лектору / А.И. Котов. – Минск : Общество “Знание”. – 1988. – 25 с.

11.Крейдич, А. Сохраняя традиции [Текст] : [о работе Остромечевского Дома культуры и районного Дома ремёсел] / А. Крейдич // Заря над Бугом. – 2006. – 1 ноября. – С. 3.

12.Лукьянюк, Т. Брестский район. День сегодняшний в контексте традиционной культуры [Текст] : [об основных направлениях деятельности Брестского районного Дома ремёсел] / Т. Лукьянюк // Астрамечаўскі рукапіс: Брэсцкі раённы краязнаўчы альманах. – 2013. – № 1. – С. 46 - 48.

13.Лукьянюк, Т. Украсит Остромечево “Золотая лира” [Текст] / Т. Лукьянюк // Астрамечаўскі рукапіс: Брэсцкі раённы краязнаўчы альманах. – 2013. – № 1. – С. 50-51.

14.Мазіна, Г. Квецень зямлі [Текст] : [пра дзвюх прадстаўніц Брэстчыны Надзею Крывалевіч і Соф’ю Новік – якія атрымалі званне “Жанчына года – 2012”] // Народная трыбуна. – 2013. – 22 сакавіка. – С. 2.

15.Прокопович,Т. О духовно-нравственном воспитании подрастающего поколения [Текст] : размышляет директор Остромечевской детской школы искусств Татьяна Прокопович // Астрамечаўскі рукапіс. – 2013. – №4[8]. – С. 5–9.

16.Россихин, В. «Художественная самодеятельность – полезный отдых» [Текст] : [о развитии самодеятельности в районе и Остромечевском СДК]   / В. Россихин // Заря над Бугом. – 1983. – 17 марта. – С. 3.

17.Россихин, В. Шагают рядом труд и песня [Текст] : [об Остромечевском сельском Доме культуры, его директоре, Фёдоре Мозоле, и фольклорном ансамбле колхоза «Память Ильича»] / В. Россихин // Заря над Бугом. – 1987. – 9 июля. – С. 2.

18.Самосевич, М. В Остромечево за опытом [Текст] : [семинар директоров сельских Домов культуры] / М. Самосевич // Заря над Бугом. – 2005. – 26 февраля.

19.Самосевич, М. Рук твоих тепло [Текст] : [о праздничном вечере в Остромечевском ДК, посвящённом Дню матери] / М. Самосевич // Заря над Бугом. – 2006. – 21 октября. – С. 5.

20.СДК «Астрамечава» – жамчужына культуры [Тэкст] // Народная трыбуна. – 2004. – 21 жніўня.

 [/spoiler]

Ансамбль гарманістаўАстрамечаўскія Лявоныбыў створаны ў 1985 годзе. Аснову яго склалі аматары народнай музыкі і песні: працаўнікі СВКАстрамечава”, настаўнікі сярэдняй агульнаадукацыйнай школы, настаўнікі Астрамечаўскай школы мастацтваў, медыкі мясцовай амбулаторыі. Першым музычным творам, які выканаў ансамбль, была беларуская мелодыя “Лявоніха”, адкуль і пайшла назва калектыву. Пазней, калі ў склад калектыву ўвайшлі салісты, ансамбль гарманістаў быў ператвораны ў ансамбль музыкі і песні “Астрамечаўскія Лявоны”. Ёсць у рэпертуары таксама ўкраінскія, рускія мелодыі і песні. У складзе ансамбля – скрыпка, гармонікі, баян, шумавыя і ўдарныя інструменты.

Ансамбль “Астрамечаўскія Лявоны” вядзе актыўную канцэртную дзейнасць. Калектыў неаднаразова запрашаўся на міжнародныя фестывалі і святы. Ён з’яўляўся ўдзельнікам “Міжнароднага фестывалю духоўнай музыкі” у горадзе Цярэспаль (Польшча), міжнароднага фестывалю “Іграе гармонік! Звіняць цымбалы!” у горадзе Паставы (Беларусь), міжнароднага фальклорнага фестывалю ў горадзе Іршава (Украіна), свята беларускай песні “Вільня-2008” у горадзе Вісагінас і Вільнюс (Літва), ІІ-га Міжнароднага фестывалю “Живий вогонь» у горадзе Чарнаўцы (Украіна) і многіх іншых фестываляў.

За дасягнутыя поспехі ў развіцці самадзейнай мастацкай творчасці, актыўную работу па прапагандзе народных традыцый 22 лютага 2001 года ансамблю прысвоена званне “народны”.

Неаднаразова калектыў узнагароджваўся дыпломамі лаўрэатаў, ганаровымі граматамі і пісьмамі-падзякамі.

“Астрамечаўскія Лявоны” – удзельнікі рэспубліканскіх, абласных і раённых святаў “Дажынкі”. У 2013 годзе на абласным свяце “Грай гармонік! Звіні прыпеўка!” у в. Парэчча (Пінскі раён), калектыў атрымаў дыплом ІІІ ступені як лепшы інструментальны калектыў. Ансамбль прымаў удзел у міжнародным фестывалі “Рукопожатие над Бугом” у г. Кодын (Польша). Быў удзельнікам абласнога фестывалю-кірмашу “Дажынкі-2013” (г. Ляхавічы).

Сваёй самабытнасцю, віртуознасцю ігры на музычных інструментах, непаўторнай тэмбравай афарбоўкай і дыяпазонам галасоў здзіўлялі яны слухачоў многіх канцертных залаў Беларусі, Германіі, Славакіі, Літвы, Украіны, Польшчы.

Заснавальнік і нязменны мастацкі кіраўнік народнага ансамбля музыкі і песні “Астрамечаўскія Лявоны” – заслужаны дзеяч культуры Рэспублікі Беларусь Фёдар Мозаль.

 БІБЛІЯГРАФІЯ:

 Астрамечаўскі народны ансамбль музыкі і песні “Астрамечаўскія лявоны” [Тэкст] // Культура Беларусі : энцыклапедыя. – Мінск : БелЭН імя П. Броўкі. – 2010. – Т.1. – С. 301.

Бурные овации [Текст] : [“Астрамечаўскія лявоны”   в польском городе Вишница] // Заря над Бугом. – 2008. – 16 июля. – С. 1.

І песню родную люблю я…: [Тэкст] : [аб творчасці “Астрамечаўскіх лявонаў”] // Заря над Бугом. – 2010. – 15 мая. – С. 2.

Макавецкая, Г. “Астрамечаўскія Лявоны” : шляхам эстэтычнай народнасці // Астрамечаўскі рукапіс. – 2013. –№4[4]. – С. 5-7 : фота.

Музыка нас связала [Текст] : [об ансамбле “ Остромечевские лявоны”] // Вечерний Брест. – 2010. – 3 сентября. – С. 1.

Шепелевич И. Чистые истоки Буга глазами брестчан [Текст] : набирает обороты ежегодный международный этнофестиваль «Верхобужские чистые истоки Буга»:[участники «Остромечевские лявоны»] // Вечерний Брест. – 2012. – 5 июня.

Яцура, Н. Надзейны талісман “Астрамечаўскіх лявонаў” [Тэкст] / Н. Яцура // Народная трыбуна. – 2010. – 29 мая. – С. 12.

 

 

 

 Фёдар Аляксеевіч Мозаль нарадзіўся 19 лютага 1952 года ў вёсцы Альшаны Столінскага раёна. Ужо з дзяцінства адчуў моцную цягу да спеваў.

Пасля заканчэння 8-га класа таленавіты хлопец паехаў вучыцца ў Мінск. Там паступіў на гадавыя курсы пры Міністэрстве культуры БССР, дзе рыхтавалі дырыжораў духавых і эстрадных аркестраў.

Потым працаваў у Столінскім сельскагаспадарчым тэхнікуме, адслужыў ва Узброеных Сілах. Менавіта ў гэты перыяд канчаткова пераканаўся, што сапраўднае яго прызванне — спяванне.

І Фёдар Мозаль цвёрда вырашае працягваць сваю адукацыю. Ён паступае ў Брэсцкае музычнае вучылішча, а потым у Беларускую Дзяржаўную кансерваторыю.

У гэты час меў магчымасць слухаць і вучыцца ў знакамітых спевакоў беларускай і сусветнай сцэны. Дзякуючы гэтаму, набыў бясцэнны вопыт.

У 1983 годзе, пасля заканчэння Беларускай Дзяржаўнай кансерваторыі, прыехаў у вёску Астрамачава. Пачаў працаваць там у Астрамечаўскім Доме культуры. Кіраўнік гаспадаркі Аляксей Сцяпанавіч Скакун адразу выдзяліў Фёдару Мозалю і яго сям’і чатырохпакаёвую кватэру з усімі выгодамі.  

За кароткі час Фёдар Мозаль стварыў некалькі калектываў мастацкай самадзейнасці: мужчынскі хор, змешаны хор, зводны хор Лышчыцкага сельскага савета; ансамбль гарманістаў, які ў далейшым быў ператвораны ў ансамбль музыкі і песні “Астрамечаўскія Лявоны”.

У 1984 годзе назначаны дырэктарам Астрамечаўскага Дома культуры.

Дзякуючы Ф. А. Мозалю, ансамбль музыкі і песні “Астрамечаўскія Лявоны” вылучаецца сваім прафесіяналізмам, беражлівымі адносінамі да вытокаў беларускай музычнай і песеннай спадчыны.

З 2003 па 2006 год узначальваў аддзел культуры Брэсцкага райвыканкама.

З 2010 года Фёдар Мозаль узначаліў Дом культуры чыгуначнікаў у Брэсце. Пад яго кіраўніцтвам — два народных тэатра, больш 15 гурткоў, ансамбль музыкі і спеваў “Фартуна”, цыркавая студыя і інш. Але Астрамечава Фёдар Мозаль таксама не забывае.

Фёдар Аляксеевіч Мозаль — лаурэат шматлікіх фестываляў і конкурсаў. Неаднаразова ўзнагароджваўся дыпломамі і ганаровымі граматамі. Выбіраўся членам Грамадскага Савета па праблемах культуры і мастацтва пры Савеце Міністраў. Заслужаны дзеяч культуры Рэспублікі Беларусь.

 БІБЛІЯГРАФІЯ:

 1.Астрамечаўскі народны ансамбль музыкі і песні “Астрамечаўскія лявоны” [Тэкст] // Культура Беларусі: энцыклапедыя. – Мінск : БелЭН імя П. Броўкі. – 2010. – Т.1. – С. 301.

2.Волынчук, Л. Гимн “Чыгункі» [Текст] : [ о песне Фёдора Мозоля ] / Л. Волынчук // Вечерний Брест. – 2011. – 5 мая.

3.Волынчук, Л. Прошёл конкурс бардовской песни среди работников организаций брестского БЖД [Текст] : [ в жюри Фёдор Мозоль ] / Л. Волынчук // Вечерний Брест. – 2011. – 1 февраля.

4.Волынчук, Л. Территория талантов [Текст] : ДК железнодорожников готовится к капремонту части здания, где располагался малый актовый зал / Л. Волынчук // Вечерний Брест. – 2011. – 21 января.

5.Дмитриева, Л. “Весёлые стрелочники” [Текст] : [ о ДК железнодорожников интервью с Фёдором Мозолем ] / Л. Дмитриева // Вечерний Брест. – 2010. – 30 июля.

6.Крейдич, М. Истина, постигнутая вовремя. Зарыл ли Фёдор Мозоль талант в землю [Текст] / М. Крейдич // Вечерний Брест. – 2001. – 12 января. С. 3.

7.Михович, С. Божий дар [Текст] : [ о Фёдоре Мозоле ] / С. Михович // Заря над Бугом. – 2012. – 18 февраля. – С. 1-2.

8.Мозаль,Ф. Зялёнае святло на шляху чалавека “з краю агуркоў” [Текст] / Ф. Мозаль // Белорусская нива. – 2006. – 11-27 октября.– С. 11.

9.Муха, Ф. Споёмте, друзья! [Текст] : [о Ф. Мозоле и его жене] / Ф. Муха // Советская Белоруссия. – 2001. – 31 января.

10.Панасюк, М. Буслянка… на коміне клуба? [Текст] : [размова з Фёдарам Мозалем] / М. Панасюк // Дыялог на мяжы стагоддзяў у 1999-2000. – Мінск, – 2000. – С. 26-29.

11.Панасюк, М. Лепшыя людзі Брэстчыны [Тэкст] : [аб Ф. Мозале] / М. Панасюк // Народная трыбуна. – 1996. – 25 мая.

12.Почётное звание: Указом Президента А.Г. Лукашенко директору Остромечевского сельского Дома культуры Ф. Мозолю присвоено почётное звание «Заслуженный деятель культуры Республики Беларусь» [Текст] // Белорусская нива. – 2000. – 14 января.

13.Рэспублика Беларусь. Прэзидэнт (1994 – ; А. Р. Лукашэнка). Аб прысваенни Ф.А. Мозалю ганаровага звання «Заслужаны дзеяч культуры Рэспублікі Беларусь» [Тэкст] // Збор дэкрэтаў, указаў Прэзідэнта і пастаноў Урада Рэспублікі Беларусь. – 2000. – № 2. – С. 3.

14.Тополев, П. Но как без песни эту жизнь прожить… [Текст] : [о Ф. Мозоле] / П. Тополев // Заря. – 2000. – 3 февраля.

15.Фёдар Мозаль – заслужаны дзеяч культуры Рэспублики Беларусь [Тэкст] // Народная трыбуна. – 2000. – 1 красавика.

16.Шепелевич И. Браво, «Фортуна»!: Брестским ансамблям «Фортуна» и «Прибужье» аплодировал Люблин [Текст] : [худ. руководитель Ф. Мозоль] // Вечерний Брест. – 2012. – 5 июня.

 

 

 ЛІТАРАТУРНАЕ АСТРАМЕЧАВА

[spoiler title=" ІВАН АЛЯКСЕЕВІЧ ПАНАСЮК"]

  Іван Аляксеевіч Панасюк 25 красавіка 1947 года на хутары “Лыпкы” в. Астрамечава Брэсцкага раёна. Вучыўся ў Астрамечаўскай сярэдняй школе, якую скончыў у 1965 годзе. З 1965 па 1966 гады працаваў настаўнікам фізічнай культуры і чарчэння ў Вялуцкай васьмігадовай школе Лунінецкага раёна. Потым была служба ў ВМФ СССР. У 1967/68 навучальным годзе быў настаўнікам працоўнага навучання і чарчэння Бродніцкай васьмігадовай школы. З 1968 года вярнуўся ў Вялуцкую ВШ, дзе да 1972 года працаваў настаўнікам фізічнай культуры і чарчэння, з 1972 года быў назначаны ваенным кіраўніком (у будучым настаўнікам пачатковай ваеннай падрыхтоўкі) і настаўнікам нямецкай мовы ўжо Вялуцкай сярэдняй школы.

Актыўна займаўся пошукавай работай. У вучняў 8 – 11 класаў з’яўляўся кіраўніком групы следапытаў ”Пошук”, з членамі якой здзейснілі не адзін паход па месцах баявой славы партызанскіх атрадаў і атрадаў асобага прызначэння на тэрыторыях Лунінецкага, Ганцавічскага і Салігорскага раёнаў. Група “Пошук” пад кіраўніцтвам Івана Аляксеевіча сабрала багаты краязнаўчы матэрыял, дзякуючы якому ў 1980-м годзе ў Вялуцкай СШ быў адкрыты пакой баявой Славы, прысвечаны ветэранам Вялікай Айчыннай вайны в. Велута і ветэранам атрада “Барацьбіты”.

 З 1981 па 1992 год працаваў настаўнікам нямецкай мовы і выхавальнікам 5–8 класаў у Лунінецкай школе-інтэрнаце. Праводзіў заняткі кіна-фота гуртка, кіраваў работай групы чырвоных следапытаў “Памяць”. У 1984 годзе завочна закончыў Мінскі дзяржаўны педагагічны інстытут замежных моваў.

 З 1992 па 2007 год працаваў настаўнікам нямецкай мовы і кіраўніком фотагуртка ў сярэдняй школе №2 г. Лунінца. З групай “Юныя сябры прыроды” бывалі часта на прыродзе, займаліся прыродаахоўнымі мерапрыемствамі ў лесе і на берагах некаторых вадаёмаў.

 На працягу апошніх 35 год Іван Аляксеевіч Панасюк актыўна супрацоўнічае з раённай газетай “Лунінецкія навіны”, дасылае матэрыялы краязнаўчага характару ў другія выданні. Любіць чытаць літаратуру, прысвечаную гісторыі Беларусі, збіраюе матэрыялы аб прыродзе палескага краю, з’яўляецца членам грамадскага аб’яднання “Ахова птушак Бацькаўшчыны”. Больш за 40 год займаецца фатаграфаваннем, аддае перавагу плёначным фотаапаратам: “Плёначным фатаграфую “Я”, лічбавым фатаграфуе ”Ён” — фотаапарат-аўтамат, толькі націскай на спускавую кнопку затвора. Фотаздымкі плёначным фотаапаратам маюць жывую душу майстра і тых, каго майстар здымае”.

 Іван Аляксеевіч Панасюк з’яўляецца аўтарам кніг і брашур: “Прырода і ахоўваемыя тэрыторыі Лунінецкага раёна” (1999, 2000, 2001 гады), „Kreis und Stadt Luninez” (2001), «Чырвоны сшытак Лунінецкага раёна. Прырода і ахоўваемыя тэрыторыі Лунінецкага раёна» (2002),“Велута” (2006, гісторыя аднайменнай вёскі), “Палессе маё Лунінецкае” (2007), “Остромечево и остромычивци” (2010), «Урочышчы і мясціны вакол Валуты» (2012), “Письма командиров” (2012).

 У 2010 годзе пабачыла свет яго кніга “Остромечево і “остромычивци”, (http://astramechava.24.eu/) надрукаваная ў Брэсце, у выдавецтве “Альтэрнатыва”. Выданне ўражвае сучасным паліграфічным афармленнем, глыбокім зместам, дакладнай вызначанай аўтарскай пазіцыяй – яшчэ вышэй падняць на п’едэстал вёску, якая неўзабаве ўрачыста сустрэне сваё 500-годдзе!..

 Трывалай падковай зместу стала ўдумлівае і паслядоўнае вывучэнне гістарычных пісьмовых крыніц, сярод якіх і “Кніга судовых спраў” (1506-1523). Надзвычай цікавыя звесткі сабраны краязнаўцам. Значная ўвага нададзена сучаснікам, таму асяродку, у якім сталеў будучы настаўнік гісторыі, асабістым назіранням за жыццём землякоў. Прозвішчы многіх з іх трапілі ў аповяд, як і здымкі з сямейных фотаальбомаў. Нават працуючы на Лунінеччыне, Іван Аляксеевіч не губляў сувязі з астрамечаўцамі, а найбольш цікавыя лісты ўключыў у змест кнігі.

 Не забыў краязнаўца і пра вірлівае жыццё нашых сучаснікаў, дасягненні працаўнікоў СВК “Астрамечава”. Менавіта Аляксей Сцяпанавіч Скакун пасадзейнічаў напісанню грунтоўнага летапісу прыбужскай вёскі. На старонках кнігі знайшлося месца і “Астрамечаўскаму вальсу”, аўтар якога – вядомы беларускі паэт Уладзімір Сітуха.

З глыбінь стагоддзяў упэўнена вядзе чытача да нашых светлых дзён аўтар-укладальнік кнігі Іван Панасюк. Дарэчы, ён плануе стварыць і выдаць другую кнігу, прысвечаную сваім землякам-астрамечаўцам. І сёння ён актыўна збірае новыя матэрыялы і працуе над новым зборнікам.

З 2007-га года Іван Панасюк знаходзіцца на заслужаным адпачынку, але па-ранейшаму яго крэда застаецца нязменным: “Выхоўваць падрастаючае пакаленне сумленнымі, добразычлівымі грамадзянамі Рэспублікі Беларусь, каб любілі родную беларускую мову, гісторыю і прыроду палескага краю, паважалі дасягненні папярэдніх пакаленняў, зберагалі ўсё створанае працалюбівымі і беражлівымі продкамі, каб памяталі старажытныя беларускія традыцыі і абрады”.

  БІБЛІЯГРАФІЯ:

1.Бунеева, Л. Неизвестное Остромечево со страниц книги Ивана Панасюка “Остромечево и “остромычивци” [Текст] / Л. Бунеева // Вечерний Брест. – 2010. – 16 апреля. – С. 7.

2.Бунеева, Л. Остромечевская рукопись на столе лунинецкого краеведа [Текст] : [ беседа с И.А. Панасюком] / Л. Бунеева // Вечерний Брест. – 2009. – 8 апреля. – С. 9.

3.Велута: артыкулы, нарысы, эцюды публіцыстыкі [Тэкст] / аўт.-склад. І. Панасюк. – Пинск: Пинская региональная типография, 2006. – 265 с.: ил.

4.Жылко, В. Спачатку была вёска…[Тэкст] : [рэцэнзія на кнігу І. Панасюка “Вялуту”] / В. Жылко // Інформ-прогулка (Лунінец). – 2006. – 7-13 декабря. – С. 9.

5.Кадыгрыб, Н. На мапе такое маленькае…[Тэкст] : [аб кнізе І. Панасюка “Остромечево”] / Н. Кадыгрыб // Краязнаўчая газета. – 2011. – № 12. – С. 6.

6.Каждый снимок – произведение [Текст] : [о фотовыставке І. Панасюка “Мая радзіма – Лунінеччына”] // Информ-прогулка (Лунинец). ––еля. – С. 1.

7.Остромечево и “остромычивци” [Текст] / сост. И.А. Панасюк. – Брест : Альтернатива, 2010. – 210 с. : ил.

8.Панасюк, І. Навасёлкі Лунінецкія [Тэкст] / І. Панасюк. – Брест : Брэсцкая друкарня, 2013. – 236 с.

9.Панасюк, І. Прырода і ахоўваемыя тэрыторыі Лунінецкага раёна [Тэкст] / І. Панасюк. – Лунінец : МП Спектр, 2000. – 58 с.

10.Панасюк, І. Урочышчы і мясціны вакол Валуты [Тэкст] / І. Панасюк. – Пінск : Пінская рэгіянальная друкарня, 2012. – 68 с., [8]л. іл.

11.Панасюк, И. Интернат ты наш, интернатушка… [Текст] / І. Панасюк. – Лунинец : Моя перспектива, 2012. – 185 с.

12.Панасюк, И. Был ли С.М. Буденный в Бресте, или кое-что о названиях городских улиц [Текст] / И. Панасюк // Брестский курьер.-1998.-24 декабря.-С.14

13.Панасюк, И. Как живешь, сельчанка?[Текст]/ И. Панасюк // СЭЗ.-1999.-№7.- С.7.

14.Панасюк, И. Камо грядеши, слово Христово, накануне третьего тысячелетия? [Текст] / И. Панасюк // Брестский курьер.-1999.-28 октября.- С.13.

15.Панасюк, И.Сберечь! Для кого?[Текст] / И. Панасюк // Брестский курьер.-1999.-22 июля.-С.13.

16.Панасюк, І. А. "Змагары" ў палескіх балотах [Текст] : [дыверсійна-разведвальныатрад "Змагары" пад камандваннем Дзмітрыя Распопава на тэрыторыі Ганцавіцкага раёна, 1944 г. Публікуецца біяграфія аўтара артыкула] / Іван Панасюк // СавецкаеПалессе. – 10 студзеня. – С. 4.

17.Панасюк, І. А. Навасёлкі Лунінецкія [Текст] : [зборнік] / Іван Панасюк. – Брэст : Брэсцкая друкарня, 2013. – 235, [22] л. іл.

18.Панасюк, I. Палессе маё Лунінецкае [Текст]:светлай памяці нашай дарагой дачкі Марыны прысвячаем/ Іван Панасюк.–Пінск : Пiнская рэгiянальная друкарня, 2007.– 168с.

19.Панасюк, И. А. Письма командиров [Текст] / Иван Панасюк. – Брест : Бресткая типография, 2014. – 258 с., [24] л. ил.

20.Панасюк, І. З любоўю да прыроды: экалагічнае выхаванне ў школе і за яе межамі [Тэкст] / І. Панасюк // Народная асвета. – 2005. – №2. – С. 66–69.

21.Панасюк, И. Первопроходцы [Тэкст]: 60-летию первого выпуска Остромечевской СШ посвящается / И. Панасюк // Заря над Бугом. – 2009. – 16 мая. – С. 8.

22.Панасюк, І. 145 гадоў дзяцінства і юнацтва [Тэкст] : [гісторыя Астрамечаўскай СШ] / І. Панасюк // Настаўніцкая газета. – 2011. – 3 верасня. – С. 13.

23.Панасюк, І. Для “сілы і апоры краю” [Тэкст] : Астрамечаўскай школе – 145 год / І. Панасюк // Заря над Бугом. – 2011. – 3 сентября. – С. 3.

24.Шандарэўская, А. Дванаццатая кніга настаўніка і краязнаўцы [Тэкст] / А. Шандарэўская // Краязнаўчая газета. – 2013. – №16.

25.Шчырая краязнаўчая размова [Текст] : [размова з І.А. Панасюком] // Краязнаўчая газета. –– 2007.-№11. –С.1.

 [/spoiler]

 

 Ніна Уладзіміраўна Рубін нарадзілася ў 1939 годзе, у сялянскай сямі, у вёсцы Ухава Веткаўскага раёна Гомельскай вобласці. У сямі было сямёра дзяцей. Ніна расла цікаўнай, дапытлівай дзяўчынкай. Ужо з дзяцінства любіла складаць і спяваць песні.

Пасля школы некаторы час жыла і працавала ў Карэліі. Там і спаткала свайго будучага мужа.

Пасля вяртання на Гомельшчыну працавала ў школе піянерважатай, марыла пра вучобу і прафесію настаўніцы. Але жыццё склалася інакш. Ніна Рубін стварыла сваю сям’ю, стала працаваць на ферме і выхоўваць дзяцей, якіх было шасцёра — трое сыноў і тры дачкі.

Пасля аварыі на Чарнобыльскай АЭС сям’я Рубін пераехала ў Брэст, а потым у вёску Астрамечава. Кіраўнік тады яшчэ калгаса “Памяць Ільіча” Аляксей Сцяпанавіч Скакун выдзяліў сям’і жыллё, а таксама дапамог Ніне Рубін і яе мужу Аляксандру ўладкавацца на працу.

Муж Ніны Рубін стаў працаваць трактарыстам. А Ніна Уладзіміраўна спачатку пайшла працаваць на ферму даяркай. Аднак, потым з-за хваробы перайшла на другую работу — стала вартаўніком.

Здавалася, жыццё наладзілася. Але раптам здарылася трагедыя. Памёр любімы ўнук Ніны Рубін. Хлопчык атруціўся, і яго не спаслі.

У гэты цяжкі час выратаваннем для Ніны Рубін сталі пяро і аркуш бумагі. Вершы, адзін за адным, самі складаліся ў радкі.

Сама Ніна Уладзіміраўна адзначала, што пішацца ёй лёгка, што іншы раз можа напісаць верш практычна за дваццаць хвілін. Паэтка таксама адзначала, што піша пра жыццё, пра тое, што перажывае сама, што глыбока кранае сэрца.

Тэмы яе вершаў — самыя розныя: Чарнобыльская трагедыя, развал Савецкага Саюза, вайна ў Чачні, беды і радасці людзей.

Асабліва цёплыя вершы пра дзяцей, паэтка з вялікай пяшчотай піша пра дачку, якая перад шлюбам апошнюю ночку начуе пад бацькоўскім дахам. З шумлівай бярозкай, “што расце на ўскрайку гаю”, параўноўвае паэтка дачку Марылю.  

У вершы Ніны Рубін укладзена шмат пачуццяў, яны вельмі шчырыя. Гэта адзначалі многія чытачы і слухачы.

Ніна Уладзіміраўна Рубін памёрла вясной 2001 года.

 БІБЛІЯГРАФІЯ:

 Горба,М. Ад родных ніў / Мікалай Горба // Заря над Бугом. – 1995.– 7 марта.– С. 3.

 [/spoiler]

[spoiler title="  ПІЛІПУК МІХАІЛ МІХАЙЛАВІЧ"]

Нарадзіўся 6 лістапада 1983 ў года Івацэвічы Брэсцкай вобласці. З 1989 па 2000 г. вучыўся ў Астрамечаўскім сярэдняй школе. Пасля заканчэння гістарычнага факультэта Беларускага дзяржаўнага педагагічнага ўніверсітэта ім. М. Танка з 2005 па 2007 год працаваў па размеркаванні настаўнікам у СШ в. Грыцэвічы Клецкага раёна Мінскай вобласці. На сённяшні дзень з'яўляецца мэнэджэрам адной з ігральных устаноў г. Брэста. Жыве ў вёсцы Астрамечава.

Паэтычныя радкі Міхаіл Піліпук пачаў рыфмаваць у старэйшых класах школы, калі прыйшло паразуменне неадназначнасці жыццевых дарог. У філасофскай, задуменнай лірыцы адбіваюцца ўражанні і думкі аб людзях, адносінах, сэнсе жыцця.

Вершы Міхаіла Піліпука друкаваліся ў мясцовых выданнях, на тэматычных інтэрнэт-сайтах.

БІБЛІЯГРАФІЯ:

 1.Літаратурная сядзіба: Піліпук Міхаіл Міхайлавіч [Тэкст] // Астрамечаўскі рукапіс: Брэсцкі раённы краязнаўчы альманах. – 2014. – № 4. – С. 60-64.

2.Пилипук Михаил [Электронный ресурс] / Михаил Пилипук // Стихи.ру.– Режим доступа: http://stihi.ru/avtor/bioritm. – Дата доступа : 10.02.2015.

 

  Раённы штоквартальны гісторыка-этнаграфічны альманах, культурны брэнд Брэсцкага раёна.

Выдаецца з 2013 года. На сённяшні дзень у свет выйшлі 8 нумароў.

Заснавальнікі: Брэсцкі раённы выканаўчы камітэт; аддзел ідэалагічнай работы, культуры і па справах моладзі райвыканкама; раённы Дом рамёстваў.

Аўтары гэтага праекта — Аляксандр Валковіч, Таццяна Лук’янюк.

Рэдактар і ўкладальнік — Аляксандр Валковіч.

Рэдакцыйная калегія: У. А. Мацука, Л. В. Жуковіч, П. І. Валынец, Л. П. Балашова, Т. А. Лук’янюк, Э. Ю. Марозава, Ж. С. Гарустовіч, А. І. Мальдзіс, С. Б. Панасюк.

Навуковыя кансультанты: доктар філалагічных навук, прафесар Адам Іосіфавіч Мальдзіс; доктар філалагічных навук, прафесар кафедры беларускага літаратуразнаўства Брэсцкага дзяржаўнага ўніверсітэта імя А. С. Пушкіна Іна Анатольеўна Швед.

Альманах выдаецца на рускай і беларускай мовах.

Выданне мае наступныя рубрыкі, назвы якіх гавораць самі за сябе: “Астрамечаўскі рукапіс: мінулае і сучаснасць”; “Астрамечава і астрамечаўцы”; “Дом рамёстваў”; “Бацькоўскімі сцежкамі”; “Маладое дрэва”; “Старонкі гісторыі”; “Святло Хрысціянства”; “Вернісаж”; “Карані”; “З бабулінага куфра”; “Калаўрот культурнага жыцця”; “Літаратурная сядзіба”; “Кніжная зала”; “Чароўныя спевы і паданні спадчыны”; “У дапамогу ўстановам культуры”; “Скарбніца народных талентаў”; “Народныя святы і звычаі Берасцейшчыны”.

Альманах імкнецца захаваць шматвекавыя традыцыі беларускага народа, яго гісторыю, культуру, літаратуру, мову, мясцовыя гаворкі.

— Мы назвалі зборнік “Астрамечаўскім рукапісам”, уклаўшы ў гэтае азначэнне як аўтэнтычны, так і вобразны, збіральны сэнс, — адзначыў у самым першым нумары альманаха, звяртаючыся ад імя рэдакцыйнай калегіі да чытача, старшыня Брэсцкага райвыканкама Уладзімір Мацука. — І зрабілі гэта не толькі з мэтаю аднаўлення гістарычнай справядлівасці ў адносінах назвы і паходжання самога “Астрамечаўскага рукапісу” — нотнага рукапісу XVII стагоддзя з запісамі свецкай музыкі, які некаторыя працягваюць памылкова называць “Полацкім сшыткам” і прагматычна выкарыстоўваюць у якасці сцэнічнага, творчага брэнда. Мы зрабілі гэта найперш дзеля таго, каб, абапіраючыся на нашу знакамітую астрамечаўскую першакрыніцу, працягнуць размову пра традыцыйную культуру Берасцейскага рэгіёна, перакінуўшы тым самым трывалы масток да сённяшняга дня.

На старонках альманаха прадстаўлены цікавыя, а часам і ўнікальныя матэрыялы пра музычную, песенную, вусна-паэтычную, харэаграфічную, гістарычную, літаратурную спадчыну Берасцейскага краю і яго яскравых прадстаўнікоў.

Выданне рэгулярна расказвае пра традыцыйныя і сучасныя рамёствы, пра народныя таленты Берасцейшчыны. І, безумоўна, не застаецца без увагі мінулае і сучаснае вёскі Астрамечава, дзе цесна пераплецены традыцыі і сучаснасць, матэрыяльныя і духоўныя каштоўнасці.

Альманах імкнецца дастаць з архіваў, сховішч і бібліятэк, данесці да чытача малавядомыя творы нашых праслаўленых і менш вядомых землякоў мінулых эпох, а таксама “зазірае” у творчыя майстэрні сучасных творцаў.

Акрамя таго, выданне асвятляе дзейнасць устаноў культуры і адукацыі, творчых калектываў, усіх тых, хто прапагандуе і перадае культурна-гістарычную спадчыну, усяго, што можна назваць “калаўротам культурнага жыцця”.

Адна з галоўных задач альманаха — перадаць маладому пакаленню назапашанае духоўнае багацце. Надзённы лозунг рэдакцыйнай палітыкі — праз мінулае — да сучаснасці і будучыні. Краязнаўчы альманах “Астрамечаўскі рукапіс” — чарговы крок на адказным шляху ўмацавання Беларускай Дзяржаўнасці.

Літаратурная грамадскасць пазітыўна ацаніла з’яўленне такого рода выдання. Пад час свята, прысвечанага Дню беларускага пісьменства і друку, у Заслаўлі Аляксандр Валковіч, аўтар і рэдактар альманаха, стаў пераможцам у галіне гісторыка-краязнаўчага жанру і атрымаў Дыплом 1 ступені за матэрыялы, размешчаныя ў альманаху.

 БІБЛІЯГРАФІЯ:

  1. “Астрамечаўскі рукапіс” – альманах и районный бренд // Лит.губерния : международный альманах [Электронны рэсурс]. – 2013. – Рэжым доступа : http://samaralit.ru/. – Дата доступа : 12.12.2013.
  2. Апрелев, В. “Астрамечаўскі рукапіс” – альманах и районный брэнд [Текст] / В. Апрелев // Заря. – 2013.– 27 июня. – С. 19.
  3. Апрелев, В. Родник краеведения [Текст] : [«Астрамечаўскі рукапіс»] / В. Апрелев // Заря. – 2013.– 26 октября. – С. 19.
  4. Бунеева, Л. Остромечевская рукопись на письменном столе лунинецкого краеведа [Текст] / Л. Бунеева // Вечерний Брест. – 2009. – 8 апреля. – С. 7.
  5. Вайгач, А. “Астрамечаўскі рукапіс” заинтересовал Баварскую библиотеку [Тэкст] / А. Вайгач // Брестский курьер. – 2014. – 26 июня. – С. 26.
  6. Витаем пераможцы! [Тэкст] : [сярод пераможцаў літ. конкурсу «Лепшы твор года – 2013» «Астрамечаўскі рукапіс»] // ЛіМ. – 2014. – 5 верасня. – С. 3.
  7. Волкович, А. “Астрамечаўскі рукапіс” – альманах и районный брэнд [Текст] / А. Волкович //  Брестский вестник – – 10-16 мая. – C. 13.
  8. Издан первый номер Брестского районного краеведческого альманаха “Астрамечаўскі рукапіс” // Белта [Электронны рэсурс]. – 2013. – Рэжым доступа : http://belta.by/. – Дата доступа : 08.05.2013.
  9. Михайлов, А. “Астрамечаўскі рукапіс”– альманах и районный брэнд [Текст] / А. Михайлов //  Заря над Бугом. – – 10 мая. – C. 10.
  10. Михайлов, А. “Як духоўную свечачку…” [Тэкст] : [вышел 3-й номер «Астрамечаўскага рукапісу»] / А. Михайлов //  Заря над Бугом. – – 10 октября. – C. 8.
  11. Михайлов, А. Через прошлое – к настоящему и будущему [Текст] : [об «Астрамечаўскім рукапісе»] / А. Михайлов //  Заря над Бугом. – – 11 июля. – C. 13.
  12. Панасюк, М. “… Славутай вёскі дзіўны сшытак” [Тэкст] : [о 5-ом номере альманаха “Астрамечаўсі рукапіс”] / М. Панасюк // Заря над Бугом. – 2014. – 17 апреля. – С. 2,7.
  13. Панасюк, М. “Очень многими счастье здесь встречено” [Текст] : [о 6-ом номере альманаха “Астрамечаўсі рукапіс”] / М. Панасюк // Заря над Бугом. – 2014. – 17 июля. – С. 7.
  14. Панасюк, М. Серебряные звоны “Дожинок” прозвучали на страницах очередного выпуска “Астрамечаўскага рукапісу” [Текст] / М. Панасюк // Заря над Бугом. – 2014. –16 октября. – С. 7.
  15. Рубашэўскі, Ю. Пра спадчыну паведаміць «Астрамечаўскі рукапіс»[Тэкст] / Ю. Рубашэўскі // Белорусская нива. – 2013. – 7 декабря.
  16. Рубашэўскі, Ю. Рэнесанс раённага маштабу [Тэкст] : [аб прэзентацыі “Астрамечаўскага рукапісу”] / Ю. Рубашэўскі // Вечерний Брест. – 2013. – 29 ноября. – С. 9.
  17. Сезіна, А. Наканавана будзіць памяць, веру і надзею Брэсцкаму раённаму альманаху “Астрамечаўскі рукапіс” [Тэкст] / А. Сезіна // Астрамечаўскі рукапіс: Брэсцкі раённы краязнаўчы альманах. – 2014. – № 1. – С. 9-12.
  18. Сітуха, У. У гонар альманаха “Астрамечаўскі рукапіс” [Тэкст] / Уладзімір Сітуха // Астрамечаўскі рукапіс: Брэсцкі раённы краязнаўчы альманах. – 2014. - № 1[5]. – С. 8.
  19. Славін, В. Мінулае – для будучыні [Тэкст]: [выйшаў у свет 2-гі нумар «Астрамечаўскага рукапісу»] / В.Славін // Народная трыбуна. – 2013. – 2 жніўня. – С.
  20. Толкачёва, Н. “Астрамечаўсі рукапіс” годна прагучаў у Заслаўлі [Тэкст]: / Н. Толкачёва // Заря над Бугом. – 2014. – 11 сентября. – С. 4.

 

З першага дня заснавання Астрамечаўская сельская бібліятэка імя    Ф.Ф. Паўленкава працавала на блага людзей, нязменнымі заставаліся асветніцкая, выхаваўчая, інфармацыйная, дасугавая функцыі. Але з цягам часу, калі колькасць краязнаўчых матэрыялаў у фондах накаплівалася і ўзрастала, зявілася ідэя стварыць своеасаблівы даведнік па родных мясцінахвёсцы Астрамечава, паказаць невялікую частку назапашаных матэрыялаў аб таямніцах і дзівосах роднага кутка, аб людзях, чые імены ўпісаны ў гісторыю і культуру не толькі гэтых мясцін, але і Беларусі!

Так і нарадзіўся на свет бібліяграфічны паказальнік, у якім пункцірам, вельмі лаканічна акрэслены сцяжынкі, здольныя захапіць чытача багаццем выбару, магчымасцю самастойна, з дапамогай прапанаваных бібліяграфічных запісаў даследаваць родны край.

Нашы сучаснікі жывуць у цікавы і складаны час, калі шмат што зноў адкрываем і пераацэньваем. У першую чаргу, гэта тычыцца нашага мінулага, якое мы, аказваецца, ведаем вельмі павярхоўна. Што турбавала, цешыла і трывожыла нашых продкаў, чым яны займаліся, як працавалі, пра што марылі, распавядалі і спявалі, якія традыцыі мы ўжо згубілі назаўжды? Адказаць на гэтыя пытанні сёння – значыць аднавіць сувязь часоў, вярнуць, хоць бы часткова, згубленыя каштоўнасці.

Есць надзея, што вярнуцца да вытокаў дапаможа краязнаўства ва ўсіх яго праявах, бо яго змест – жыццё народа, чалавечы досвед, прасеяны праз сіта стагоддзяў, духоўны свет чалавека, яго думкі, пачуцці, перажыванні. Народная культура ва ўсе часы была базісам нацыянальнай культуры, яе гістарычнай асновай.

Менавіта з такой мэтай калектыў Астрамечаўскай сельскай бібліятэкі прапанаваў усім неабыякавым да сваіх каранёў, сваіх продкаў гэта выданне. Каб зацікавіліся, задумаліся і пажадалі ведаць пра саміх сябе больш, зразумелі, што маленькі край – частка вялікай, адзінай краіны – Беларусі!

 

Russian Belarusian
© 2018 Брестская районная централизованная библиотечная система. Все права защищены.
Сайт создан отделом автоматизации Брестской районной централизованной библиотечной системы